Zawadzkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Zawadzkie (ujednoznacznienie).
Zawadzkie
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Fragment centrum miasta
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat strzelecki
Gmina Zawadzkie
Data założenia XIX wiek
Prawa miejskie 1962
Burmistrz Mariusz Stachowski
Powierzchnia 16,52 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

7356[1]
446,9 os./km²
Strefa numeracyjna +48 77
Kod pocztowy 47-120
Tablice rejestracyjne OST
Położenie na mapie gminy Zawadzkie
Mapa lokalizacyjna gminy Zawadzkie
Zawadzkie
Zawadzkie
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu strzeleckiego
Zawadzkie
Zawadzkie
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Zawadzkie
Zawadzkie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zawadzkie
Zawadzkie
Ziemia50°36′34″N 18°28′48″E/50,609444 18,480000
TERC (TERYT) 1611074
SIMC 0966004
Urząd miejski
ul. Dębowa 13
47-120 Zawadzkie
Strona internetowa
BIP

Zawadzkie (niem. Zawadzki)[2]miasto na Górnym Śląsku[3], w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zawadzkie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 8078 mieszkańców[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zawadzkie powstało pod koniec XIX wieku jako kolonia robotnicza przy nowo powstałej hucie w 1836. Nazwa pochodzi od nazwiska dyrektora dóbr hrabiego Andreasa Renarda – właściciela tych ziem, Franciszka von Zawadzky'ego; wcześniej teren ten nazywany był Moczydoły. W 1880 powstało Stare Zawadzkie, a w 1888 Żydownia, zwana też Palestyną – osada ufundowana przez wrocławskiego Żyda Izraela Pinczowera. Miejscowości połączono administracyjnie w 1897, nadając jednocześnie nazwę Zawadzkie. Nowa osada już w XIX wieku posiadała stację kolejową, szkoły, szpital i aptekę, miała charakter przemysłowy, miejski. W Zawadzkiem istniały też dwa kościoły: katolicki i ewangelicki. W plebiscycie górnośląskim przeprowadzonym 20 marca 1921 w Zawadzkiem za Polską głosowało 1156 osób (59,8%), za Niemcami zaś 778 osób (40,2%). Pomimo to miejscowość pozostała wtedy w granicach Niemiec[5]. W czasach powstań śląskich wyrabiano w Zawadzkiem działa dla polskich powstańców. Było to w roku 1921.

W okresie hitlerowskiego reżimu od 3 września 1939 do przejęcia przez polską administrację miejscowość w 1945 nosiła nazwę Andreashütte[2].

Najbardziej widoczny akcent obecnego krajobrazu miasta, 96-metrowy komin głównej kotłowni huty, wzniesiono w latach I wojny światowej. Zawadzkie rozbudowywało się zarówno w okresie dwudziestolecia międzywojennego, jak i w PRL.

W latach 1945–1954 miejscowość stanowiła odrębną gminę Zawadzkie. W 1954 nadano miejscowości status osiedla typu miejskiego, a 7 lipca 1962 prawa miejskie. Awans do roli ośrodka miejskiego spowodowany był napływem nowych mieszkańców po uruchomieniu w 1961 walcowni oraz ciągarni rur.

W 1955 roku na ul. ks. Wajdy postawiono, z inicjatywy miejscowej huty, pomnik ku czci powojennego patrona huty – gen. Świerczewskiego[6]. W 1966 otwarto liceum ogólnokształcące. W 1972 utworzono gminę miejsko-wiejską Zawadzkie, obejmującą oprócz miasta sołectwa Kielcza i Żędowice. W 1975 oddano do użytku halę widowiskowo-sportową.

31 grudnia 1961 do osiedla Zawadzkie włązono przysiółki Dębnik i Kąty z gromady Pietrówka w tymże powiecie[7].

W 1997 Zawadzkie nawiedziła powódź tysiąclecia, która szczęśliwie zalała tylko najniżej położoną ulicę Kilińskiego i spowodowała lokalne podtopienia. W 2010 kolejna wielka powódź spowodowała przelanie stawu hutniczego, którego wody uszły na główną ulicę Zawadzkiego, po raz pierwszy w historii zalewając śródmieście miasta.

W 2010 oddano do użytku nowy budynek Gimnazjum. Jest on usytuowany na terenie Szkoły Podstawowej, całość tworzy obecnie funkcjonalny zespół.

W 2012 oddano do użytku kompleks rekreacyjny na os. Powstańców Śl. z jego największą atrakcją, dwoma wyspami wybudowanymi na pobliskim stawie hutniczym. Ich zwyczajowa nazwa to "Znikające wyspy". Kompleks jest chętnie odwiedzany przez dzieci i spacerowiczów, zwłaszcza w okresie letnim. Nazwa "znikające" wzięła się stąd, że w projekcie zapisano budowę jednej wyspy i remont drugiej, tymczasem ta druga nigdy nie istniała.[potrzebny przypis]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Zawadzkiego w 2014 roku[1].


Piramida wieku Zawadzkie.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[8]:

  • mogiła zbiorowa powstańców śląskich, na cmentarzu rzym.-kat., z 1921 r.
  • pałacyk myśliwski, ul. Czarna, z XIX/XX w.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada szereg obiektów rekreacyjnych i sportowych: halę sportową z gabinetami odnowy i siłownią, boiska do gry w piłkę nożną, siatkówkę i koszykówkę oraz kort tenisowy. Ponadto w mieście działają trzy kluby sportowe:

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Zawadzkiem funkcjonują trzy szkoły: Publiczna Szkoła Podstawowa, Publiczne Gimnazjum i Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w ramach którego funkcjonują Liceum Ogólnokształcące im. Mieszka I, Technikum i Branżowa Szkoła I Stopnia.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie Zawadzkiego[12]:

Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Dubnica nad Váhom  Słowacja 1998
 Wahrenbrück  Niemcy 1999
 Bockenem  Niemcy 2002
 Czortków  Ukraina ???
 Otrokovice  Czechy ???

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zawadzkie polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Michael Rademacher, Die Gemeinden des Landkreis Gross Strehlitz, Nr. 4 Verwaltungsgeschichte (niem.)
  3. Joachim Bahlcke, Dan Gawrecki, Ryszard Kaczmarek: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu. Gliwice: Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2011.
  4. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
  5. Mapa obszaru plebiscytowego zawierająca wyniki głosowania w poszczególnych miejscowościach
  6. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 495
  7. Dz.U. z 1961 r. nr 46, poz. 246
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 120. [dostęp 13.1.2013].
  9. Sport w Gminie Zawadzkie
  10. Luteranie.pl - Lasowice Małe
  11. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-09].
  12. Historia. [dostęp 2013-01-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]