Zatoka Triesteńska

Zatoka Triesteńska
*Golfo di Trieste*
*Tržaški zaliv*
*Tršćanski zaljev*
	; Zatoka Triesteńska na zdjęciu satelitarnym
Państwo	Włochy; Słowenia; Chorwacja
Lokalizacja	Zatoka Wenecka, Morze Adriatyckie
Powierzchnia	ok. 500 km²
Wymiary	ok. 20 × 20 km
Głębokość; • średnia; • maksymalna	; ok. 18 m; ok. 25 m
Cieki wodne uchodzące	Socza, Timavo, Rižana, Dragonja
Miejscowości nadbrzeżne	Triest, Monfalcone, Muggia, Koper, Izola, Piran
	; Położenie Zatoki Triesteńskiej na mapie Morza Adriatyckiego
	Położenie na mapie Friuli-Wenecji Julijskiej Zatoka Triesteńska
	Położenie na mapie Włoch Zatoka Triesteńska
	45°38′05″N 13°36′22″E/45,634722 13,606111
	Multimedia w Wikimedia Commons

Zatoka Triesteńska (wł. Golfo di Trieste, słoweń. Tržaški zaliv, chorw. Tršćanski zaljev, niem. Golf von Triest) – zatoka w północno-wschodniej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej. Jej wybrzeża należą do Włoch, Słowenii i Chorwacji. Jest płytkim, częściowo zamkniętym akwenem o powierzchni około 500 km² i średniej głębokości około 18 m.^[1]

Geografia

Zatoka Triesteńska jest najbardziej na północ wysuniętą częścią Morza Adriatyckiego. Jej umowną granicę od strony otwartego morza wyznacza linia biegnąca od okolic Grado na wybrzeżu włoskim do półwyspu Savudrija na wybrzeżu Istrii. W zależności od przyjętego przebiegu granicy w opracowaniach mogą występować różnice w podawanej powierzchni i maksymalnej głębokości zatoki^[1]^[2].

Północne i północno-zachodnie wybrzeże zatoki jest niskie i obejmuje obszar ujścia Soczy oraz zatokę Panzano. Wybrzeże w rejonie Duino, Triestu i Muggii jest związane z wapiennym obszarem Krasu. Słoweńska część wybrzeża obejmuje m.in. zatoki Koperską, Strunjańską i Pirańską. Na jej obszarze występują klify fliszowe oraz niskie odcinki wybrzeża w sąsiedztwie ujść cieków wodnych^[3].

Hydrologia

Największym ciekiem uchodzącym do zatoki jest Socza (wł. Isonzo), której ujście znajduje się na terytorium Włoch. Do zatoki uchodzą również m.in. Timavo, Rižana i Dragonja. Dopływ rzeczny, przede wszystkim wód Soczy, wpływa na zasolenie, dopływ substancji odżywczych i cyrkulację w północnej części akwenu^[1].

Cyrkulację wód kształtują dopływ rzeczny, pływy oraz wiatry. Szczególne znaczenie ma chłodny i porywisty wiatr bora, który powoduje mieszanie oraz ochładzanie wód. Wiatry południowe mogą natomiast powodować wzrost poziomu morza przy północnych wybrzeżach Adriatyku^[4].

Ze względu na niewielką głębokość zatoki temperatura jej wód wykazuje wyraźną zmienność sezonową. Latem może powstawać warstwowy układ wód, natomiast silne wiatry jesienne i zimowe prowadzą do ich mieszania. W niektórych okresach w wodach przydennych obserwowano obniżone stężenia tlenu^[2]^[3].

Porty

Największymi portami położonymi nad zatoką są Port w Trieście, port w Monfalcone oraz port w Koprze. Porty w Trieście i Monfalcone tworzą wspólny włoski system portowy północno-wschodniego Adriatyku, natomiast Koper jest głównym portem morskim Słowenii. Nad zatoką znajdują się ponadto mniejsze porty i przystanie w Muggii, Izoli i Piranie^[5]^[6].

Przypisy

1 2 3 Stefano Cozzi i in.. Recent evolution of river discharges in the Gulf of Trieste and their potential response to climate changes and anthropogenic pressure. „Estuarine, Coastal and Shelf Science”. 115, s. 14–24, 2012. DOI: 10.1016/j.ecss.2012.03.005. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
1 2 Silvia Flora i in.. Superstatistical analysis of sea surface currents in the Gulf of Trieste. „Nonlinear Processes in Geophysics”. 30 (4), s. 515–528, 2023. DOI: 10.5194/npg-30-515-2023. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
1 2 Ana Trobec i in.. Thickness of marine Holocene sediment in the Gulf of Trieste (northern Adriatic Sea). „Earth System Science Data”. 10 (2), s. 1077–1092, 2018. DOI: 10.5194/essd-10-1077-2018. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
↑ Simone Cosoli i in.. Surface circulation in the Gulf of Trieste (northern Adriatic Sea) from radar, model, and ADCP comparisons. „Journal of Geophysical Research: Oceans”. 118 (11), s. 6183–6200, 2013. DOI: 10.1002/2013JC009261. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
↑ Port of Trieste. Autorità di Sistema Portuale del Mare Adriatico Orientale. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).
↑ Port of Koper. Luka Koper. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[cozzi-1] 1 2 3 Stefano Cozzi i in.. Recent evolution of river discharges in the Gulf of Trieste and their potential response to climate changes and anthropogenic pressure. „Estuarine, Coastal and Shelf Science”. 115, s. 14–24, 2012. DOI: 10.1016/j.ecss.2012.03.005. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[flora-2] 1 2 Silvia Flora i in.. Superstatistical analysis of sea surface currents in the Gulf of Trieste. „Nonlinear Processes in Geophysics”. 30 (4), s. 515–528, 2023. DOI: 10.5194/npg-30-515-2023. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[trobec-3] 1 2 Ana Trobec i in.. Thickness of marine Holocene sediment in the Gulf of Trieste (northern Adriatic Sea). „Earth System Science Data”. 10 (2), s. 1077–1092, 2018. DOI: 10.5194/essd-10-1077-2018. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[cosoli-4] Simone Cosoli i in.. Surface circulation in the Gulf of Trieste (northern Adriatic Sea) from radar, model, and ADCP comparisons. „Journal of Geophysical Research: Oceans”. 118 (11), s. 6183–6200, 2013. DOI: 10.1002/2013JC009261. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[fvgport-5] Port of Trieste. Autorità di Sistema Portuale del Mare Adriatico Orientale. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[koper-6] Port of Koper. Luka Koper. [dostęp 2026-07-17]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]