Zapłonka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zapłonka
Ilustracja
Nonea rossica
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

ogórecznikowce

Rodzina

ogórecznikowate

Rodzaj

zapłonka

Nazwa systematyczna
Nonea Medikus
Philos. Bot. 1: 31. Apr 1789[3]
Typ nomenklatoryczny

N. vesicaria (Linnaeus) H.G.L. Reichenbach[3]

Synonimy
  • Elizaldia Willk.
  • Massartina Maire
  • Nephrocarya P. Candargy[4]
Nonea pulla
Nonea obtusifolia

Zapłonka (Nonea) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Obejmuje około 35 gatunków[5][6]. Występują one w basenie Morza Śródziemnego (zasięg 8 gatunków, z tym jednego już wymarłego, obejmuje południową Europę)[5], poza tym północną Afrykę i zachodnią Azję. Jeden gatunek (Nonea caspica) sięga na wschodzie do Chin[6]. Jeden gatunek – zapłonka brunatna N. pulla występuje w Polsce[7], kilka innych spotykanych jest w uprawie[7][8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny i rośliny jednoroczne owłosione szorstko lub miękko[6].
Liście
Skrętoległe[6].
Kwiaty
Zebrane w wierzchotki ścieśnione podczas kwitnienia, a wydłużające się w czasie owocowania. Kwiaty wsparte podobnymi do liści przysadkami. Kielich rurkowato-dzwonkowaty, około połowy woreczkowato rozdęty, utworzony z 5 podługowato trójkątnych działek. Płatki korony zrośnięte w rurkę z osklepkami w górnej części, końce płatków wolne, zaokrąglone. Pręciki schowane w rurce korony. Zalążnia górna, czterokomorowa, z szyjką słupka zakończoną główkowatym lub rozwidlonym znamieniem[6].
Owoce
Rozłupnie rozpadające się na cztery, różnie zdobione siateczkowato, owłosione lub nagie rozłupki[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do podplemienia Boragininae, plemienia Boragineae w podrodzinie Boraginoideae w obrębie rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae[4].

Wykaz gatunków[9][8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-01-01] (ang.).
  3. a b Nonea. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-01-01].
  4. a b Genus: Nonea Medik.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-01-01].
  5. a b David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 29. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. a b c d e f Nonea Medikus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-01-01].
  7. a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 130. ISBN 978-83-925110-5-2.
  9. Nonea. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-01-01].