Zamek w Koziegłowach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek w Koziegłowach
Państwo

 Polska

Miejscowość

Koziegłowy

Typ budynku

zamek

Styl architektoniczny

gotyk

Inwestor

Krystyn I herbu Lis

Rozpoczęcie budowy

4 ćw. XIV w.

Zniszczono

1655, 1865

Kolejni właściciele

Jan Koziegłowski, Krystyn IV, biskupi krakowscy

Położenie na mapie Koziegłów
Mapa konturowa Koziegłów, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Zamek w Koziegłowach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Zamek w Koziegłowach”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Zamek w Koziegłowach”
Położenie na mapie powiatu myszkowskiego
Mapa konturowa powiatu myszkowskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Zamek w Koziegłowach”
Położenie na mapie gminy Koziegłowy
Mapa konturowa gminy Koziegłowy, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Zamek w Koziegłowach”
Ziemia50°36′12,636″N 19°08′47,821″E/50,603510 19,146617
Plan zamku w Koziegłowach

Zamek w Koziegłowach – zamek w pobliżu miejscowości Koziegłowy w województwie śląskim, zlokalizowany nad rzeczką Sarni Stok i obecnie zachowany w formie ruiny. Stanowił ośrodek zarządu dóbr klucza koziegłowskiego w księstwie siewierskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy zamek w miejscy wcześniejszej drewnianej fortyfikacji wzniósł pod koniec XIV w. prawdopodobnie kasztelan sądecki – Krystyn Koziegłowski herbu Lis. Zamek pierwszy raz został wzmiankowany przez Jana Długosza w 1409 r., gdy Krystyn otrzymał od króla Władysława Jagiełły oddział wojskowy do obrony często najeżdżanego pogranicza z księstwami śląskimi.

W 1426 r. na zamku przebywał król Władysław Jagiełło. W latach 1452-1457 najeżdżany był przez Janka z Wołczyna, książąt Przemka z Toszka, Jana IV z Oświęcimia oraz grasantów Kawki i Świeborowskiego. Z 1470 r. pochodzi wzmianka o tym, że właścicielem zamku był Jan Koziegłowski, który w 1472 r. nakazał mieszczanom wykonywanie prac przy zamku ("W zimie obrąbywać będą lód w fosach i parkany przy zamku naprawiać, a jeśliby wypadło parkany stawiać, użyty będzie do tego celu cieśla, przez dziedzica płatny").

W 1519 r. okoliczne dobra wraz z zamkiem zostały sprzedane biskupowi krakowskiemu Janowi Konarskiemu. Od tego czasu była to własność biskupów krakowskich. W 1548 r. biskup Samuel Maciejowski napisał "gdy zamek od wielu lat jest opuszczony, do którego obwarowania, ogradzania poddani nasi obowiązani byli, uwalniając ich przeto od takowych robocizn, stanowimy, żeby po groszu od łanu płacili, póki rzeczony zamek przez nas, lub przez naszych następców nie zostanie podźwignięty, co gdy nastąpi, powinni zamek umacniać stosownie do pierwotnego przywileju". W 1598 r. ponownie wzmiankowano o złym stanie zamku.

W 1655 r. w ruinach zamku bronił się przez kilka dni przed Szwedami burgrabia i starosta Stanisław Kawecki. W 1865 r. władze rosyjskie nakazały rozebrać pozostałości zamku i wybudować z nich drogę do Gniazdowa.

W latach 1962, 1966-1969 prowadzono na zamku prace archeologiczne pod kierunkiem dr Włodzimierza Błaszczyka. Z zamku zachowały się jedynie resztki fundamentów i zarys fos.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zamek zbudowany był na planie prostokąta o wymiarach 50x25 m. W obrębie murów znajdował się budynek mieszkalny. Od wschodu w murach obwodowych znajdowała się wieża bramna o wymiarach 9x9 m i grubości murów dochodzących aż do 2,4 m. Do bramy prowadziła długa na 125 metrów grobla. Przestrzeń pomiędzy murami była wybrukowana. Całość założenia otaczały dwie licowane kamieniem wapiennym linie wałów o wysokości 3 metrów i wypełniona wodą fosa. Podgrodzie zajmowało około 800 m2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Antoniewicz Marceli "Zamki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej – Geneza-Funkcje-Konteksty" PAN Oddział w Katowicach, Wydawnictwo Zumacher, Kielce 1998
  • Horwat Jerzy "O Koziegłowach inaczej" [w:] Rocznik Muzeum w Gliwicach Tom VI, Gliwice 1992, ISSN 0860-0937
  • Leszek Kajzer, S. Kołodziejski, J. Salm "Leksykon zamków w Polsce" Arkady 2004, ISBN 83-213-4158-6
  • Józefa Wiśniewska "Dzieje miasta i gminy Koziegłowy" wyd.Śląska Agencja Prasowa, 1996

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]