Zbylutów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbylutów
wieś
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Lwówek Śląski
Liczba ludności (III 2011) 591[1]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DLW
SIMC 0191017
Położenie na mapie gminy Lwówek Śląski
Mapa lokalizacyjna gminy Lwówek Śląski
Zbylutów
Zbylutów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zbylutów
Zbylutów
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zbylutów
Zbylutów
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lwóweckiego
Zbylutów
Zbylutów
Ziemia51°08′31″N 15°39′35″E/51,141944 15,659722

Zbylutów (niem. Deutmannsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności w latach 1786–2011[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niemiecka nazwa wsi brzmiała Deutmannsdorf. Urzędową nazwą polską do roku 1947 był Henryków. Pochodzenie osady jest związane ze znajdującymi się w okolicy kopalniami złota i szlakiem handlowym. Powstanie osady datuje się na 1217 rok. W XIII w. Zbylutów należał do kasztelanii lwóweckiej. 27 września 1223, wraz z sąsiednimi Skorzynicami, książę Henryk I Brodaty podarował wioskę klasztorowi trzebnickiemu. W 1448 r. Konrad Nimptsch przekazał Zbylutów w testamencie kościołowi we Lwówku Śląskim w zamian za coroczne odprawianie mszy św. "Salve Regina". W 1567 r. w zarazie zmarło wielu mieszkańców. Wieś wiele wycierpiała od kwaterujących tu w wieku XVIII wojsk. 12 września 1706 nocował w tutejszej sołtysówce król Szwecji Karol XII, a 27 listopada 1756 król pruski Fryderyk II Wielki. Od 1874 r. wieś była siedzibą Amtsbezirk Deutmannsdorf; a w latach 1945–1954 siedzibą gminy Zbylutów.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś otoczona jest z dwóch stron lasem i połączona z Chmielnem i Skorzynicami.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

inne zabytki:

  • cmentarz
  • średniowieczny krzyż pokutny z aureolą, wystawiony na pamiątkę zamordowania kilkudziesięciu gości weselnych

Edukacja i gospodarka[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajdują się:

  • szkoła podstawowa
  • ośrodek zdrowia
  • trzy sklepy spożywczo-przemysłowe
  • warsztat samochodowy
  • LPG
  • piekarnia, istniała do roku 1991.

Znane osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

  • Peter Palitzsch - ur. w Zbylutowie, reżyser teatralny
  • Gerhard Strack - ur. w Zbylutowie, polityk SPD.

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. Tom 7. Pogórze Kaczawskie. Wrocław: I-BiS, 2002, s. 655–661. ISBN 83-85773-47-9.
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 120. [dostęp 16.9.2012].