Zenowiczowie herbu Deszpot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Deszpot – herb Zenowiczów

Zenowiczowie (Zienowiczowie, Despot-Zenowiczowie, Deszpot-Zenowiczowie, biał.: Зяновічы) – litewski i polski ród szlachecki herbu Deszpot, którego przedstawiciele w XVI-XVII wieku piastowali urzędy senatorskie w Wielkim Księstwie Litewskim i Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Przydomek „Despot” („Deszpot”) pojawił się pod koniec XVII wieku na podstawie legendy o pochodzeniu Zenowiczów od despotów Serbii. W okresie zaborów ród Despotów-Zenowiczowów został zaliczony w poczet szlachty rosyjskiej guberni mińskiej.

Pochodzenie rodu[edytuj | edytuj kod]

Według legendy ród pochodził z Serbii, a jego protoplasta jakoby rządził w Hospodarstwie Mołdawskim – stąd przydomek Despota. Po inwazji tureckiej w końcu XV wieku, uciekł na Litwę. Pierwszym znanym przedstawicielem rodu był Bratosza (Bratosz) wymieniany w 1387 r. wśród członków rady księcia połockiego Andrzeja Olgierdowica.

Owego Bratoszę wiązano z Vratko Nemanią („Kniżo Wratko”), przedstawicielem bocznej linii Nemaniczów wywodzącej się od Wukana Nemanicza. Ów Vratko Nemanjić był ojcem Milicy Hrebeljanović (Милица Хребељановић), żony Łazarza I.

W 1397 Bratosza był posłem litewskim w Republice Nowogrodzkiej. W latach 1398-1404 zasiadał w radzie książęcej Witolda. Pod datą 1401 r. wraz z Bratoszą wymieniany jest jego syn, Zenobi (Zenon), od którego imienia cały ród przyjął nazwisko Zenowicz.

W 1410 r. ojciec i syn uczestniczyli w bitwie pod Grunwaldem.

O innym z Zenowiczów, Andrzeju, pisze się[1], iż przeniósł się pod koniec XIV wieku z Litwy do Moskwy, gdzie on i jego potomkowie przybrali nazwisko Zinowjew. Z tego rodu pochodzili m.in. Аleksy Zinowjewicz Zinowjew (1801—1884), filolog i historyk; Michaił Aleksiejewicz Zinowjew (1838—1895) – generał, gubernator inflancki czy Lidia Zinowjewa-Annibał, (1866—1907), pisarka, żona Wiaczesława Iwanowa[2].

Główna linia Zenowiczów w XV i XVI w. była charakterystycznym dla Wielkiego Księstwa Litewskiego rodem ruskich bojarów prawosławnych, którzy w XVI w. zaczęli sięgać po wysokie godności w państwie. Podstawą ich znaczenia były nadane im prawem dziedzicznym Smorgonie i włość od Dzisny do Myszy oraz dzierżawa Orszy. Na przełomie XVI i XVII w. byli spokrewnieni z wieloma rodami magnackimi. W XVI w. Zenowiczowie zaczęli się polonizować i porzucać prawosławie, najpierw na rzecz protestantyzmu (szczególnie kalwinizmu), a potem katolicyzmu.

Przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]

Główna linia[edytuj | edytuj kod]

Inni przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]