Zbigniew Joachimiak
autor Zbigniew Kresowaty
Zbigniew Józef Joachimiak (ur. 14 maja 1950 w Elblągu) – polski poeta, tłumacz, wydawca, antykwariusz.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w rodzinie Zdzisława i Janiny z Kudłów, którzy byli księgowymi. Ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Szczecinie i zdał maturę w roku 1969. Od 1972 uczył się w Wyższej Szkole Nauczycielskiej w Gdańsku. Od 1974 studiował polonistykę (ze specjalizacją teatrologiczną) na Uniwersytecie Gdańskim (UG) w 1979. Od 1973 był członkiem Związku Studentów Polskich, a w latach 1974–1978 Socjalistycznego Związku Studentów Polskich[1].
Debiutował jako prozaik utworem Organki, ogłoszonym w tygodniku „MKL Litery” (nr 5 z 1974), a jako poeta wierszem Dobry omen, opublikowanym w „Tygodniku Morskim” (nr 19 z 1974)[1]. W latach 70. współtworzył zjawisko zwane „literackim boomem gdańskim”. W grudniu 1975 był jednym z założycieli Grupy Poetów i Artystów „Wspólność”, do której należeli m.in. Waldemar Chyliński, Anna Czekanowicz, Andrzej Grzyb, Jerzy H. Kamrowski, Grzegorz Musiał, Bronisław Tusk, Władysław Zawistowski, Waldemar Ziemnicki[2]. Jeden z liderów ruchu poetyckiego Nowej Prywatności. Od 1975 należał do Koła Młodych przy Związku Literatów Polskich; był sekretarzem (1975), przewodniczącym (1976), wiceprzewodniczącym Koła (1977). W latach 1975–1978 redagował zeszyty literackie „Litteraria”, pismo formalnie wydawane przez UG, ale faktycznie będące w tym czasie w pełni niezależnym forum młodych intelektualistów i pisarzy, powiązanych z uczelnią oraz szeroko pojmowanym środowiskiem młodych twórców Wybrzeża, a poprzez udział różnych autorów – całej Polski. W piśmie działali także: Miłosława Bukowska, Stefan Chwin, Anna Czekanowicz, Andrzej Grzyb, Zbigniew Majchrowski, Aldona Mrozowska, Stanisław Rosiek, Władysław Zawistowski, Waldemar Ziemnicki. W 1978 roku na podstawie doświadczeń „Litterariów” powstał „Punkt. Almanach gdańskich środowisk twórczych”. W piśmie tym Joachmiak prowadził dział poezji. W latach 70. i 80. XX wieku współredagował wydawane w Warszawie pismo „Integracje” oraz „Młodą Sztukę”, dodatek do „Nowego Medyka”. W sierpniu 1980 znalazł się w Stoczni Gdańskiej. Wraz z Markiem Bieńkowskim zainicjował powstanie listu popierającego strajk i jego postulaty polityczne i społeczne. Był to pierwszy manifest intelektualistów, w tym wypadku młodych gdańskich pisarzy stowarzyszonych w Kole Młodych Związku Literatów Polskich, wspierający powstały właśnie ruch społeczny Solidarność. W latach 1981–1984 przebywał na emigracji w USA. Po powrocie do Polski pracował jako tłumacz. W latach 1987–1990 był członkiem nowego Związku Literatów Polskich. W okresie 1988–1990 należał do zespołu redakcji miesięcznika „Autograf”, wydawanego przez Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. Założył firmę translatorską tłumaczącą filmy na potrzeby nowo powstających telewizji. Publikował przekłady poetów brytyjskich i amerykańskich. W latach 1996–2008 był prezesem wydawnictwa Tower Press. Właściciel wydawnictwa Literatura Net Pl oraz szef Fundacji Światło Literatury. Prowadzi antykwariat LNP Antyki. Od 2002 wydaje pismo literackie „Migotania”, którego jest redaktorem naczelnym.
Dwukrotnie żonaty. Od 1979 był mężem Jolanty Rajz, rusycystki (rozwód w 1982). W 1982 ożenił się z Elisabeth Storie[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- Dedykacje (1974)
- Wieczne Amazonki (1976)
- Lęk (1978)
- Mam do powiedzenia (1978)
- Nasza wojna (1980)
- Pełni róż obłędu (z Anną Czekanowicz) (1983)[3]
- Ja sobowtór (1984)[4]
- Pułapka i inne wiersze (1989)[5]
- Cztery tematy, Firet (1991)
- Pestki, korale – słowa do nawlekania (1998)
- Migotania, przejaśnienia, czerwone tunele (2002)[6]
- Sezon lotów trwa (2011)[7]
- Córka / Daughter (2021)[8]
- Miasto, miasta, w mieście (2025)
- Aneks do kalendarza. Dziennik 1970–2025 (2025)[9]
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- II wyróżnienie w XVII Ogólnopolskim Konkursie Poezji Społecznie Zaangażowanej o nagrodę „Czerwonej Róży” (1976)[10]
- Nagroda główna w XVIII Ogólnopolskim Konkursie Poezji Społecznie Zaangażowanej o nagrodę „Czerwonej Róży” (1977)
- Nagroda honorowa Gdańskiego Towarzystwo Przyjaciół Sztuki za tom wierszy Migotania, przejaśnienia, czerwone tunele (2003)[1]
- Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za działalność w kwartalniku „Migotania, Przejaśnienia. Wielodniowa Gazeta Literacka” w Sopocie (2005)[1]
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2013)[11]
- Medal "De Nihilo Nihil Fit" (2024)
- Pomorska Nagroda Literacka "Wiatr od Morza", za całokształt twórczości literackiej (2025)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Barbara Tyszkiewicz, Joachimiak Zbigniew – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-20].
- ↑ Andrzej K. Waśkiewicz. Fenomen gdański (wokół społecznych uwarunkowań strategii „wchodzenia na rynek”). „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 60, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-17].
- ↑ Anna Czekanowicz, Pełni rȯż obłędu, wyd. 1, Gdańsk: Wydawn. Morskie, 1983, ISBN 83-215-9179-5, OCLC 11956134 [dostęp 2022-02-04].
- ↑ Zbigniew Joachimiak, Ja sobowtór..., Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1984, ISBN 83-215-9191-4, OCLC 297586174 [dostęp 2022-02-04].
- ↑ Zbigniew Joachimiak, Pułapka i inne wiersze, wyd. 1, Gdańsk: Wydawn. Morskie, 1989, ISBN 83-215-9213-9, OCLC 25016622 [dostęp 2022-02-04].
- ↑ Zbigniew Joachimiak, Migotania przejaśnienia czerwone tunele : wybór wierszy, Gdańsk: Tower Press, 2002, ISBN 83-87342-43-2, OCLC 51845755 [dostęp 2022-02-04].
- ↑ Zbigniew Joachimiak, Sezon lotów trwa, Gdańsk 2011, ISBN 978-83-933212-0-9, OCLC 869234424 [dostęp 2022-02-04].
- ↑ Profesor Stefan Chwin i Krystyna Lars Chwin nominowani do Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza” w kategorii Literacka Książka Roku | Wydział Filologiczny [online], fil.ug.edu.pl [dostęp 2022-10-22].
- ↑ Encyklopedia Gdańska [online], www.gedanopedia.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 281, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-17].
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis [online], www.gov.pl [dostęp 2020-06-20].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 358–359.
- www.gedanopedia.pl