Zbigniew Domino

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Domino
Ilustracja
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1929
Kielnarowa
Przebieg służby
Lata służby 19431990
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg ludowe Wojsko Polskie
Stanowiska prokurator wojskowy,
oficer do specjalnych zleceń Głównego Zarządu Politycznego
Późniejsza praca literatura
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Krzyż Zesłańców Sybiru

Zbigniew Domino (ur. 21 grudnia 1929 w Kielnarowej) – prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej w czasach stalinizmu, pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, pisarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Został wywieziony z rodziną w głąb ZSRR, wstąpił do LWP. Od 1948 roku należał do ZWM i ZMP, a od 1949 roku należał do PZPR. W 1948 roku został mianowany pułkownikiem LWP[1].

W 1949 ukończył jako prymus Oficerską Szkołę Prawniczą w Jeleniej Górze. W 1950 mianowany oficerem śledczym Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Poznaniu. Oddelegowany do pracy w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej, prokurator NPW w latach 1952 i 1954-1959, sekretarz tzw. Komisji Mazura w latach 1956-1957. Zasadnicza część "raportu komisji Mazura" dotycząca odpowiedzialności oficerów śledczych z Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego oparta została na "Notatce w sprawie nadużyć w śledztwie w organach Informacji" sporządzonej przez mjr Zbigniewa Domino i opublikowanej w "Zeszytach Historycznych" w Paryżu w 1984 roku, tj. 15 lat przed ujawnieniem raportu Komisji Mazura przez Gazetę Wyborczą (22.01.1999).

W latach 1959-1963 pracownik prokuratur Marynarki Wojennej. W 1967 mianowany szefem Wydziału ds. Szczególnej Wagi NPW, później awansowany na szefa Oddziału V NPW ds. Zleconych. Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Rzeszowie, w latach 1973-1975 oficer do zleceń specjalnych Głównego Zarządu Politycznego WP. W latach 1980-1985 i 1989-1990 radca ambasady PRL w Moskwie. Eksternistyczne studia z prawa karnego: magisterskie (UP Poznań – 1950. i UW Warszawa – 1958) oraz doktoranckie (UMK Toruń, 1967). 12 czerwca 1986 został członkiem II kadencji Narodowej Rady Kultury[2].

Prozaik, reportażysta, autor powieści, zbiorów opowiadań. Jego książki przetłumaczono na ukraiński, rosyjski, francuski, bułgarski, słowacki, białoruski, kazachski, gruziński. Laureat m.in. Nagrody Literackiej im. Władysława St. Reymonta[3], Literackiej Nagrody Ukraińskiej Fundacji Kultury im. Wołodymyra Wynnyczenki.

W 2011 roku Janusz Zaorski wyreżyserował Syberiadę polską na podstawie najbardziej znanej książki Zbigniewa Domino.

Członek Związku Literatów Polskich. W latach 70. był przewodniczącym zarządu oddziału ZLP.

Zamieszkał w Rzeszowie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Pragnienia
  • Błędne ognie
  • Brama niebiańskiego spokoju
  • Bukowa polana
  • Młode ciemności (1969)
  • Cedrowe orzechy: Opowiadania syberyjskie (1974)
  • Czas do domu chłopaki
  • Noc na kwaterze
  • Notatki spod błękitnej flagi
  • Psy
  • Pszenicznowłosa
  • Sztorm (1975)
  • Wicher szalejący
  • Za rok, za dzień (1981)
  • Syberiada polska (2001)
  • Czas kukułczych gniazd (2004)
  • Tajga (2007)
  • Kraina Smoka.Chiny wczorajsze,Chiny dzisiejsze (2008)
  • Młode Ciemności (2012)
  • Cedrowe orzechy (2014)
  • Zaklęty krąg (2017)

Odznaczenia i ordery[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 174. ISBN 83-223-2073-6.
  2. Inauguracja II kadencji Narodowej Rady Kultury. „Nowiny”, s. 1, Nr 137 z 13 czerwca 1986. 
  3. Związek Rzemiosła Polskiego: Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta w latach 1994 – 2009. [dostęp 2014-09-12].
  4. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 1, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 194. ISBN 83-02-05446-1.
  5. Wręczenie odznak oraz nagród wojewódzkich. „Nowiny”, s. 1, Nr 200 z 21 lipca 1972. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944-1956", Krzysztof Szwagrzyk, IPN, Kraków-Wrocław 2005, (str. 284,285,478)
  • "TUN.Tatar-Utnik-Nowicki", Jerzy Poksiński, Bellona, Warszawa 1992
  • "Spisek w wojsku. Victis honos", Jerzy Poksiński, Bellona, Warszawa 1994
  • "Trzy dokumenty ujawniające mechanizmy przemocy i gwałtu w Polsce w latach 1947-1955", Zeszyty Historyczne, Paryż, Nr 69/1984 (str. 33-36)
  • "Notatka w sprawie nadużyć w śledztwie w organach Informacji" ze stycznia 1957 r. podpisana przez prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej mjr Zbigniewa Domino, Zeszyty Historyczne, Paryż, Nr 69/1984 (str. 37-70)
  • "Od kary śmierci do literatury", dr Krzysztof Szwagrzyk, referat wygloszony 10.09.2008 r. w sali Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, podczas Konferencji Naukowej IPN "Twórczość obca nam klasowo", opublikowany skrót w książce "Żołnierzowi Niepodległej...", IPN, Rzeszów 2012 (str.344-350)
  • Recenzje