Zakrystia katedralna na Wawelu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zakrystia katedralna
Obiekt zabytkowy nr rej. A7 (nr rej. wzgórza wawelskiego)
Ilustracja
Zakrystia katedralna – widok od zewnątrz
Państwo  Polska
Miejscowość Wawel, Kraków
Styl architektoniczny gotyk
Fundator biskup Nankier
Rozpoczęcie budowy 1320
Ukończenie budowy 1322
Plan budynku
Plan budynku
brak współrzędnych

Zakrystia katedralna, dawniej Kaplica świętej Małgorzatyzakrystia Katedry Wawelskiej. Znajduje się północnym ramieniu ambitu, na wschód od kaplicy Zebrzydowskiego. Od północy przylega do Skarbca Katedralnego, natomiast od południa do kaplicy Gamrata.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obiekt powstał w latach 13201322, sumptem biskupa Nankiera, jako kaplica pod wezwaniem świętej Małgorzaty. Powiększona w 2. połowie XV wieku. Wówczas przeznaczono ją na zakrystię. Wtedy też przebito wejście do skarbca katedralnego. Restaurowana w latach późniejszych.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zakrystia zachowała swój gotycki charakter, m.in. sklepienie krzyżowo-żebrowe ze zwornikami Święty Michał, Święta Małgorzata oraz zwornik przedstawiający wirującą rozetę. Zworniki te są szczególnie cenne przy rozpatrywaniu pochodzenia pierwszego warsztatu budowlanego gotyckiej katedry na Wawelu. Zworniki te są odosobnione w gotyckiej architekturze Małopolski, a także architekturze środkowej Europy, ponieważ w Czechach pojawiły się dopiero w 3. ćwierci XIV wieku[1]. Bardzo bliskie formalnie zworniki pojawiły się później na Śląsku (Paczków, Jelenia Góra, Gliwice, Strzegom)[1].

Na ścianach znajdują się obrazy: Matka Boska ze świętym Janem Ewangelistą i świętym Janem Chrzcicielem (XVII wiek), Apoteza księdza Marcina Baryczki (2. połowa XVII wieku), Grosz czynszowy (XVII wiek, kopia obrazu Tycjana), Święty Dominik pędzla Piotra Parisa (1731) oraz Męczeństwo świętego Wojciecha, Święty Kazimierz i Święty Mikołaj – trzy obrazy Tadeusza Konicza z XVIII wieku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Marek Walczak, Krzysztof J. Czyżewski, Z badań nad gotycką katedrą w Krakowie [Summary: A Contribution to Studies of the Gothic Cathedral in Cracow], „"Studia Waweliana", VIII, 1999, s. 21-51” [dostęp 2018-03-02] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kuczman Kazimierz: Wzgórze Wawelskie. Przewodnik. Wydanie 2. Kraków 1988
  • Rożek Michał: Krakowska katedra na Wawelu. Przewodnik dla zwiedzających. Wydanie 3. Kraków 1989
  • Ludwikowski Leszek: Kraków i okolice. Przewodnik. Wydanie 3. uzup. Warszawa1991 ​ISBN 83-217-2823-5