Zamek Sitno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek Sitno
Ilustracja
Ruiny zamku Sitno
Państwo  Słowacja
Zniszczono 1711
Położenie na mapie kraju bańskobystrzyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju bańskobystrzyckiego
Ruiny zamku Sitno
Ruiny zamku Sitno
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Ruiny zamku Sitno
Ruiny zamku Sitno
Ziemia48°24′06″N 18°53′13″E/48,401667 18,886944

Zamek Sitno – dawny zamek obronny wzniesiony na wysokości ok. 840 m n.p.m. na wschodnim zboczu góry Sitno w Górach Szczawnickich na Słowacji. Leży na terenie gminy Ilija w powiecie Bańska Szczawnica (Kraj bańskobystrzycki).

Zamek powstał zapewne już w II połowie XIII w. jako jedna z systemu warowni królewskich, wznoszonych po najazdach tatarskich. W pierwszej połowie XVI w. należał najprawdopodobniej do królewskiej komory górniczej. Pierwsze wzmianki pisemne o nim pochodzą jednak dopiero z 1548 r., gdy zdobyły go królewskie wojska i odebrały władającemu nim rycerzowi rozbójnikowi Melchiorowi Balassy’emu (słow. Melicher Balaš). Po wygnaniu Balassy’ego zamek dostał we władanie Ján Kružic, ówczesny dowódca królewskiej załogi w Krupinie, który równocześnie trzymał zamek Čabraď. W 1629 r. król Ferdynand II przekazał „państwa” Sitno i Čabraď Piotrowi Kohary’emu jako dowód wdzięczności za jego zasługi w wojnach z Turkami. Sitno było wówczas siedzibą „państwa” feudalnego, do którego należało siedem wsi. Następnie należało ono do Koburgów.

Zamek strzegł dostępu od południa do Bańskiej Szczawnicy i innych królewskich miast górniczych. Przebudowany i znacznie umocniony w latach 1548-1552 stał się ważnym ogniwem obrony przed zagrożeniem tureckim. Po wybuchu antyhabsburskiego powstania Rakoczego w 1703 r. obsadziły go powstańcze wojska, które w 1711 r. zniszczyły go zupełnie w trakcie opuszczania. Dziś pozostaje w stanie zupełnej ruiny.

Zamek jest łatwo dostępny kilkoma szlakami turystycznymi z okolicznych miejscowości. Biegnie przezeń również ścieżka dydaktyczna im. Andreja Kmeťa z Prenčova aż na szczyt Sitna. Prawie do podnóży zamku można dojechać samochodem (boczną drogą z szosy między Bańską Szczawnicą a miejscowością Svätý Anton).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kelemen Albert a kolektív: Štiavnické vrchy. Turistický sprievodca ČSSR, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1986.
  • Labuda Jozef: Sitno a jeho archeologické krásy, w: “Krásy Slovenska” R. LVI, nr 7/79, s. 316-318.