Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obszar pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich

Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (ZCZW) – polska administracja cywilna na terenach Litwy, Białorusi i Wołynia ("byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego") nie inkorporowanych do Polski, a zajętych przez Wojsko Polskie w latach 1919-1920.

Utworzenie i likwidacja[edytuj | edytuj kod]

ZCZW został utworzony przez Generalnego Komisarza Cywilnego, organ władzy ustanowiony dekretem z 19 lutego 1919 przez Naczelnego Dowódcę Wojsk Polskich. 22 kwietnia 1919 Józef Piłsudski wydał odezwę do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego w sprawie przyszłego losu tych ziem, informując o utworzeniu zarządu cywilnego, zamiast wojskowego[1]. Z dniem 1 czerwca 1920 rozkazem Naczelnego Wodza Wojsk Polskich z 29 maja 1920 bezpośredni nadzór nad tą strukturą objął rząd RP[2]. ZCZW faktycznie przestał istnieć z chwilą zajęcia tych ziem przez bolszewików latem 1920, zaś formalnie zlikwidowano go 9 września 1920[3].

Komisarz Generalny Cywilny Ziem Wschodnich[edytuj | edytuj kod]

Od 19 lutego do 5 maja 1919 Komisarzem Generalnym Cywilnym Ziem Wschodnich był Ludwik Kolankowski[4][5]. Rozkazem Naczelnego Wodza Wojsk Polskich z 15 kwietnia 1919 Komisarzem Generalnym Ziem Wschodnich mianowany został Jerzy Osmołowski[6].

Zmiany w organizacji[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Waldemar Kozyra, Polityka administracyjna władz polskich na Ziemiach Wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1918-1926, Białystok 2005
  • Joanna Gierowska-Kałłaur, Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich, Warszawa 2003 ss. 447 + ilustr.
  • Adam Janusz Mielcarek, Podziały terytorialno-administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej, Warszawa 2008
  • Adam Janusz Mielcarek, Węzłowe zagadnienia ustrojowe Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich (1919-1920), w świetle aktów normatywnych, w: "Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego", Kraków - Lublin - Łódź 2011, T. 14, s. 241-251.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Odezwa opublikowana w dziale nieurzędowym Monitora Polskiego nr 95 z dnia 28 kwietnia 1919 r.
  2. Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 42, poz. 1057
  3. Dziennik Rozkazów z 1920 r. Nr 35, poz. 752
  4. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 1, poz. 2
  5. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 3, poz. 13
  6. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 3, poz. 12
  7. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 40
  8. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
  9. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 17, poz. 153
  10. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 19, poz. 174
  11. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 25, poz. 257
  12. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 26, poz. 275
  13. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 35, poz. 407
  14. Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 6, poz. 79
  15. Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 9, poz. 149
  16. Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 34, poz. 845