Zbigniew Galperyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Galperyn
Antek
Ilustracja
Zbigniew Galperyn podczas uroczystości pod pomnikiem I Dywizji Pancernej w Warszawie (2016)
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 18 maja 1929
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1942–1944
Siły zbrojne Armia Krajowa
Jednostki Szare Szeregi, Batalion Chrobry I
Główne wojny i bitwy powstanie warszawskie
Późniejsza praca ekonomista
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal „Pro Patria” Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RFN
Eugeniusz Tyrajski, Leszek Żukowski i Zbigniew Galperyn przy Pomniku Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie podczas obchodów 73. rocznicy powstania warszawskiego (2017)

Zbigniew Feliks Galperyn, ps. „Antek” (ur. 18 maja 1929 w Warszawie[1]) – polski ekonomista i działacz kombatancki. Żołnierz Szarych Szeregów i Armii Krajowej, powstaniec warszawski, podpułkownik WP w stanie spoczynku. Wiceprezes i sekretarz Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Józefa i Heleny[2]. Urodził się w Warszawie. Jego starszy brat, Zdzisław Józef Galperyn (1927–2004), również był członkiem Armii Krajowej i powstańcem warszawskim; 20 sierpnia 1944 został wzięty do niewoli i osadzony w obozie jenieckim[3].

W okresie II wojny światowej działał w konspiracji. Od grudnia 1942 był członkiem Szarych Szeregów. W drugiej połowie 1943 wstąpił do Armii Krajowej[4]. Na początku 1944 przeszedł przeszkolenie wojskowe i złożył przysięgę wojskową[1]. Brał udział w powstaniu warszawskim jako strzelec w batalionie Chrobry I. Za żołnierskie dokonania otrzymał Krzyż Walecznych jako jeden z najmłodszych żołnierzy AK wyróżnionych tym odznaczeniem[1]. Uczestniczył w walkach na Woli, w Śródmieściu i na Starym Mieście[1]. 24 sierpnia został ciężko ranny w Pasażu Simonsa[5]. Przebywał w szpitalu wojskowym. Warszawę opuścił wraz z rannymi na początku września. Dotarł do szpitala w Milanówku, następnie przebywał w Krakowie.

Po wojnie początkowo pracował w zakładzie rzemieślniczym w Skolimowie. W 1950 zdał egzamin maturalny, po czym studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego[4]. Pracował jako ekonomista, był zatrudniony m.in. przy odbudowywaniu Skopja po trzęsieniu ziemi w 1963[6]. Był sekretarzem i wiceprezesem Towarzystwa Urbanistów Polskich[7].

W latach 1982–1989 był pracownikiem Ministerstwa Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych. W tych latach, według informacji mediów, był zarejestrowany przez Departament VI MSW jako tajny współpracownik Służby Bezpieczeństwa o pseudonimie „Adam” w charakterze konsultanta[8].

Zaangażował się również w działalność społeczną i kombatancką, w III RP został pierwszym wiceprezesem Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich[9].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Zbigniew Galperyn. sppw1944.org. [dostęp 2016-08-01].
  2. Zbigniew Galperyn. 1944.pl. [dostęp 2017-11-21].
  3. Zdzisław Galperyn. 1944.pl. [dostęp 2017-11-26].
  4. a b Zbigniew Galperyn „Antek”. 1944.pl. [dostęp 2016-08-01].
  5. Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. Tom 5. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona i Fundacja „Warszawa Walczy 1939–1945”, 2002, s. 179. ISBN 83-11-09579-5.
  6. Skopijskie ABC. msz.gov.pl, 27 maja 2015. [dostęp 2016-08-01].
  7. Zarząd Główny/Władze. tup.org.pl. [dostęp 2016-08-01].
  8. Dorota Kania: Powstaniec, który atakował prezydenta Andrzeja Dudę zarejestrowany jako współpracownik SB. UJAWNIAMY. niezalezna.pl, 1 sierpnia 2016. [dostęp 2017-12-11].
  9. Prezydium. powstanie1944.pl. [dostęp 2016-08-01].
  10. M.P. z 2013 r. poz. 1006 – pkt 1.
  11. M.P. z 2006 r. nr 73, poz. 730 – pkt 14.
  12. a b Uroczysta sesja Rady m. st. Warszawy. Stowarzyszenie Klub Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari, 31 lipca 2014. [dostęp 2016-08-01].
  13. Uroczystość wręczenia odznaczeń w Pałacu na Wodzie w warszawskich Łazienkach. udskior.gov.pl. [dostęp 2016-08-01].
  14. Federalny Krzyż Zasługi dla weteranów powstania warszawskiego. dzieje.pl, 16 kwietnia 2015. [dostęp 2016-08-27].