Zamek Andrychowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek Andrychowski
Obiekt zabytkowy nr rej. A-673/M
Ilustracja
Klasycystyczny parterowy pałac Bobrowskich
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Andrychów
Styl architektoniczny klasycystyczny
Kondygnacje 1
Położenie na mapie Andrychowa
Mapa lokalizacyjna Andrychowa
Zamek Andrychowski
Zamek Andrychowski
Położenie na mapie gminy Andrychów
Mapa lokalizacyjna gminy Andrychów
Zamek Andrychowski
Zamek Andrychowski
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wadowickiego
Zamek Andrychowski
Zamek Andrychowski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zamek Andrychowski
Zamek Andrychowski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek Andrychowski
Zamek Andrychowski
Ziemia49°51′14,785″N 19°20′32,140″E/49,854107 19,342261

Zamek Andrychowski nazywany również Pałacem Bobrowskich – dwór w centrum Andrychowa otoczony parkiem ze stawem.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "Zamek" występuje w oficjalnych dokumentach już w roku 1761. Nazwa ta związana jest z pierwotnym obronnym charakterem tego miejsca (prawdopodobnie istniał tu dwór obronny). Dwory takie były powszechnie (rozpowszechnione w Polsce w XVI w.) budowane przez zamożną szlachtę, zachowując schemat średniowiecznych, małych założeń zamkowych o zredukowanym programie budowlanym. W literaturze określa się je również mianem fortalitium.

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Klasycystyczny, parterowy, murowany dwór jest podpiwniczony, przykrywają go niskie dachy siodłowe. Obecnie na planie podkowy. Część środkową zdobi portyk z czterema kolumnami doryckimi i trójkątnym frontonem w którym znajdują się herby: "Jastrzębiec" h. Bobrowskich i "Poraj" rodziny Męcińskich z których pochodziła żona Stefana Bobrowskiego. Od tyłu posiada wydatny ryzalit. Okna duże, półkolisto zamknięte lub prostokątne. Od południowego zachodu znajduje się narożnikowa baszta.

Pałac Bobrowskich w Andrychowie

Dwór otacza pozostałość dworskiego założenia parkowego. Obok dworu wolnostojący budynek powozowni, obecnie wykorzystany jako lokal gastronomiczny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W literaturze nie podaje się dokładnej daty powstania. Dwór murowany (prawdopodobnie wcześniej istniała drewniana rezydencja o charakterze obronnym) zbudował Marian Przyłęcki, właściciel klucza wieprzowskiego, który w 1 połowie XVII w. przeniósł tutaj swoją siedzibę z Wieprza. Dwór miał charakter obronny: otaczały go trzy stawy oraz fosa (staw od strony rynku został zasypany w 1875 roku). W sali z przylegającej doń wieżyczką odbył się jeden ze zjazdów Konfederacji Barskiej. W 1756 roku dwór stał się własnością rodziny Ankwiczów h. Abdank. Hrabiowie Bobrowscy w XIX wieku poszerzyli istniejący dwór o dwa skrzydła nadając mu kształt podkowy. Główne wejście usytuowano od północy ponieważ tam wytyczono gościniec.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Zwoliński: Miasto Ankiwczów z dziejów Andrychowa. Kraków: Drukarnia Akcydensowa, 1993.
  • Dwa wieki miasta Andrychowa. Kraków: 1967.
  • „Nowiny Andrychowskie”. 4/2000.