Zamek w Janowcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek w Janowcu
Symbol zabytku nr rej. A/500 z 17 maja 1971
Ilustracja
Widok z lotu ptaka (2017)
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Miejscowość

Janowiec

Styl architektoniczny

renesansowy, po przebudowie barokowy

Architekt

1577-1587 Santi Gucci, po 1667 Tylman z Gameren

Rozpoczęcie budowy

1508

Ukończenie budowy

1526

Ważniejsze przebudowy

1565-1585, 1 poł. XVII w.

Zniszczono

spalony w 1656

Pierwszy właściciel

Mikołaj Firlej

Kolejni właściciele

Piotr Firlej, 1553 Andrzej Firlej, Jan Karol Tarło, 1654 Jerzy Sebastian Lubomirski, Jerzy Marcin Lubomirski, 1783 Mikołaj Piaskowski, 1931 Leon Kozłowski

Obecny właściciel

Muzeum Nadwiślańskie

Położenie na mapie gminy Janowiec
Mapa konturowa gminy Janowiec, w centrum znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Zamek w Janowcu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Zamek w Janowcu”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Zamek w Janowcu”
Położenie na mapie powiatu puławskiego
Mapa konturowa powiatu puławskiego, na dole po lewej znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Zamek w Janowcu”
Ziemia51°19′28,25″N 21°53′36,44″E/51,324514 21,893456
Strona internetowa
Zamek na litografii Seweryna Oleszczyńskiego (1825)
Dziedziniec zamku (2017)

Zamek w Janowcurenesansowy zamek budowany w latach 1508–1526 na wysokiej skarpie wiślanej w Janowcu w powiecie puławskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

XVI w.[edytuj | edytuj kod]

Budowę zamku w 1508 rozpoczął Mikołaj Firlej, późniejszy starosta kazimierski. Kontynuował ją jego syn, wojewoda ruski Piotr Firlej. Był to późnogotycko-renesansowy zamek obronny, ufortyfikowany przez basteje wysunięte przed linię murów. Miał możliwość prowadzenia ostrzału wzdłuż obwarowań.

W latach 1565–1585 miała miejsce przebudowa zamku w stylu późnorenesansowo-manierystycznym, którą kierował architekt włoski Santi Gucci.

XVII w.[edytuj | edytuj kod]

Na początku XVII w., po przejęciu zamku przez rodzinę Tarłów, rozbudowano część mieszkalną i dobudowano wieżę zachodnią i wschodnią.

W roku 1606 na zamku miało miejsce pojednanie króla Zygmunta III Wazy z marszałkiem wielkim koronnym Mikołajem Zebrzydowskim, przywódcą rokoszu Zebrzydowskiego.

W dniu 7 lutego 1656 zamek został ograbiony i spalony podczas najazdu Szwedów pod dowództwem Karola Gustawa. Następnie odbudowany i rozbudowany w stylu barokowym przez rodzinę Lubomirskich, w których posiadaniu znajdował się do pierwszej połowy XVIII w. Odbudową kierował architekt holenderski Tylman z Gameren.

XVIII i XIX w.[edytuj | edytuj kod]

W 1783 Jerzy Marcin Lubomirski przegrał zamek w karty. Jego nowym właścicielem został Mikołaj Piaskowski. Jednak ani on, ani kolejni właściciele (m.in. Osławscy) nie byli w stanie utrzymać zamku. Sprzedali całe wyposażenie (nawet marmury zostały zdjęte ze ścian), a zamek został opuszczony i popadł w ruinę.

XX w.[edytuj | edytuj kod]

W roku 1931 zamek został zakupiony przez warszawiaka Leona Kozłowskiego. Wyremontował on tylko dwa pomieszczenia w baszcie, ale - co ważniejsze - powstrzymał wandali. Zamek z przylegającymi do niego gruntami był majątkiem zbyt małym, by objęła go nacjonalizacja w ramach uchwalonej reformy rolnej. W efekcie Kozłowski był jedynym w bloku wschodnim właścicielem zamku[1]. W 1975 r. obiekt został zakupiony przez Muzeum Nadwiślańskie i od 1993 roku jest stopniowo remontowany[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]