Zdzisław Jan Ryn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdzisław Jan Ryn
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 października 1938
Szczyrk
Ambasador RP w Argentynie
Okres od 2007
do 30 czerwca 2008
Poprzednik Stanisław Stefan Paszczyk
Następca Jacek Bazański
Ambasador RP w Chile
Okres od 1991
do 1997
Poprzednik Zenon Rządziński
Następca Daniel Passent
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Chile)

Zdzisław Jan Ryn (ur. 21 października 1938 w Szczyrku) – polski dyplomata, lekarz psychiatra, profesor nauk medycznych Collegium Medicum UJ, publicysta, były ambasador RP w Chile i Argentynie, alpinista, podróżnik, członek The Explorers Club, znawca i eksplorator Andów. Od 2011 do 2014 prezes, a od 2014 członek honorowy Polskiego Towarzystwa Medycyny i Ratownictwa Górskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1957 ukończył naukę w Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Asnyka w Bielsku-Białej, a w 1963 ukończył studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie. Odbył również specjalistyczne studia z dziedziny psychiatrii I i II stopnia (odpowiednio w 1967 i 1969). W 1971 uzyskał stopień doktora, a w 1979 habilitował. W 1994 otrzymał tytuł naukowy profesora.

W latach 1961–1965 pracował w Szpitalu Miejskim Nr l w Bielsku-Białej, a od 1965 do 1967 i od 1972 do 1973 w Akademii Medycznej w Krakowie (Państwowym Szpitalu Klinicznym). Od 1970 do 1971 był też zatrudniony w Miejskim Ośrodku Matki i Dziecka w Krakowie. W 1971 został asystentem, a następnie starszym asystentem Katedry Psychiatrii AM. Od 1975 do 1979 był adiunktem, od 1979 do 1983 adiunktem habilitowanym. W 1983 został docentem.

Od 1981 do 1984 był prodziekanem Wydziału Lekarskiego, w latach 1984–1988 członkiem Kolegium Dziekańskiego Wydziału Lekarskiego, a od 1984 do 2009 kierownikiem Zakładu Patologii Społecznej w Katedrze Psychiatrii Collegium Medicum UJ. Był kierownikiem Zakładu Psychologii Klinicznej Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1976 do 1981 pełnił obowiązki specjalisty wojewódzkiego w zakresie psychiatrii w Tarnowie. Od 1996 zatrudniony w Zakładzie Rehabilitacji w Neurologii i Psychiatrii Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie.

Na początku lat 90. rozpoczął karierę dyplomatyczną. Od 1991 do 1996 pełnił misję jako ambasador nadzwyczajny i pełnomocny RP w Chile i Boliwii. Od 1997 do 2000 był także konsulem honorowym Republiki Chile w Krakowie. Od 2007 do 2008 był również ambasadorem RP w Argentynie.

Należy do Polskiej Akademii Umiejętności. Był promotorem kilkudziesięciu prac magisterskich i pięciu prac doktorskich. Jest autorem przeszło 450 publikacji naukowych, głównie w czasopismach zagranicznych na temat psychiatrii klinicznej, sądowej i społecznej, patologii obozów koncentracyjnych, medycyny górskiej, psychologii alpinizmu, antropologii i medycyny Indian Ameryki Południowej, a także o etyce medycznej i cierpieniu. Autor kilkuset publikacji popularnonaukowych, reportaży i esejów o tematyce górskiej, psychologicznej, biograficznej i historycznej. Autor lub konsultant kilku filmów popularnonaukowych. Brał udział w kilkuset audycjach radiowych i telewizyjnych.

Wszedł w skład Komitetu Obrony Dobrego Imienia Polski i Polaków[1].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony m.in. Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Chile[2] (1996), "Bene Meritus" Polskiego Towarzystwa Lekarskiego (1999); Medalem Medicina Cracoviensis (2000); Medalem Cruz del III Milenio (2004, Chile). Doktor honoris causa Universidad Cientifica del Sur (Lima - Peru). Obywatel honorowy miast: La Serena (1996, Chile) i Coquimbo (2004, Chile) oraz 7 miast w Argentynie (2007-2008). W 2001 r. otrzymał (wraz z Wojciechem Wiltosem i Władysławem Vermessym) nagrodę "Kolosa 2000" w kategorii "podróże", za wyprawę "Atacama 2000" w rejon Gór Domeyki w północnym Chile. W 2018 roku otrzymał Odznakę Honorową „Bene Merito”[3].

Wybrane publikacje - książki[edytuj | edytuj kod]

  • Medycyna i alpinizm (1973)
  • Psychiatria i psychologia sądowa. Bibliografia polska 1945-1975 (1980, współautor)
  • Los Andes y la Medicina (Bolivia, 1981)
  • Antoni Kępiński – Cirujano de Almas (Mexico, 1988)
  • Cierpienie ma tysiąc twarzy. Jan Paweł II i chorzy (1989)
  • Skoczkowie narciarscy. Studium psychologiczne (1990, wsp.)
  • Antoni Kępiński. Autoportret człowieka (1992-2015, dziesięć wydań)
  • El dolor tiene mil rostros. Juan Pablo II y los enfermos (Chile, 1993, 1994, 1995)
  • Ignacio Domeyko. Ciudadano de dos patrias (Chile, 1994)
  • Gabriela Mistral peregrina a Polonia (Chile,1996)
  • Antoni Kępiński. Samarytanin naszych czasów (1997, red.)
  • Materiały z polsko-niemieckiego Sympozjum “Etyka w medycynie” (1998 Część I, red.)
  • Materiały z polsko-niemieckiego Sympozjum “Etyka w medycynie  (2000, Część II, red.)
  • Ethics in Medicine, A.J. Schauer, HL. Schreiber, Z.Ryn., J.Andres [Hg.], (Gettingen, 2001, red.) 
  • Elementarz Antoniego Kępińskiego dla zdrowego i chorego (2002, red.),
  • Ignacy Domeyko-Obywatel świata. Ignacio Domeyko-Ciudadano del Mundo (2002)
  • Medycyna tradycyjna w Ameryce. Medicina tradicional de las Américas (2002, red. i autor)
  • Psychiatria obozów koncentracyjnych i prześladowań politycznych. Bibliografia Katedry Psychiatrii CM UJ (2003)
  • Antoni Kępiński: Psychiatria humanistyczna (2003, red.)
  • Rok Ignacego Domeyki 2002. Pod auspicjami UNESCO (2003)
  • Dekalog Antoniego Kępińskiego (2004, red.)
  • Antoni Kępiński. Refleksje oświęcimskie (2005, red.)
  • Auschwitz Survivors. Clinical-Psychiatric Studies (2005, 2013, red. i wsp.)
  • Ignacy Domeyko. Kalendarium życia (2006)
  • Medycyna indiańska (2007)
  • Rytm śmierci (2008, współautor S. Kłodziński)
  • Ignacy Domeyko. Bibliografia (2008)
  • The Caves of Easter Island. Underground World of Rapa Nui (2009, red. i autor)
  • Easter Island. Rapa Nui. Polish Speleological Exploration (2012)
  • Wyspa Wielkanocna. Eskulap na Rapa Nui (2013)
  • En la frontera entre la vida y la muerte (Mexico, 2013; współautor S. Kłodziński)
  • Ignacio Domeyko. La Vida y La Obra (Kraków 2014)
  • Zdzisław Jan Ryn. Lekarz. Podróżnik. Dyplomata (2015)
  • Góry. Medycyna. Antropologia (2016)
  • Witold H. Paryski. Mountain Climbing in Latin America (2016, red.)
  • Witold H. Paryski. Góry Ameryki Łacińskiej (2016, red.)
  • Ignacio Domeyko. La vida y la obra (Santiago 2016)
  • Rhythm of Death. The Experience of Survivors of Nazi German Concentration Camps (2018)[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista członków Komitetu Obrony Dobrego Imienia Polski i Polaków. bibula.com. [dostęp 25 grudnia 2017].
  2. Między dźwiękami. forumakad.pl.
  3. Uroczyste wręczenie odznak Bene Merito. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2018-10-17].
  4. Rhythm of Death. The Experience of Survivors of Nazi German Concentration Camps. Academia.edu. [dostęp 2018-10-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]