Zbrodnia w Stonawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbiorowy grób ofiar

Zbrodnia w Stonawie – mord dokonany na polskich żołnierzach 12 wadowickiego pułku piechoty wziętych przez wojska czechosłowackie do niewoli, a następnie zakłutych bagnetami i dobijanych kolbami karabinów[1] mający miejsce 26 stycznia 1919 roku w Stonawie. Łącznie w zbiorowym grobie pochowano 20 żołnierzy[2], z tego kilku kilkunastu poległych w walce i co najmniej siedmiu zamordowanych po wzięciu do niewoli[3].

Dokumentację zbrodni przeprowadził stonawski ksiądz Franciszek Krzystek, na którego prośbę dokonano dokumentacji fotograficznej zamordowanych, zidentyfikowano część żołnierzy i przeprowadzono zbiórkę na potrzeby pochówku. Podczas czechosłowackich rządów na Zaolziu kwestię zbrodni w Stonawie cenzurowano. Jedynie w krótkim okresie rządów polskich w latach 1938−1939, w dwudziestą rocznicę zbrodni, ofiary mordu upamiętniono uroczystością złożenia kwiatów, podczas której przemawiał wojewoda śląski Michał Grażyński[1].

Od jesieni 2018 roku[4] dzięki działaczom Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Stonawie na zbiorowej mogile jest nowa tablica z danymi wszystkich pochowanych, które na podstawie źródeł polskich i miejscowych ustalił historyk amator Stanisław Kuba[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Czeskie zbrodnie zagłady polskości Śląska Zaolziańskiego można wybaczyć, lecz nie wolno o nich zapomnieć. „Polski Biuletyn Informacyjny”. 1/2006 (25), 2006-01-23 (pol.). 
  2. Gorąco na Zaolziu. Powstanie Biała Księga zbrodni wojsk gen. Šnejdárka na Polakach (pol.). 2013-09-15. [dostęp 2014-01-19].
  3. a b W Stonawie na Zaolziu upamiętniono ofiary wojny z 1919 roku, dzieje.pl [dostęp 2019-03-02] (pol.).
  4. Daniel Korbiel, Walki o Stonawę 26 stycznia 1919 roku, Google Docs [dostęp 2020-01-08].