Zbrodnie w Gaju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbrodnia w Gaju
Ilustracja
Ekshumacja ofiar UPA w Gaju w 2013 roku
Państwo Polska (okupowana przez III Rzeszę)
Miejsce Gaj
Data 30 sierpnia 1943
Liczba zabitych 600
Typ ataku ludobójstwo
Sprawca Ukraińska Powstańcza Armia
ludność ukraińska
brak współrzędnych

Zbrodnie w Gaju – zbrodnia dokonana 30 sierpnia 1943 r. podczas tzw. rzezi wołyńskiej na ludności polskiej przez sotnię Ukraińskiej Powstańczej Armii dowodzoną przez „Wowka” oraz dokonana kilka dni później zbrodnia na ukraińskiej ludności cywilnej, dokonana przez funkcjonariuszy Schutzmannschaft. Miejscem zbrodni była kolonia Gaj (Stary Gaj)[1] położona w gminie Wielick w powiecie kowelskim województwa wołyńskiego, pomiędzy Podlesiem a Arsenowiczami.

Upowcy po dokonaniu obławy na Polaków spędzili ich do budynku szkoły. Mordu, pod groźbą śmierci, dokonali pochodzący ze wsi Janówka chłopi ukraińscy w wieku od 16 do 60 lat[2]. Zostali oni przymusowo zmobilizowani a następnie doprowadzeni do Gaju, gdzie nad dołami stali już Polacy. Ofiary mordowano za pomocą gospodarskich narzędzi. Ciała wrzucano do rowu strzeleckiego.

W masakrze zginęło około 600 Polaków. Według innych źródeł zamordowano 300 Polaków[3].

Kilka dni po zbrodni do Gaju przybył oddział Schutzmannschaft złożony z Polaków, zastając rów zapełniony ciałami do wysokości 1 m. W jego pobliżu leżały porzucone narzędzia zbrodni: siekiery, widły, motyki, piły i drągi. Oddział wzburzony widokiem zbrodni spalił kilka ukraińskich domów i zabił kilku Ukraińców, następnie ewakuował nielicznych ocalałych Polaków do Rożyszcz.

Odkrycie grobów[edytuj]

W 2013 r. grupa archeologów odkryła jedną ze zbiorowych mogił w nieistniejącej obecnie wsi. Znaleziono szczątki 80 osób, w większości dzieci. Mieszkańcy okolicznych wiosek przy mogile urządzili sobie śmietnik, przez co większość mogiły uległo zniszczeniu[4]. 19 sierpnia 2013 r. pochowano ofiary w pobliskiej wsi Sokół[3].

Przypisy

  1. Dla odróżnienia od Nowego Gaju, miejscowość nieoficjalnie nosiła też nazwę Stary Gaj. Źródło
  2. Grzegorz Motyka, Od rzezi wołyńskiej do akcji „Wisła”, Kraków 2011, ​ISBN 978-83-08-04576-3​, s.132
  3. a b http://fakty.interia.pl/historia/news-pogrzeb-79-ofiar-rzezi-wolynskiej,nId,1045233 Pogrzeb 79 ofiar rzezi wołyńskiej
  4. 80 kolejnych ofiar UPA odnalezionych. Większość to dzieci… kresy.pl

Literatura[edytuj]