Zawrocie-Nowiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°56′20″N 22°32′22″E
- błąd 38 m
WD 52°56'20"N, 22°32'22"E
- błąd 38 m
Odległość 3 m
Zawrocie-Nowiny
wieś
Ilustracja
Wjazd do wsi
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat wysokomazowiecki
Gmina Wysokie Mazowieckie
Liczba ludności (2007) 23
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-200
Tablice rejestracyjne BWM
SIMC 0410749
Położenie na mapie gminy wiejskiej Wysokie Mazowieckie
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Wysokie Mazowieckie
Zawrocie-Nowiny
Zawrocie-Nowiny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zawrocie-Nowiny
Zawrocie-Nowiny
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Zawrocie-Nowiny
Zawrocie-Nowiny
Położenie na mapie powiatu wysokomazowieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wysokomazowieckiego
Zawrocie-Nowiny
Zawrocie-Nowiny
Ziemia52°56′20″N 22°32′22″E/52,938889 22,539444

Zawrocie-Nowinywieś sołecka[1] w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Majątek Zawrocie alias Wysokie Mazowieckie[edytuj | edytuj kod]

Majątek Zawrocie to resztówka dawnych Dóbr Wysokie Mazowieckie, w skład których wchodziły folwarki: Bryki, Osipy i Wandzin.[2] W roku 1827 naliczono tu 12 domów i 105 mieszkańców.[3]

Do 1863 r. należał do Fiszerów. Po rozsiekaniu właściciela przez Kozaków ziemia ta zmieniała właścicieli. Byli wśród nich także Żydzi.[2] Pod koniec XIX w. wieś i folwark Zawrócie należały do powiatu mazowieckiego, gmina i parafia Wysokie Mazowieckie. Powierzchnia gruntów rolnych wynosiła 3893 morgów. Mieszkała tu drobna szlachta oraz włościanie. Przy folwarku: gorzelnia, browar i destylarnia.[3] Tutejszy folwark wraz z przylegającym Reży wchodził w skład tzw. dóbr Wysokie.[4]

Na początku XX w. folwark kupił Henryk Łączyński, który w 1917 r. odprzedał 330 ha użytków rolnych Marianowi Kiełczewskiemu. 300 ha lasu kupiła spółka tutejszych Żydów. Pa całkowitym wyrąbaniu lasu, grunty poleśne wydzierżawiono pobliskim rolnikom na pastwiska. Marian Kiełczewski zmarł w 1933 r. Drogą spadku majątek przeszedł na dzieci: Zygmunta, Bohdana i Marię.[2]

W roku 1921 w folwarku Zawrocie-Wysokie Mazowieckie było 10 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym i 155 mieszkańców (55 mężczyzn i 100 kobiet). Narodowość polską zgłosiło 138 osób, 16 białoruską, a 1 inną[5]

W 1944 r. majątek został w części rozparcelowany. Spory kawałek ziemi zajęto pod lotnisko polowe. W południowej części rozrosło się miasto Wysokie Mazowieckie. Na obszarze zajętym pod zabudowania dworskie zbudowano Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego.[2]

Wieś Zawrocie-Nowiny[edytuj | edytuj kod]

Miejsce gdzie współcześnie znajduje się wieś Zawrocie-Nowiny stanowiło niegdyś część majątku ziemskiego Zawrocie. W połowie XIX w. rozciągał się tam las. Na przełomie XIX i XX w. las przejęli Żydzi z Wysokiego Mazowieckiego, wycięli go i rozparcelowali.[6] Zawrocie-Nowiny powstały na przełomie lat 20. i 30. XX w. Na mapie z 1935 r. wyszczególniono tu 6 domów.

W 2007 r. mieszkały tu 23 osoby.[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz sołectw w Gminie Wysokie Mazowieckie. Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie. [dostęp 2012-08-07].
  2. a b c d J. Włodek, Pamiętniki historyczne tom I, Ciechanowiec 2005, str. 185-188
  3. a b Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV, str. 502
  4. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV, str. 139
  5. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie pierwszego powszechnego spisu ludności z dnia 30 września 1921 r., Województwo białostockie, Powiat Wysokie Mazowieckie, Gmina Wysokie Mazowieckie
  6. a b L. Zugaj, Historia gminy Wysokie Mazowieckie, Wysokie Mazowieckie 2008, str. 105