Zamek w Żarnowcu

Zamek w Żarnowcu
	; Plan zamku w Żarnowcu
Miejscowość	Żarnowiec
Zniszczono	1775
	Położenie na mapie gminy Żarnowiec Zamek w Żarnowcu
	Położenie na mapie Polski Zamek w Żarnowcu
	Położenie na mapie województwa śląskiego Zamek w Żarnowcu
	Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego Zamek w Żarnowcu
	50°29′04″N 19°51′47″E/50,484444 19,863056
	Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek w Żarnowcu – zamek, który był położony na północny zachód od Żarnowca w dolinie zalewowej Pilicy. Rozebrany na przełomie XVIII i XIX wieku.

Historia

Podstawą powstania zamku była XIII-wieczna strażnica książęca^[1]. Ufundowany przez króla Kazimierza Wielkiego, który często przebywał tu w latach 1354–1362, a w okresie od stycznia 1355 do września 1356 osadzona tu była oddalona żona króla, Adelajda Heska. Oprócz Kazimierza Wielkiego, który na zamku był 10 razy, z zamku korzystał również Władysław Jagiełło, który przebywał na nim aż 22 razy. Budowlę wspomina w swoich kronikach Jan Długosz. W 1775 roku na zamku wybuchł pożar. Lustracja z 1789 informuje już wyłącznie o zniszczonych budynkach. Na przełomie XVIII i XIX wieku zamek ostatecznie rozebrano. W latach 1993–1994 Jerzy Augustyniak przeprowadził w miejscu zamku badania archeologiczne^[1]^[2].

Architektura

Mur zamkowy był zbudowany na planie prostokąta o wymiarach 105 na 125 metrów. Zamek otoczony był nawodnioną fosą, otaczającą obszar około 140 na 150 metrów^[1]. Zamek zbudowany był z kamienia wapiennego i cegły. W narożnikach muru znajdowały się czworoboczne wieże, jednak ich dokładna liczba nie jest znana (podczas badań zlokalizowano jedną). Po zachodniej stronie dziedzińca przylegał do muru obwodowego zbudowany z cegły budynek mieszkalny, prawdopodobnie dwukondygnacyjny, określany jako Kamienica Wielka. W skład wewnętrznej zabudowy wchodziły, wzmiankowane w lustracjach z 1765 i 1789 roku, murowane stajnie, murowana wozownia i murowane oficyny pokryte gontem^[2]. Do zamku prowadził most zwodzony, przy którym były dwie murowane kordegardy (miejsca dla straży). Do dzisiaj z zamku zachowały się jedynie nikłe ślady fosy.

Przypisy

1 2 3 Zamek królewski w Żarnowcu [online], IT-jura.pl [dostęp 2018-02-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-13] (pol.).
1 2 Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm: Leksykon zamków w Polsce. Warszawa: Arkady, 2001, s. 564-565. ISBN 83-213-4158-6.

Bibliografia

Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm: Leksykon zamków w Polsce. Warszawa: Arkady, 2001, s. 564-565. ISBN 83-213-4158-6.
Zamek królewski w Żarnowcu [online], IT-jura.pl [dostęp 2018-02-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-13] (pol.).
Jerzy Augustyniak, Zamek w Żarnowcu nad Pilicą w świetle badań wykopaliskowych w latach 1993-1994, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna”, nr 40, 1997-1998, 47-82.

[it-jura-1] 1 2 3 Zamek królewski w Żarnowcu [online], IT-jura.pl [dostęp 2018-02-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-13] (pol.).

[Kajzer-2] 1 2 Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm: Leksykon zamków w Polsce. Warszawa: Arkady, 2001, s. 564-565. ISBN 83-213-4158-6.

[1]

[2]