Zbiornik wodny Málinec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbiornik wodny Málinec
Państwo  Słowacja
Kraj  bańskobystrzycki
Rzeka Ipola
Data budowy od 1986
Data uruchomienia 1994
Typ zapory ziemna
Pojemność całkowita 26,62 mln m³
Wysokość lustra wody 345,5 m n.p.m.
Powierzchnia 1,38–1,5 km²
Zlewnia 82,3 km²
Wysokość zapory 48 m
Długość zapory 620 m
Funkcja zbiornik wody pitnej
Położenie na mapie kraju bańskobystrzyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju bańskobystrzyckiego
Zbiornik wodny Málinec
Zbiornik wodny Málinec
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Zbiornik wodny Málinec
Zbiornik wodny Málinec
Ziemia48°31′36″N 19°39′42″E/48,526667 19,661667

Zbiornik wodny Málinec (słow. Vodárenská nádrž Málinec) – sztuczny zbiornik wodny w południowej Słowacji, powstały przez przegrodzenie zaporą wodną rzeki Ipola.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik leży w całości w granicach administracyjnych wsi Málinec w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Poltár. Położony jest w południowej części Rudaw Weporskich. Zajmuje dno głębokiej doliny Ipoli w miejscu, w którym płynąc zmienia ona kierunek z południowo-zachodniego na południowo-wschodni. Zamykająca go zapora znajduje się ok. 2,5 km powyżej centrum wsi Málinec.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik ma kształt nieregularny, odwzorowujący naturalne ukształtowanie doliny Ipoli: jest wydłużony, z pięcioma większymi zatokami po stronie zachodniej i jedną po stronie wschodniej. Ma długość (w osi doliny) ok. 2,8 km, przeciętną szerokość 350–600 m i powierzchnię 138–150 ha. Całkowita objętość zbiornika to 26,62 milionów m3 wody (z tego objętość retencyjna ok. 1,5 miliona m3). Lustro wody na średniej wysokości ok. 345,5 m n.p.m.[1]

Powierzchnia zlewni zbiornika wynosi 82,3 km2. Średni roczny dopływ do zbiornika wynosi 0,85 m3/s, dla wody stuletniej 62,0 m3/s. Roczna suma opadów na terenie zlewni wynosi 745 mm, a średnie parowanie z powierzchni zbiornika 750 mm[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Koncepcja budowy zapory i zbiornika powstała w drugiej połowie lat 70. XX w. w związku z przewidywanym wzrostem zapotrzebowania na wodę pitną w powiatach położonych w dorzeczu Ipoli. Prace budowlane zaczęto 1 kwietnia 1986 r., a cały kompleks (zapora, zbiornik, ujęcia wody, zabudowania techniczne) oddano do użytku 21 stycznia 1994 r. W związku z budową zanikła całkowicie położona na terenie zbiornika osada Hámor, a także większość mniejszych przysiółków: Hrozinovo, Chmelná i Šťavica.

Z terenów objętych zbiornikiem oraz położonych powyżej niego wysiedlono ok. 200 gospodarstw. Do tych pozostałych wybudowano dwie nowe drogi po obu stronach zbiornika.

Przeznaczenie[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik został utworzony jako rezerwuar wody pitnej dla położonych poniżej powiatów Poltár, Łuczeniec, Rimavská Sobota i Veľký Krtíš. Zarządza nim Słowackie Przedsiębiorstwo Gospodarki Wodnej (Slovenský vodohospodársky podnik – SVP). Średni pobór wody wynosi ok. 0,5 m3/s. Rocznie pobieranych jest ze zbiornika ok. 3 mln m3 wody. Dodatkową funkcją jest stabilizowanie przepływu Ipoli poniżej zapory. Ze względu na strefę sanitarną obejmującą zbiornik i jego brzegi nie jest on udostępniony do wykorzystywania rekreacyjnego.

Zbiornik wodny Málinec

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wg tablicy informacyjnej przy zaporze

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Veporské vrchy, Turistická mapa 1:50 000, 3 wydanie, wyd. VKÚ Harmanec 2005, ​ISBN 80-8042-377-6​;
  • O zbiorniku i zaporze na stronach wsi Málinec [1];