Zamach stanu w Sudanie (2019)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy zamachu stanu z 2019. Zobacz też: zamachy stanu w Sudanie w innych latach.
Zamach stanu w Sudanie (2019)
Ilustracja
Sudański Pałac Prezydencki
Czas 11 kwietnia 2019
Miejsce Sudan, Chartum
Wynik Skutki zakończonego powodzeniem zamachu:
  • Obalenie prezydenta Umara Hassana al-Baszira
  • Rozwiązanie parlamentu i rządu
  • Zawieszenie konstytucji
  • Ustanowienie tymczasowej Rady Wojskowej
  • Protestujący potępiają rząd wojskowy
Strony konfliktu
Sudan Republika Sudanu Sudan Siły Zbrojne Sudanu
Dowódcy
Sudan Umar al-Baszir
Prezydent Sudanu
Sudan gen. Ahmed Awad Ibn Auf
Przywódca zamachu
brak współrzędnych

Zamach stanu w Sudanie (2019) – zakończony powodzeniem zamach stanu kierowany przez gen. Ahmeda Awada Ibn Aufa, przeciwko prezydentowi Umarowi al-Baszirowi.

Podłoże[edytuj | edytuj kod]

Protesty w Sudanie trwają od 19 grudnia 2018 roku, kiedy to w kilku miastach wybuchła seria demonstracji z powodu dramatycznie rosnących kosztów życia i pogorszenia się stanu gospodarki[1]. W styczniu 2019 roku protesty przeniosły uwagę ze spraw gospodarczych na wezwania do dymisji długoletniego prezydenta Sudanu Umara al-Baszira[2][3]. 22 lutego 2019 prezydent Baszir pierwszy raz od dwudziestu lat ogłosił stan wyjątkowy z powodu narastających niepokojów społecznych[4][5].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

11 kwietnia 2019 wieloletni prezydent Sudanu Umar al-Baszir został usunięty z urzędu przez sudańskie siły zbrojne jako skutek sudańskich protestów w latach 2018-2019[6]. Sudańskie wojsko ogłosiło rozwiązanie rządu i parlamentu, oraz wprowadziło trzymiesięczny stan wyjątkowy, po którym nastąpić ma dwuletni okres przejściowy[7]. Ahmed Awad Ibn Auf, który stał się de facto głową państwa, ogłosił również zawieszenie obowiązywania konstytucji i wprowadzenie godziny policyjnej. Media państwowe doniosły, że wszyscy więźniowie polityczni, w tym przywódcy protestów przeciwko Baszirowi, zostali wypuszczeni na wolność[8].

Tymczasowa Rada Wojskowa aresztowała kilku urzędników: premiera Mohameda Tahira Ayalę, Ahmeda Harouna (przewodniczącego rządzącej partii Kongresu Narodowego), członka Legislatury Narodowej Awad Al-Jaz, byłego ministra obrony Abdela Rehima Mohameda Husseina i byłych wiceprezydentów Bakriego Hasana Saliha i Alego Osmana Tahę.

Awad Ibn Auf następnego dnia po zamachu został usunięty ze stanowiska, podobnie dowódcy wywiadu i policji, a szefem rady wojskowej został gen. Abdel Fattah Abdelrahman Burhan. Dwa dni później rada wojskowa ogłosiła zniesienie cenzury i godziny policyjnej, zwolnienie więźniów politycznych, powołanie komitetu ds. walki z korupcją i wszczęcie dochodzenia w sprawie nadużyć dotychczasowej administracji. Ponadto rada zapowiedziała, że społeczeństwo będzie miało możliwość wyboru cywilnego premiera[9]

Reakcje wewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

W oświadczeniu Stowarzyszenie Specjalistów Sudańskich i Sudańska Partia Komunistyczna potępiły Tymczasową Radę Wojskową jako rząd „tych samych twarzy i podmiotów, przeciwko którym zbuntowali się nasi wielcy ludzie”. Aktywiści domagali się przekazania władzy cywilnemu rządowi[10], kontynuując siedzący protest pod dowództwem armii[9].

Reakcje międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

  •  Francja - Francja uważnie śledzi rozwój sytuacji, wzywa do wysłuchania głosu narodu sudańskiego i wspiera proces pokojowy[11].
  •  Niemcy - Niemcy wezwały do pokojowego rozwiązania kryzysu w Sudanie. Kanclerz Angela Merkel wyraziła poparcie dla cywilnego rządu przejściowego[12].
  •  Turcja - Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan oświadczył, że ma nadzieję na powrót do „normalnego procesu demokratycznego” w Sudanie[13].
  •  Rosja - Przewodniczący Rady Konstytucji i Komisji Spraw Konstytucyjnych Rady Federacji Andriej Kliszas cytowany przez agencję RIA Nowosti powiedział, że „Przymusowa, niekonstytucyjna zmiana władzy jest niedopuszczalna w Sudanie, tak jak w każdym innym kraju na świecie”[14].
  • Flag of the African Union.svg Unia Afrykańska potępiła zamach stanu, mówiąc, że posunięcie to nie jest właściwą odpowiedzią na wyzwania stojące przed Sudanem i aspiracjami jego mieszkańców[15].
  •  Unia Europejska - Unia Europejska oświadczyła, że monitoruje sytuację w Sudanie i wzywa wszystkie strony do powstrzymania się od przemocy i znalezienia sposobu na pokojowe przemiany[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. "Several killed in Sudan as protests over rising prices continue", aljazeera.com [dostęp 2018-12-21] (ang.).
  2. "Sudanese police fire on protesters demanding president step down", The Guardian [dostęp 2019-01-17] (ang.).
  3. "It's more than bread': Why are protests in Sudan happening?", www.middleeasteye.net [dostęp 2018-12-25] (ang.).
  4. "Sudan's Bashir names VP, prime minister as protests continue", Reuters [dostęp 2019-02-23] (ang.).
  5. "Sudan's Al-Bashir Declares State of Emergency for One Year", www.bloomberg.com [dostęp 2019-02-22] (ang.).
  6. Sudan's Omar al-Bashir forced out in coup, cnn.com [dostęp 2019-04-11] (ang.).
  7. Sudan's President Bashir forced out in military coup, cnn.com [dostęp 2019-04-11] (ang.).
  8. Sudan’s Omar al-Bashir is ousted by military after 30 years in power, washingtonpost.com [dostęp 2019-04-15] (ang.).
  9. a b Robert Stefanicki, Algieria, Libia, Jordania, Maroko, Sudan. Czy to druga arabska wiosna?, wyborcza.pl, 15 kwietnia 2019 [dostęp 2019-04-16] (pol.).
  10. „الحزب الشيوعي السوداني Sudanese Communist Party-SCP”, facebook.com [dostęp 2019-04-11] (arab.).
  11. "Soudan - Q&R - Extrait du point de presse (11 avril 2019)", diplomatie.gouv.fr [dostęp 2019-04-11] (fr.).
  12. "Germany calls for peaceful solution to Sudan crisis", www.aa.com.tr [dostęp 2019-04-12] (ang.).
  13. "Erdogan hopes Sudan will return to 'normal democratic process", news.yahoo.com [dostęp 2019-04-11] (ang.).
  14. "Russian Lawmakers Criticize Sudan Coup as ‘Unconstitutional’", The Moscow Times [dostęp 2019-04-11] (ang.).
  15. "African Union criticises military takeover in Sudan", africa.cgtn.com [dostęp 2019-04-11] (ang.).
  16. "EU Follows Situation In Sudan, Delegation In African Country Continues Work - Spokeswoman", www.urdupoint.com [dostęp 2019-04-12] (ang.).