Zamach stanu w Mjanmie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamach stanu w Mjanmie
konflikty wewnętrzne w Mjanmie
Ilustracja
Aung San Suu Kyi i generał Min Aung Hlaing
Czas 1 lutego 2021
Miejsce Mjanma
Przyczyna kwestionowanie wyników wyborów przez armię
Wynik przejęcie władzy w kraju przez wojskowych, aresztowanie dotychczasowych przywódców
Strony konfliktu
 Rząd Mjanmy  Siły Zbrojne Mjanmy (Tatmadaw)
Dowódcy
Aung San Suu Kyi,
Win Myint
Min Aung Hlaing,
Myint Swe

Zamach stanu w Mjanmie, nazywany również Poniedziałkiem generałów[1] – udana próba przejęcia władzy w Mjanmie przez tamtejszych wojskowych dokonana 1 lutego 2021.

Tło wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

Od 1962 w Mjanmie (Birmie) rządziła junta wojskowa. Okres rządów armii zakończył się w 2011, kiedy to rozpoczęto reformy zmierzające ku demokratyzacji kraju i przeprowadzono wybory parlamentarne[2]. W 2015 wybory generalne wygrała partia Narodowa Liga na rzecz Demokracji z wynikiem ponad 80% głosów[3]. Po nich na czele rządu stanęła Aung San Suu Kyi, była opozycjonistka i laureatka pokojowej nagrody Nobla z 1991, a prezydentem został Win Myint jako pierwszy cywilny przywódca na tym stanowisku od 1962. Wyniki wyborów kwestionowała armia i powiązani z nią politycy[4].

Podczas wyborów w listopadzie 2020 blisko 2 mln obywateli nie mogło oddać głosu z powodu zamknięcia lokali wyborczych na terenach objętych działaniami zbrojnymi, m.in. na terenach zamieszkanych przez Rohindżów. Partia rządząca uzyskała wówczas 83% głosów. Wynik ten podważali wojskowi oraz sprzymierzona z nimi partia Unia Solidarności i Rozwoju, która zdobyła 6,9% głosów. Ich protesty zostały odrzucone przez komisję wyborczą[5]. Pod koniec stycznia 2021 armia nie wykluczała siłowego przejęcia władzy kraju i zawieszenia konstytucji[6][7].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

1 lutego 2021, około godziny 3:00 lub 2:30 czasu lokalnego (UTC+06:30) armia aresztowała urzędującą premier Aung San Suu Kyi i prezydenta Win Myinta. Według przedstawicieli Narodowej Ligi na rzecz Demokracji aresztowano także liderów ich ugrupowania. W Naypyidaw i Rangunie wojsko wyszło na ulice. W Mjanmie, a w szczególności w stolicy kraju ograniczono dostęp do internetu, sieci telefonicznej oraz kanałów telewizyjnych[8][9][10].

Wiceprezydent Myint Swe ogłosił się tymczasowym przywódcą kraju. Uznał działania armii za zgodne z konstytucją i poparł protesty przeciwko domniemanym fałszerstwom wyborczym. Wprowadził on na rok stan wyjątkowy i przekazał władzę Min Aung Hlaingowi, głównodowodzącemu Sił Zbrojnych Mjanmy[9][11][12].

Reakcje międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Szostkiewicz, „Poniedziałek generałów” w Mjanmie. Zachód ma dylemat, polityka.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  2. Russell Goldman, Myanmar’s Coup, Explained, nytimes.com, 6 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (ang.).
  3. Myanmar election: Suu Kyi's NLD wins landslide victory, bbc.com, 13 listopada 2015 [dostęp 2021-02-07] (ang.).
  4. a b c Kamil Turecki, Mjanma, dawna Birma, znów na skraju przepaści, onet.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  5. a b Paulina Borowska, Zamach stanu w Mjanmie. Noblistka Aung San Suu Kyi aresztowana. UE potępiła działania wojskowych, euractiv.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  6. Wojsko straszy polityków w Mjanmie zawieszeniem konstytucji, defence24.pl, 30 stycznia 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  7. Karol Gąsienica, Mjanma: armia nie wyklucza dokonania zamachu stanu po nieprawidłowościach wyborczych, poinformowani.pl, 26 stycznia 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  8. a b Pucz w Birmie. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla Aung San Suu Kyi aresztowana przez armię, onet.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  9. a b c d Agnieszka Kwiatkowska, Wojskowy zamach stanu w Mjanmie. Aung San Suu Kyi aresztowana, wyborcza.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  10. a b Jacek Frączyk, Rozwijali się cztery razy szybciej niż Polska. Teraz prezydent aresztowany, a armia przejęła władzę, businessinsider.com.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  11. Tymczasowy prezydent Mjanmy uważa działania wojskowych za konstytucyjne, sputniknews.com, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  12. IAR, Patryk Strzałkowski, Pucz w Birmie. Laureatka pokojowego Nobla zatrzymana, wojsko wprowadza stan wyjątkowy "na rok", gazeta.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  13. PAP, Szefowa KE potępiła zamach stanu w Birmie i wezwała do uwolnienia zatrzymanych, msn.com, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  14. Pucz w Mjanmie. Stan wyjątkowy, wojsko na ulicach, tvn24.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).
  15. Adam Zygiel, Pucz wojskowy w Mjanmie. Biden mówi o sankcjach, rmf24.pl, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-07] (pol.).