Zdrojkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zdrojkowate
Ilustracja
Zdrojek błyszczący
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina zdrojkowate
Nazwa systematyczna
Montiaceae Rafinesque
Ann. Gén. Sci. Phys. Bruxelles 5: 349. Jul-Sep 1820
Synonimy

Hectorellaceae Philipson & Skipworth

Zdrojkowate (Montiaceae Raf.) – rodzina roślin okrytonasiennych wyróżniana w nowszych pracach systematycznych i filogenetycznych. Dawniej (też jeszcze w systemie Reveala z lat 1994-1999) rośliny tu należące włączane były do portulakowatych. Należy tu 14 rodzajów z 225 gatunkami. Największe zróżnicowanie osiągają w zachodniej części Ameryki Północnej i w Ameryce Południowej, rosną poza tym w pozostałej części Ameryki Północnej, na Antylach, wyspach subantarktycznych, w Australii i na przyległych wyspach, w Europie, Azji zachodniej i północno-wschodniej[1]. Do polskiej flory należy tylko jeden gatunek – zdrojek błyszczący Montia fontana[2]. Gatunki i mieszańce z rodzaju lewizja uprawiane są jako rośliny ozdobne[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny jednoroczne i byliny, nagie, często z liśćmi skupionymi w rozetę przyziemną i spichrzowymi korzeniami. Liście często siedzące z szeroką nasadą, płaskie, nierzadko mięsiste. Kwiaty pojedyncze lub zebrane w szczytowe lub kątowe kwiatostany wierzchotkowe. Listków okwiatu zwykle w liczbie 4–5, czasem są liczniejsze (do 19), bywają zrośnięte u dołu. Pręcików jest tyle ile członów okwiatu. Zalążnia górna, powstaje z 2–8 owocolistków. Owoc jednonasienny, niepękający[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina znajduje się w politomii z wyćwiklinkowatymi, Didiereaceae, Halophytaceae i linią rozwojową prowadzącą do portulakowatych i kaktusowatych. Przy czym zdrojkowate są najprawdopodobniej siostrzane dla tej ostatniej grupy. Wraz z wszystkimi wymienionymi i szeregiem innych rodzin zdrojkowate wchodzą w skład rzędu goździkowców w obrębie dwuliściennych właściwych:

caryophylloids

Rhabdodendraceae




Simmondsiaceaesimondsjowate





Asteropeiaceae



Physenaceae





Macarthuriaceae




Microteaceae





Caryophyllaceaegoździkowate




Achatocarpaceae



Amaranthaceaeszarłatowate






Stegnospermataceae




Limeaceaelibawowate





Lophiocarpaceae




Kewaceae




Barbeuiaceae




Gisekiaceae




Aizoaceaepryszczyrnicowate





Phytolaccaceaeszkarłatkowate



Sarcobataceae





Nyctaginaceaenocnicowate



Petiveriaceae











Molluginaceaeugłastowate




Montiaceaezdrojkowate





Halophytaceae




Basellaceaewyćwiklinkowate



Didiereaceae






Talinaceaeporwinkowate




Anacampserotaceae




Portulacaceaeportulakowate



Cactaceaekaktusowate

















Pozycja według systemu Reveala

W systemie z lat (1994-1999) takson nie był wyróżniany, a należące tu rodzaje były włączone do portulakowatych[4]. W systemie z roku 2007 zdrojkowate są już wyróżniane, przy czym jako odrębna rodzina wyodrębniane są tu też Hectorellaceae Philipson & Skipw. in Trans. Roy. Soc. New Zealand, Bot. 1: 31. 20 Sep 1961[5] (grupa ta włączana jest przez APweb do zdrojkowatych[1]).

Podział rodziny według APweb i GRIN[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2017-12-21].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. Mark A. Hershkovitz, Sean B. Hogan: Lewisia Pursh (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-12-21].
  4. Crescent Bloom: Portulacaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-09-19].
  5. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2009-09-19].
  6. Genera of Montiaceae. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-11-30].