Zamek Zniev

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek Zniev
Ilustracja
Ruiny zamku Zniev
Państwo  Słowacja
Położenie na mapie kraju żylińskiego
Mapa konturowa kraju żylińskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Ruiny zamku Zniev”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Ruiny zamku Zniev”
Ziemia48°58′06″N 18°46′22″E/48,968333 18,772778

Zamek Zniev (słow. Znievsky hrad) – ruiny średniowiecznego zamku w historycznym regionie Turiec na Słowacji, dziś w powiecie Martin w kraju żylińskim.

Zamek zbudowano na szczycie wapiennej góry Zniev (985 m n.p.m.), będącej najbardziej na północ wysuniętym fragmentem grupy górskiej Żaru. Wznosi się 500 m ponad wsią Kláštor pod Znievom. Był najstarszym zamkiem w Kotlinie Turczańskiej. Powstał zapewne już w XII w. Jako castrum Turus występuje on w dokumencie wystawionym w 1243 r. w kancelarii króla węgierskiego Beli IV, który w nim właśnie znalazł schronienie przed nawałą tatarską w latach 1241-1242. O budowniczym zamku, Andrzeju, synu Iwanka, dowiadujemy się z innego pisma Beli IV z 1253 r.

Od połowy XIII w. królewski zamek należał do komitatu (stąd nazwa Turčianský hrad), w 1320 r. przeszedł jednak w ręce kościelne. Prawdopodobnie w tym czasie został rozbudowany o odległą o ok. 100 m część dolną. Gdy w 1339 r. Turiec został wydzielony z wielkiej żupy zwoleńskiej i powstał samodzielny komitat turczański, jego siedzibą stał się już zamek sklabiński. Znaczenie zamku turczańskiego spadło i z tego czasu pochodzi jego nowa nazwa: Zniev.

W 1530 r. dowódca załogi zamkowej poddał Zniev zwolennikom Zápolyów. Później zamek zdobyły wojska króla Ferdynanda I Habsburga, mocno go uszkadzając. W 1605 r. przeszedł w ręce powstańców Stefana Bocskaya, w 1681kuruców Emeryka Thököly’ego, a w 1705 – wojsk Franciszka II Rakoczego. Po upadku powstania Rakoczego zamek również podupadł. Do dziś zachowały się dość dobrze ruiny dolnego zamku. Zabudowania zamku górnego czytelne są jedynie z konfiguracji terenu.

Na zamek Zniev prowadzi z Klasztoru pod Zniewem szlak turystyczny. Z ruin interesująca panorama Kotliny Turczańskiej i otaczających ją pasm górskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ​ISBN 80-7096-152-X​.
  • Hochmuth Zdenko a kolektív: Veľka Fatra, seria Turistický sprievodca ČSSR č. 3, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1980.
  • Vavrík Bartolomej a kolektív: Turiec. Turistický sprievodca, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1986.