Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Obiekt zabytkowy nr rej. A/935/1559 z 16.03.1966
Ilustracja
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Państwo  Polska
Miejscowość Nowa Ruda
Adres ul. M. J. Piłsudskiego 2
Typ budynku zamek
Styl architektoniczny Barok
Ukończenie budowy XIV wiek
Ważniejsze przebudowy 1536-1550, 1593, 1675-1677, 1700-1730, 1796
Zniszczono 1428, 1622
Położenie na mapie Nowej Rudy
Mapa lokalizacyjna Nowej Rudy
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie
Ziemia50°34′46,49″N 16°30′01,02″E/50,579581 16,500283
Galeria:Zamek Stillfriedów
Brama
Skrzydło
Skrzydło
Zamek od strony skarpy
Zamek od strony skarpy
ZamekStillfriedówNowaRuda13.JPG
ZamekStillfriedówNowaRuda12.JPG
ZamekStillfriedówNowaRuda11.JPG
ZamekStillfriedówNowaRuda10.JPG

Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie – dawna rezydencja baronów von Stillfriedów, wzniesiona jako dwór obronny w końcu XIV w. w Nowej Rudzie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza historyczna wzmianka o zamku pochodzi z 1352 r. Podczas najazdu w 1428 r. spalony przez husytów. Rezydencja została rozbudowana na zamek w latach 1536–1550, 1593, 1633–1645 i 1675–1677 już za czasów Stillfriedów. Obecny kształt pochodzi z gruntownej przebudowy w latach 1700-1730 według projektu znanego włoskiego architekta Andrei Carove. Wtedy to rozebrano wieżę. Później znacznie przebudowany w 1796 r.; między innymi rozebrano przedzamcze i mury obronne. Friedrich August Stillfried 9 lipca 1810 r. sprzedał swoje ziemie wraz z zamkiem szwagrowi brata, hrabiemu Antonowi von Magnisowi z Bożkowa. Tak zakończył się 338-letni okres władania rodziny Stillfriedów nad Nową Rudą. W latach 1819–1868 w sali reprezentacyjnej odprawiane były nabożeństwa dla tutejszej wspólnoty ewangelickiej. Od lat 80. XIX w. zamek był siedzibą zarządu kopalń; po 1945 r. dyrekcji Kopalni Węgla Kamiennego Nowa Ruda, w latach 1954–1975 powiatu noworudzkiego, a do 2001 r. ZOZ. W 2004 r. przeszedł w ręce prywatne.

Właściciele[edytuj | edytuj kod]

  • 1472-1482 – Georg I von Stillfried und Rattonitz (zm. 1482)[1]
  • 1482-1492 – Georg II von Stillfried und Ratienitz (1459-1492)[2]
  • 1492-1518 – Georg III von Stillfried
  • 1518-1524 Jakob von Stillfried und Rattonitz (1483-1524(9))[3]
  • 1524-1518 – Georg IV von Stillfried
  • 1560 – Georg V von Stillfried
  • 1586 – Georg VI von Stillfried
  • 1586-1615 – Henryk von Stillfried – Starszy (1519-1615)[4]
  • 1605-1609 – Jan (Hans) von Stillfried Rattonitz (1549-1609)[5]
  • 1609-1620 – Tobias Stillfried von Rattonitz (1580-1620)[6]
  • 1628-1658 – Hans Bernhard Stillfried von Rattonitz (1615-1658)[7]
  • 1658-1669 – Bernhard II von Stillfried
  • 1669-1702 – Bernhard III von Stillfried und Rattonitz (1641-1702)[8]
  • 1702-1720 – Raymund Erdmann Anton baron Stillfried von Rattonitz (1672-1720)[9]
  • 1720-1739 – Johann Joseph I baron Stillfried von Rattonitz ((1695-1739)[10]
  • 1739-1761 – Anna von Stillfried hrabina von Salburg (1703-1761)[11], żona Johanna Josepha I
  • 1773-1796 – Michael Raymund baron Stillfried und Rattonitz (1730-1796)[12]
  • 1790-1808 – Friedrich Stillfried und Rattonitz[13] (1763-1808)
  • 1796-1803 – Johann Joseph II, hrabia Stillfried und Rattonitz (1762-1805)[14]

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Okazały zamek czteroskrzydłowy z wewnętrznym dziedzińcem wznosi się na krawędzi skarpy górnego miasta. Budynek posiada pięcioosiowy dwukondygnacyjny ryzalit dzielony pilastrami z salą półtorakondygnacyjną na piętrze; gładkie elewacje, okna w opaskach z naczółkami, nad oknami okulusy. Pozostałe skrzydła nakryte są łamanymi dachami.

Rezydencie Stillfriedów[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Georg I von Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  2. Georg II. von Ratienitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  3. Jakob von Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  4. Heinrich, count Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  5. Johann Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  6. Tobias, count Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  7. Hans Bernhard, count Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  8. Bernhard III von Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 13.04.2015].
  9. Raymund Erdmann Anton Freiherr Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  10. Johann Joseph I. Freiherr Stillfried von Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  11. Anna von Salburg. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  12. Michael Raymund Freiherr Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  13. Friedrich Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].
  14. Johann Joseph II., count Stillfried und Rattonitz. www.geneall.net. [dostęp 14.04.2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nowa Ruda studium historyczno-urbanistyczne, T. 2, Iwona Rybka-Ceglecka; współpraca przy katalogu zabytków Magdalena Kirycz, Beata Sebzda; archeologia Maria Sikorska, Donata Wiśniewska; plansze Emilia Dymarska, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego, Wrocław, 2001, s. 30-34
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów. Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie, T. 11, pod red. Marka Staffy, Wrocław: Wyd. I-Bis 1995, s. 269-2, ​ISBN 83-85773-12-6
  • Behan Andrzej, Nowa Ruda: przewodnik historyczno-turystyczny, Wydawnictwo Maria, Nowa Ruda 2006, s. 107-111, ​ISBN 83-60478-08-2
  • Nowa Ruda przewodnik, zespół redakcyjny, FOZN, Nowa Ruda 2006, ss. 68-71.