Zamek Piastowski w Jaworze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Jaworze
Obiekt zabytkowy nr rej. 351 z 22 listopada 1956
Ilustracja
Zamek w Jaworze
Państwo  Polska
Miejscowość Jawor
Styl architektoniczny Eklektyzm
Rozpoczęcie budowy XII wiek
Ukończenie budowy XIII wiek
Ważniejsze przebudowy XVI wiek, XVII wiek, XVIII wiek
Zniszczono XVII wiek
Odbudowano XVII wiek
Pierwszy właściciel Bolesław I Wysoki
Obecny właściciel Jawor (miasto)
Położenie na mapie Jawora
Mapa lokalizacyjna Jawora
Zamek w Jaworze
Zamek w Jaworze
Położenie na mapie powiatu jaworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jaworskiego
Zamek w Jaworze
Zamek w Jaworze
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zamek w Jaworze
Zamek w Jaworze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Jaworze
Zamek w Jaworze
Ziemia51°02′59,03″N 16°11′26,73″E/51,049731 16,190758

Zamek w Jaworze – eklektyczny, wielokrotnie przebudowywany piastowski zamek książęcy w Jaworze na Dolnym Śląsku zbudowany pierwotnie w średniowieczu. Zachowany zamek kryje w swych murach ślady pierwotnej zabudowy. Kompleks zamkowy ma powierzchnię użytkową 6072 m kw. i kubaturę 18500 m sześciennych[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkiem zamku była wieża obronno mieszkalna, którą otaczał wał i fosa. Powstanie wieży to czas przed rokiem 1224, wtedy to w imieniu Henryka Brodatego - władcy Śląska, urząd Kasztelana (comes castellanus) z siedzibą w Jaworze pełnił wspomniany właśnie pod tą datą Radosław z Bolesławca.

Po roku 1274 w którym powstało księstwo jaworskie, zamek stał się książęcą rezydencją i z tym faktem łączy się jego rozbudowę w latach późniejszych. W warowni rezydował Bernard Zwinny - brat Bolka I i jednocześnie współwładca księstwa jaworskiego.

Bolko I pod koniec swojego panowania zabezpieczając stołeczne miasto Jawor od zagrożenia czeskiego otoczył je murami obronnymi, wtedy zamek ufortyfikowano kamieniem zastępując drewniano-ziemne umocnienia. W średniowieczu był siedzibą piastowskiego rodu książąt jaworsko-świdnickich aż do śmierci Bolka II Małego w 1368[1].

Do 1392 roku zamek znajdował się w posiadaniu księżnej Agnieszki, po której Jawor przejęli starostowie królów czeskich. W 1490 r. gościł tutaj król czeski Władysław Jagiellończyk, a niespełna 200 lat później Marysieńka Sobieska. Wielokrotnie przebudowywany i odbudowywany w XV i XVI wieku po zniszczeniach (np. z wojny trzydziestoletniej) stracił swój wygląd średniowiecznej warowni[1].

Więzienie[edytuj | edytuj kod]

Od czasu wojen śląskich kiedy Śląsk został zajęty przez Prusy aż do roku 1956 r. zamek pełnił rolę więzienia. W roku 1751 przebudowano wieżę zegarową, która pełniła funkcje dozorujące więzienie. W 1946 roku na zamku dokonano egzekucji Czesława Waranki i Jana Kruka za zabójstwo starosty Adama Bystry-Bykowskiego.[potrzebny przypis]

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

W roku 2006[2] zarejestrowano Stowarzyszenie Zamek Piastowski w Jaworze mające działać m.in. w obszarze ochrona dóbr kultury[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bohdan Guerquin: Zamki w Polsce. Warszawa: Arkady, 1974, s. 149-150.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]