Zbylutów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°08'31"N 15°39'35"E
- błąd 39 m
WD 51°6'N, 15°36'E
- błąd 19863 m
Odległość 1243 m
Zbylutów
wieś
Ilustracja
Kościół
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Lwówek Śląski
Liczba ludności (III 2011) 591[1]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DLW
SIMC 0191017
Położenie na mapie gminy Lwówek Śląski
Mapa konturowa gminy Lwówek Śląski, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Zbylutów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zbylutów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Zbylutów”
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa konturowa powiatu lwóweckiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Zbylutów”
Ziemia51°08′31″N 15°39′35″E/51,141944 15,659722

Zbylutów (niem. Deutmannsdorf, po wojnie przejściowo Godynisz[2]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności w latach 1786–2011[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niemiecka nazwa wsi brzmiała Deutmannsdorf. Urzędową nazwą polską do roku 1947 był Henryków. Pochodzenie osady jest związane ze znajdującymi się w okolicy kopalniami złota i szlakiem handlowym. Powstanie osady datuje się na 1217 rok. W XIII w. Zbylutów należał do kasztelanii lwóweckiej. 27 września 1223, wraz z sąsiednimi Skorzynicami, książę Henryk I Brodaty podarował wioskę klasztorowi trzebnickiemu. W 1448 r. Konrad Nimptsch przekazał Zbylutów w testamencie kościołowi w Lwówku Śląskim w zamian za coroczne odprawianie mszy św. „Salve Regina”. W 1567 r. w zarazie zmarło wielu mieszkańców. Wieś wiele wycierpiała od kwaterujących tu w wieku XVIII wojsk. 12 września 1706 nocował w tutejszej sołtysówce król Szwecji Karol XII, a 27 listopada 1756 król pruski Fryderyk II Wielki. Od 1874 r. wieś była siedzibą Amtsbezirk Deutmannsdorf; a w latach 1945–1954 siedzibą gminy Zbylutów.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś otoczona jest z dwóch stron lasem i połączona z Chmielnem i Skorzynicami.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

inne zabytki:

  • cmentarz
  • krzyż kamienny z aureolą; wystawiony według legendy na pamiątkę zamordowania kilkudziesięciu gości weselnych

Edukacja i gospodarka[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajdują się:

  • szkoła podstawowa
  • ośrodek zdrowia
  • trzy sklepy spożywczo-przemysłowe
  • warsztat samochodowy
  • LPG
  • piekarnia, istniała do roku 1991.

Znane osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

  • Peter Palitzsch – ur. w Zbylutowie, reżyser teatralny
  • Gerhard Strack – ur. w Zbylutowie, polityk SPD.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Alfabetyczny wykaz gmin Rzeczypospolitej Polski według stanu z dnia 1.I.1949 r. Główny Urząd Statystyczny
  3. Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. Tom 7. Pogórze Kaczawskie. Wrocław: I-BiS, 2002, s. 655–661. ISBN 83-85773-47-9.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 120. [dostęp 16.9.2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]