Zbigniew Adrjański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Adrjański
Ilustracja
Imię przy narodzeniu Zbigniew Szczęsny Adrjański
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1932
Brześć
Data i miejsce śmierci 2 maja 2017
Warszawa
Zawód, zajęcie dziennikarz, literat
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Zbigniew Szczęsny Adrjański (ur. 2 lutego 1932 w Brześciu nad Bugiem, zm. 2 maja 2017[1] w Warszawie) – polski dziennikarz, literat, publicysta muzyczny, autor scenariuszy estradowych, widowisk i tekstów piosenek. Autor audycji radiowych i programów telewizyjnych, konferansjer i reżyser programów estradowych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na Polesiu, gdzie spędził dzieciństwo i lata wojenne. Po wojnie ukończył Państwowe Gimnazjum i Liceum Humanistyczne im. Bolesława Chrobrego w Sopocie. Studiował języki i literatury słowiańskie na Wydziale Filologicznym UW (1950–1955) uzyskując tytuł magistra.

Debiutował jako dziennikarz w redakcji „Po prostu” współpracując z działem studenckim tego czasopisma. W 1955 został kierownikiem działu kulturalnego i członkiem kolegium tygodnika „Nowa Wieś”. Był jednym ze współtwórców nowej formuły tego czasopisma, które przekształciło się w ilustrowany magazyn dla młodzieży wiejskiej. Redagował tam strony kulturalne, dodatek literacki, kolumny folklorystycznego „Jarmarku Sensacji” oraz inne materiały. Współtworzył liczne wydawnictwa klubowe tygodnika „Nowa Wieś”, pisał reportaże, felietony i artykuły na temat wsi polskiej. W 1961 r. opublikował spisane przez siebie wspomnienia artysty cyrkowego, klowna Edwarda Manca.

Jednocześnie współpracował z Polskim Radiem (Redakcja Wiejska, Naczelna Redakcja Muzyczna, Program III PR) jako dziennikarz, reporter, autor audycji i magazynów. Był pomysłodawcą Radiowych Giełd Piosenki, które prowadził jako prezenter i konferansjer w latach 1963–1973. Redagował audycje muzyczne „Zwierzenia Prezentera”, „Spotkania przy fortepianie” (z twórcami polskich piosenek). Dla Redakcji Literackiej Programu III nagrywał tzw. powieść improwizowaną „Głosem Lwa” (współautorzy: Lew Kaltenberg, Juliusz Głowacki, Walentyna Toczyska). Był również współpracownikiem i prezenterem telewizyjnego magazynu kulturalnego „Niedzielna Biesiada”.

W latach 1973–1976 redaktor naczelny programów rozrywkowych TVP. Dyrektor naczelny i artystyczny Zjednoczonych Przedsiębiorstw Rozrywkowych (1982–1985). Dyrektor naczelny i artystyczny Stołecznego Biura Imprez Artystycznych (1985–1988). Nie zaprzestał również działalności dziennikarskiej pisząc do wielu czasopism kulturalnych, magazynów ilustrowanych i miesięczników specjalistycznych.

Stale współpracował z „Gazetą Muzyczną”, Radiem Lider, Naszą Rodziną i wydawnictwem klubowym „Synkopa”.

Członek Komisji Kultury Zarządu Głównego ZMS[2], SPD (1955–1982), ZAiKS-u (od 1958, w latach 1979–1984 sekretarz Rady Stowarzyszenia), ZAKR-u (od 1962, wiceprezes 1972–1981), członek honorowy i założyciel Polskiego Stowarzyszenia Estradowego (prezes 1989–1991), ZASP (od 1997)

Publikacje książkowe[edytuj | edytuj kod]

  • (spisał) Wspomnienia klowna, Czytelnik, 1961
  • Śpiewnik Zakrzewia, Iskry, 1962
  • Od Zielonego Balonika do Owcy, WAIF, 1970
  • Słownik autorów i kompozytorów, Agencja Autorska, 1975
  • Pieśni sercu bliskie, Iskry, 1976
  • Śpiewnik Iskier na różne okazje, Iskry, 1976
  • Polska piosenka i estrada, Agencja Autorska, 1976
  • Słownik biograficzny autorów i kompozytorów polskiej piosenki, Agencja Autorska, 1979
  • Złota księga pieśni polskich, Bellona, 1997 (ósme wyd. 2002)
  • Kalejdoskop estradowy, Bellona, 1999
  • Wspomnienia z Polesia oraz inne dziwne opowieści, Sowadruk, 2006
  • O batiuszce, co ptakiem latał, Instytut Lwowski, 2008, ​ISBN 978-83-922465-6-5
  • Pochody donikąd, Wydawnictwo Novae Res, 2010, ​ISBN 978-83-61194-22-4

Widowiska i scenariusze[edytuj | edytuj kod]

  • Warszawska piosenka (Estrada Lublin)
  • Piszę do Ciebie (Estrada Rzeszów)
  • Krajobrazy (SBJA)
  • Pod polskim niebem (Pagart)
  • Warszawskie dzieci (SBJA)
  • Na Mazowszu (Estrada Wojewódzka w Warszawie)
  • Pieśni sercu bliskie (Stołeczna Estrada)
  • Piosenki z mansardy i poddasza (Estrada Wrocław)
  • Din-Don (ZPR-y)
  • Ech, jabłoczko (Teatr Muzyczny w Gdyni)
  • Ballady i niuanse (ZPR-y)
  • Cała Warszawa zobaczyć musi to! (SPJA)

Piosenki[edytuj | edytuj kod]

Dla wielu znanych polskich kompozytorów i wykonawców pisał piosenki pod pseudonimem Zb. Szczęsny lub w spółkach autorskich – J. Podkomorzy, M. Bellan. Wiele z tych piosenek jest przebojami:

  • „Płonąca stodoła”
  • „Jeszcze sen”
  • „Duży błąd”
  • „Gdzie to jest”
  • „Dyskotekowy bal”
  • „Co ty wiesz o miłości”
  • „Romans przy ognisku”
  • „Listy z dawnych lat”
  • „Luboczka”
  • „Tatrzańska zimowa baśń”
  • „Ballada o dziewczynie ze stacji benzynowej”
  • „Boogie boa”
  • „Ja nie chcę marzyć”
  • „Kto uwierzyłby w śnieg”
  • „Lunatycy”
  • „Pejzaż z wiatrakami”
  • „Stary cyrk”
  • „Żurawi klucz”

Tłumaczył teksty romansów cygańskich dla Lucyny Arskiej.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Dyplom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za Złotą księgę pieśni polskich

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Szczęsny Adrjański (pol.). nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2017-05-06].
  2. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 14. ISBN 83-223-2073-6.
  3. Lista laureatów medalu Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2017-01-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leksykon Polskiego Dziennikarstwa, DW Elipsa (2000)
  • Wszystkie edycje Who is who w Polsce, Wydawnictwo Interpress od 1982
  • Ryszard Wolański, Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ​ISBN 83-86848-05-7​, hasło: „Jarosław Abramow-Newerly”, s. 2, 3.
  • Słownik Pseudonimów Pisarzy Polskich, Ossolineum (1996)
  • Kalejdoskop estradowy, Bellona 2002
  • Encyklopedia Actus Purus (Kto jest kim w Polsce 2004), Polska Narodowa Oficyna Wydawnicza