Zbójnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zbójnik
Caenolestes
O. Thomas, 1895[1]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – zbójnik szarobrzuchy (C. caniventer)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Nadrząd

torbacze

Rząd

skąpoguzkowce

Rodzina

zbójnikowate

Rodzaj

zbójnik

Typ nomenklatoryczny

Hyracodon fuliginosus Tomes, 1863

Synonimy
Gatunki

5 gatunków – zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

Zbójnik[5] (Caenolestes) – rodzaj ssaków z rodziny zbójnikowatych (Caenolestidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki w Ameryce Południowej[6][7][8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 9,1–14,6 cm, długość ogona 7,2–15 cm, długość tylnej stopy 2–3 cm; masa ciała 25–53 g[7][9].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj zdefiniował w 1863 roku brytyjski zoolog Robert Fisher Tomes na łamach Proceedings of the Zoological Society of London[2], jednak nadana przez niego nazwa Hyracodon okazała się młodszym homonimem rodzaju wymarłych ssaków nieparzystokopytnych, który opisał w 1856 roku amerykański paleontolog Joseph Leidy; nową nazwę dla tego taksonu zaproponował 1895 roku angielski zoolog Oldfield Thomas[1]. Jako gatunek typowy Tomes wyznaczył zbójnika ciemnego (C. fuliginosus).

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Hyracodon: gr. ύραξ hurax „mysz, sorek”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”[10]; młodszy homonim Hyracodon Leidy, 1856 (Hyracodontidae).
  • Caenolestes (Coenolestes): gr. καινος kainos „nowy, świeży”; ληστης lestes „rozbójnik, bandyta”, od λῃστευω lēisteuō „grabić, łupić”[11]. Nazwa zastępcza dla Hyracodon Tomes, 1863.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[12][6][5]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Niepoprawna późniejsza pisownia Caenolestes O. Thomas, 1895.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b O. Thomas. Descriptions of four small mammals from South America, including one belonging to the peculiar marsupial genus "Hyracodon," Tomes. „The Annals and Magazine of Natural History”. Sixth Series. 16, s. 367, 1895. (ang.). 
  2. a b R.F. Tomes. Notice of a New American Form of Marsupial. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 31, s. 50, 1863. (ang.). 
  3. F. Ameghino. Mammifères crétacés de l’Argentine. Deuxième contribution à la connaissance de la faune mammalogique des couches à Pyrotherium. „Boletin del Instituto Geografico Argentino”. 18 (7–9), s. 497, 1897. (fr.). 
  4. O. Thomas. Preliminary diagnoses of new mammals obtained by the Yale-National Geographic Society Peruvian expedition. „Smithsonian Miscellaneous Collections”. 68 (4), s. 3, 1917. (ang.). 
  5. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 6. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  6. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 58. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  7. a b B. Patterson: Family Caenolestidae (Shrew-Opossums). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 194–196. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  8. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Caenolestes. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-22].
  9. Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 41. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  10. Palmer 1904 ↓, s. 343.
  11. Palmer 1904 ↓, s. 150.
  12. N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-07-21]. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]