Zamek w Bytowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Bytowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A-4 z 31 marca 1953
Zamek w Bytowie
Państwo  Polska
Miejscowość Bytów
Adres ul. Zamkowa 2
Powierzchnia użytkowa 3430 m²
Rozpoczęcie budowy 1394
Ukończenie budowy 1406[1]
Położenie na mapie Bytowa
Mapa lokalizacyjna Bytowa
Zamek
Zamek
Położenie na mapie powiatu bytowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bytowskiego
Zamek
Zamek
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Zamek
Zamek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek
Zamek
Ziemia54°10′07,205″N 17°29′30,588″E/54,168668 17,491830
Strona internetowa

Zamek w Bytowiegotycki zamek krzyżacki, następnie książąt pomorskich z XIV-XV wieku.

Historia[edytuj]

Zamek krzyżacki

W 1390 roku Krzyżacy zaczęli budować w Bytowie murowany zamek na wzniesieniu w południowo-wschodniej części miasta. Właściwe prace budowlane przeprowadzono jednak w latach 1398–1406 pod kierunkiem Mikołaja Fellensteina. Zamek wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach 49×70 metrów z kamieni eratycznych i cegły. W narożach powstały 3 okrągłe i jedna kwadratowa wieża. Przy skrzydle północno-zachodnim postawiono trzypiętrowy, podpiwniczony dom mieszkalny. W budynku tym znajdowały się najważniejsze pomieszczenia, takie jak refektarz, kaplica i mieszkanie prokuratora. Na najwyższej kondygnacji mieściły się magazyny.

Przy skrzydle południowo-zachodnim zbudowano piętrową kuchnię z magazynem żywności. W jej sąsiedztwie znajdowała się studnia. Brama wjazdowa została wzniesiona od strony północno-wschodniej. Przed bramą wjazdową wykopano fosę nad którą przerzucono most zwodzony. W narożnikach skrzydeł postawiono cztery potężne baszty. Warownia pozwalała zastosować do obrony broń palną.

Dziedziniec zamku krzyżackiego

W 1410 został opanowany przez wojska Władysława Jagiełły, lecz zwrócono go Krzyżakom po I pokoju toruńskim.

Zamek książąt pomorskich

Podczas wojny 13-letniej zamek ponownie opanowały wojska polskie, po czym król Kazimierz Jagiellończyk oddał go w 1466 roku w lenno księciu pomorskiemu Erykowi II. W 1500 roku otoczono warownię ziemnymi fortyfikacjami i bastejami mogącymi prowadzić ostrzał artyleryjski. W drugiej połowie XVI wieku zamek był w rękach Gryfitów, którzy w latach 1560–1570 wybudowali przy skrzydle południowo-wschodnim Dom Książęcy. W XVII wieku w domu średniowiecznym umieszczono piekarnię i browar. Przy kurtynie północno-wschodniej w roku 1623 zbudowano nowy budynek zwany „Domem Wdów”. Niewielkie zniszczenia przyniosła warowni wojna trzydziestoletnia. Wraz ze śmiercią w 1638 roku ostatniego z Gryfitów, na mocy układu zamek przechodzi w ręce Polski i pełni rolę siedziby starosty.

W czasie wojny polsko-szwedzkiej zamek spłonął. Częściowo odbudowany po przejęciu miasta przez elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma I. W XIX wieku umieszczono na zamku sąd i więzienie. Pierwsze prace konserwatorskie przeprowadzono w latach 1930–1939. W 1945 mieściło się tu więzienie (obóz przejściowy) NKWD, w którym przetrzymywano mieszkańców okolicy[2]. Ostatecznie zamek odbudowano z przerwami w latach 1957–1962 i 1969–1990 umieszczając w nim Muzeum Zachodniokaszubskie oraz hotel z restauracją i bibliotekę[3].

Zobacz też: Bytów, Księstwo Pomorskie, Zakon krzyżacki

Przypisy

  1. Historia zamku. [dostęp 3 marca 2013].
  2. Benedykt Reszka: Czas zła. Gdańsk: Oficyna Czec, 2001. ISBN 83-87408-45-X.
  3. Rys historyczny zamku. [dostęp 3 marca 2013].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]