Zawada (powiat staszowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zawada
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Połaniec
Sołectwo Łęg-Zawada[1]
Wysokość 154,3 m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 15
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0803696
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Zawada
Zawada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zawada
Zawada
Ziemia50°25′54″N 21°19′51″E/50,431667 21,330833

Zawadawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Połaniec[2]. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Łęg-Zawada.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

W latach 1867-1954 w granicach administracyjnych gminy Tursko (natenczas dzieliła się na: wioskę, kolonię, magazyn soli i folwark); a w granicach obecnej gminy Połaniec dopiero od 1 stycznia 1973 roku po reaktywacji gmin w miejsce gromad.

W granicach administracyjnych wsi zlokalizowana jest Elektrownia Połaniec.

Historia[edytuj]

Wieś wymieniana w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich pod koniec XIX wieku.

 Bronisław Chlebowski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego..., t. XIV.[3]
ZAWADA, wieś nad rzeką Wisłą, powiat sandomierski, gmina Tursko, parafia Połaniec, odległość od Opoczna 39 wiorst (41 wiorst od Sandomierza), ma 17 domów, 125 mieszkańców, 201 mórg (ziemi) włościańskiej, i 8 (mórg ziemi) dworskiej. Istniał tu magazyn soli. W roku 1827 było 14 domów, 90 mieszkańców. W połowie XV wieku dziedzicem Jan z Rytwian wojewoda krakowski. Dwa i pół łanu kmiecyego daje dziesięcinę wartości 1 grzywny biskupom krakowskim. Pleban otrzymuje tylko kolędę (Długosz, Liber Beneficiorum, II, 449). W roku 1578 kasztelan radomski płaci tu (dziesięcinę) od 6 osadników, 3 łanów (Pawiński, Małopolska, III, 170).

Zawada w 1867 roku wchodził w skład gminy Tursko, z urzędem gminy w Strużkach[4].

W 1895 roku ówczesna parafia Połaniec należała do ówczesnego dekanatu sandomierskiego i liczyła wówczas 5 514 dusz[5].

Demografia[edytuj]

Struktura demograficzna wioski Zawada po reaktywacji państwa polskiego (tj. po I wojnie światowej) – była jednolita narodowościowo. Bowiem Zawadę – wioskę, zamieszkiwało 117 osób, w tym: 63 mężczyzn i 64 kobiety, z których 117 osób było wyznania rzymskokatolickiego; jako narodowość polską podało również 117 osób. Z kolei Zawadę – kolonię, zamieszkiwało 6 osób, w tym: 4 mężczyzn i 2 kobiety, z których 6 osób było wyznania rzymskokatolickiego; jako narodowość polską podało również 6 osób. Niniejsze dane oparto na podstawie pierwszego spisu powszechnego ludności z 30 września 1921 roku[6].

Współczesna struktura demograficzna na podstawie roczników GUS z danymi z lat 1995-2009, z prezentacją danych z 2002 roku zawarta jest w wiosce-sołectwie Łęg; gdyż nie tworzy się spisu dla samej wioski Zawada w gminie Połaniec[2].

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne[edytuj]

W latach 70. ubiegłego wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Zawady zawarty w tabeli 1.

Tabela 1. Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznych[7]
Nazwa wsi – miasta Nazwy części wsi
– miasta
Nazwy obiektów fizjograficznych
– charakter obiektu
I. Gromada POŁANIEC
  1. Zawada
  1. Zawada-Kolonia
  1. Nakiełki — pole, nieużytki
  2. Rzeczysko — stare koryto rzeki, łą-
    ki, pole
  3. Sapy — pole
  4. Za Wałem — pole, łąka, pastwisko

Przypisy[edytuj]

  1. Sołectwo Łęg-Zawada (pol.). BIP Urzędu Miasta i Gminy Połaniec [dostęp 2013-04-15].
  2. a b Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-15].
  3. Bronisław Chlebowski (red.), Józef Krzywicki (współudział): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Według planu Filipa Sulimierskiego i z pomocą zgromadzonych przez niego materyałów. T. XIV. Warszawa: Nakładem Władysława Walewskiego do końca tomu X. Od tomu XI, z zasiłku Kasy pomocy dla osób pracujących na polu naukowem imienia D-ra Mianowskiego. Druk „WIEKU” Nowy-Świat Nr. 61, 1895, s. 469-470.
  4. Filip Sulimierski (red. naczelny), Bronisław Chlebowski (red.): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Nakładem Władysława Walewskiego do końca tomu X. Od tomu XI, z zasiłku Kasy pomocy dla osób pracujących na polu naukowem imienia D-ra Mianowskiego. T. XII. Warszawa: Druk „WIEKU” Nowy-Świat Nr. 61, 1892, s. 657.
  5. Bronisław Chlebowski (red. naczelny), Władysław Walewski (red.): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Według planu Filipa Sulimierskiego i z pomocą zgromadzonych przez niego materyałów. Nakładem Władysława Walewskiego do końca tomu X. Od tomu XI, z zasiłku Kasy pomocy dla osób pracujących na polu naukowem imienia D-ra Mianowskiego. T. VIII. Warszawa: Druk „WIEKU” Nowy-Świat Nr. 61, 1887, s. 706.
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. III: Województwo kieleckie. Warszawa: GUS Rzeczypospolitej Polskiej, 1925, s. 120, 126.
  7. Por. Leon Kaczmarek (red. nauk. zeszytu), Witold Taszycki (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970, s. 37, 77-96.

Literatura[edytuj]

  1. Kaczmarek Leon (red. nauk. zeszytu), Taszycki Witold (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970.