Zdziechowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

52°35′29″N 17°33′21″E

- błąd

38 m

WD

52°34'59.9"N, 17°34'0.1"E, 52°35'24.50"N, 17°33'25.20"E

- błąd

14 m

Odległość

1223 m

Zdziechowa
wieś
Ilustracja
dwór w Zdziechowie
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

gnieźnieński

Gmina

Gniezno

Liczba ludności 

827

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

62-200

Tablice rejestracyjne

PGN

SIMC

0583728

Położenie na mapie gminy wiejskiej Gniezno
Mapa konturowa gminy wiejskiej Gniezno, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Zdziechowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Zdziechowa”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zdziechowa”
Położenie na mapie powiatu gnieźnieńskiego
Mapa konturowa powiatu gnieźnieńskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zdziechowa”
Ziemia52°35′29″N 17°33′21″E/52,591389 17,555833

Zdziechowawieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno. Liczy 827 mieszkańców[1]. W centralnej części miejscowości znajdują się park, remiza, sklepy, a także stary zdewastowany budynek po młynie Mieczysława Jagodzińskiego[2]. Miejscowość znajduje się na Szlaku Pałaców i Dworów Powiatu Gnieźnieńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia wsi sięga średniowiecza. W 1243 roku współrządzący książęta wielkopolscy Przemysł I i jego brat Bolesław, oddając szpital św. Ducha w Gnieźnie pod zarząd bożogrobcom miechowskim, wymienili Zdziechowę pomiędzy posiadłościami szpitalnymi. W 1255 roku arcybiskup Pełka przekazał wieś bożogrobcom gnieźnieńskim, a proboszcz miechowski Henryk oddał ją Mikołajowi w celu osadzenia na prawie niemieckim[3].

Wieś duchowna, własność Klasztoru Bożogrobców w Gnieźnie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego[4].

W 1834 roku właścicielem majątku Zdziechowa byli Zygmunt i Katarzyna Twardowscy. W 1856 roku rodzeństwo Twardowskich sprzedało go Adalbertowi Barnabarze. Rok później Zdziechowa przeszła w ręce Edwarda Wendorffa i pozostała w jego rodzinie do końca II wojny światowej[3].

 Osobny artykuł: Walki pod Zdziechową.

Pod miejscowością stoczona została 30 i 31 grudnia 1918 roku bitwa, w wyniku której powstańcy pokonali oddziały Grenzschutzu[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Usługi i transport[edytuj | edytuj kod]

W Zdziechowie znajdują się: stacja benzynowa, poczta, stacja gazowa, prywatne przedsiębiorstwa, remiza OSP.

Ruch pasażerski odbywa się za pośrednictwem PKS. Stacja kolejowa przeznaczona jest dla ruchu towarowego.

Kościół NMP Nieustającej Pomocy[edytuj | edytuj kod]

W Zdziechowie znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem NMP Nieustającej Pomocy, zbudowany w latach 1937–1939 z cegły (z jedną drewnianą wieżą) i ozdobiony sgraffito. Wnętrze świątyni, zaprojektowanej przez Stefana Cybichowskiego, rozjaśnia prezbiterium z białego marmuru. Jej wyposażenie stanowią marmurowa chrzcielnica i ambona, nieczynne zabytkowe organy, konfesjonały, witraże, rzeźbiona droga krzyżowa z XX wieku[5]. W 2009 roku kościół został odrestaurowany. Przy kościele zlokalizowane są plebania i dzwonnica.

Oświata i kultura[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajdują się gminna biblioteka publiczna, przedszkole oraz Zespół Szkolno-Gimnazjalny dla ponad 200 uczniów, także tych z sąsiednich miejscowości, który mieści się w starym, zabytkowym dworze rodziny Wendorffów z 1870 roku[6]. Od 2005 roku przy szkole działa 51 DSH "Pomarańczarnia", przekształcony w 51 Szczep Harcerski "Pomarańczowy"[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz nazw miejscowości, osiedli i ulic na terenie Gminy Gniezno. Urząd Gminy Gniezno. [dostęp 2012-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-29)].
  2. Młyn motorowy. Mieczysław Jagodziński - Zdziechowa, powiat Gniezno. (pol.). prawo.pl. [dostęp 2015-04-05].
  3. a b c Historia. Urząd Gminy Gniezno. [dostęp 2012-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-05)].
  4. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 248.
  5. Historia parafii, http://parafia.zdziechowa.pl.
  6. Zdziechowa, Katalog polskich zamków, pałaców i dworów.
  7. 51 Szczep Harcerski Pomarańczowy"