Zamek w Węgorzewie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Węgorzewie
Obiekt zabytkowy nr rej. 436 (O/55) z 17 września 1957
Dziedziniec zamku w Węgorzewie
Dziedziniec zamku w Węgorzewie
Państwo  Polska
Miejscowość Węgorzewo
Adres ul. Zamkowa 7
Typ budynku zamek
Styl architektoniczny Gotyk, Barok
Kondygnacje 1
Rozpoczęcie budowy 1398
Ukończenie budowy 1398
Ważniejsze przebudowy XVII wiek, XIX wiek
Zniszczono 1656, 1945 (wnętrze, mury ocalały)
Odbudowano lata 80.XX wieku
Pierwszy właściciel zakon krzyżacki
Kolejni właściciele Urząd Miasta w Węgorzewie, Tanake Bud sp. z o.o.
Obecny właściciel Leszek Szumełda
Położenie na mapie Węgorzewa
Mapa lokalizacyjna Węgorzewa
Zamek w Węgorzewie
Zamek w Węgorzewie
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Zamek w Węgorzewie
Zamek w Węgorzewie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Węgorzewie
Zamek w Węgorzewie
Ziemia54°12′38,04″N 21°44′30,10″E/54,210567 21,741694

Zamek w Węgorzewie – najstarszy zabytek Węgorzewa. Tereny dzisiejszego Węgorzewa zamieszkiwali do czasu podboju tych ziem przez Krzyżaków plemiona Galindów, którzy na wyspie Węgorapy w pobliżu jeziora Mamry wybudowali gród Angetete. Gród ten został zniszczony przez Krzyżaków, którzy w jego miejscu zbudowali około 1335 roku drewniany gródek położony 2 km od dzisiejszego zamku nad wypływem Węgorapy z Jeziora Mamry. Gródek ten nazywany Angerburg został spalony przez litewskiego księcia Kiejstuta zimą 1365 roku.

Historia[edytuj]

Faza gotycka[edytuj]

Nową warownię w miejscu dzisiejszego zamku wybudował w 1398 roku komtur Królewca Werner von Tettingen i przeznaczył ją na siedzibę podległego sobie prokuratora. Zamek znajdował się na wyspie i miał kształt nieregularnego pięcioboku. Zabudowa składała się z dwóch lub trzech murowanych skrzydeł flankowanych na narożach trzema cylindrycznymi wieżami. Czwarta wieżyczka znajdowała się w obrębie dziedzińca i miała charakter łącznika komunikacyjnego. Od strony wschodniej znajdowało się niewielkie przedzamcze. Po prowadzonej z Polską Wojnie trzynastoletniej Krzyżacy w 1469 roku zastawili zamek braciom Hansowi i Anzelmowi von Tettau jako gwarancję wypłacenia żołdu, następnie zamek był w rękach różnych właścicieli do 1525 roku, gdy po sekularyzacji Zakonu ponownie stał się własnością państwową i siedzibą książęcego starosty. Z inwentarzy z XV i XVI wieku wynika, że w tym czasie na zamku mieściła się kaplica św. Katarzyny oraz browar, spiżarnia, piekarnia, kuchnia i zbrojownia. Przy zamku znajdował się także młyn.

Faza barokowa[edytuj]

Widok zamku w 1684 r. (po prawej)

W 1656 roku zamek został zniszczony przez sprzymierzonych z Polską Tatarów, którymi dowodził Subchan Gazi aga, w związku z czym podczas odbudowy przebudowano go na rezydencję barokową o niewielkich już wartościach militarnych. Kształt zamku po przebudowie zamku ukazują widoki miasta z 1684 i 1717 roku. W 1 połowie XVIII wieku generał H.H. Katt zburzył młyn na przedzamczu i wybudował nowy przekopując nowy kanał. Wybito też szereg nowych okien. W latach 1734 i 1736 na zamku przebywał król Stanisław Leszczyński, skąd udał się na wygnanie do Francji. W 1752 roku władze przeznaczyły zamek na biura sądu miejskiego i ziemskiego. Przejściowo umieszczono też w zamku więzienie.

Zamek w XIX wieku[edytuj]

W 1807 roku podczas kampanii napoleońskiej na zamku mieścił się szpital dla żołnierzy. W czerwcu 1807 roku Węgorzewo i zamek zajęły wojska polskie generałów Jana Henryka Dąbrowskiego i J. Zajączka. W 1835 roku zamek spłonął, w związku z czym 10 lat później został przebudowany na sąd. W trakcie tej przebudowy całkowicie zatarto jego historyczną formę.

Po 1945 roku[edytuj]

24 stycznia 1945 roku wnętrze zostało spalone przez Armię Czerwoną, jednak mury XIV-wieczne ocalały. W początkach lat 80. XX wieku został odbudowany z przeznaczeniem na bibliotekę miejską, siedzibę Rady Miejskiej i Urząd Stanu Cywilnego.

Zamek został sprzedany przez samorząd w 2000 roku za kadencji burmistrza Władysława Anchima firmie należącej do Leszka Szumełdy za kwotę 805 tys. zł. Obecnie jest niedostępny dla turystów. W trakcie prowadzonej przebudowy na hotel nadbudowano znacznie dach i umieszczono w nim dwa rzędy lukarn.

Bibliografia[edytuj]

  • Mieczysław Haftka, "Zamki Krzyżackie w Polsce. Szkice z dziejów", Muzeum Zamkowe w Malborku, 1999, s. 341-344, ​ISBN 83-86206-27-6