Zesławice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zesławice
Część miasta Krakowa
Ilustracja
Zalew Zesławicki
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miasto Kraków
Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie
W granicach Krakowa 1 stycznia 1951
SIMC 0950954
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, u góry znajduje się punkt z opisem „Zesławice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Zesławice”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Zesławice”
Ziemia50°06′17″N 20°02′31″E/50,104700 20,041900
Portal Polska
Okolice Zesławic – mapa z 1933 roku

Zesławice – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie, dawna niewielka wieś położona ok. 10 km na północny wschód od centrum Krakowa.

Nazwa Zesławice jest patronimikiem od imion: Zysław, Zdziesław, Zdzisław. Historyczna zabudowa Zesławic zamyka się w obecnych ulicach: Jeziorany i Nad Baranówką.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi Zesławice pochodzi z 1348 r. kiedy była własnością zakonu cystersów w Mogile. Prawdopodobnie stan ten nie uległ zmianie aż do roku 1832, kiedy to Komisja Włościańska oczynszowała Zesławice wraz z innymi wsiami należącymi do Cystersów. Od powstania podlegała parafii w Raciborowicach, podobnie jak wszystkie okoliczne wsie. W XVIII w. w Zesławicach była karczma, folwark i młyn na potoku Baranówka zwany Blechem.

W ramach rozbudowy Twierdzy Kraków w latach 1892–1896 w bezpośrednim sąsiedztwie Zesławic wybudowano fort pancerny Dłubnia, którego zadaniem było ryglowanie doliny Dłubni. Miał współpracować z położonym na wschodzie fortem krzesławickim i fortem mistrzejowickim na zachodzie. Natomiast nie zachował się szaniec piechoty nr IS.VI.1.

W 1914 roku w ramach przygotowań do oblężenia Twierdzy Kraków, zabudowania Zesławic zostały całkowicie rozebrane a ludność wysiedlona (częściowo do Krakowa). Czyszczeniem przedpól fortów objęto wówczas większość okolicznych wsi. Dopiero po zakończeniu działań wojennych zezwolono na ponowną zabudowę i z tego okresu zachowało się (do pocz. XXI wieku) kilka drewnianych domów (nr.: 14, 19, 21).

Zesławice zostały w 1949 częścią miasta Nowa Huta, a 1 stycznia 1951 włączono je do Krakowa jako LVI dzielnicę katastralną i osiedle dzielnicy Nowa Huta.

Środowisko, demografia[edytuj | edytuj kod]

Zesławice były jedną z mniejszych w okolicy wsi – pod koniec XVIII w. liczyły 17 domów i ok. 110 mieszkańców, w połowie XIX wieku – nieco ponad 20 domów, a w latach 30. XX w. – 14 domów. Prawdopodobnie (przejściowo) w XX w. do Zesławic przyłączono jako przysiółek pobliską niewielką wieś Dłubnię, liczącą w latach 30. XX w. 25 domów.

Od „zawsze” Zesławice miały charakter rolniczy, czemu sprzyjały żyzne gleby Wzgórz Krzesławickich (tereny lessowe Płaskowyżu Proszowickiego). W 1952 r. w Zesławicach powstała cegielnia (oraz kopalnia odkrywkowa gliny), której produkty wykorzystywano do budowy kombinatu Huty im. Lenina (obecnie Huta im. T. Sendzimira) i osiedli dzielnicy Nowej Huty. Znalazło w niej pracę część mieszkańców Zesławic, aczkolwiek większe zmiany związane były z wywłaszczeniami z gruntów rolnych (zajętych m.in. pod cegielnie i odkrywki gliny), a przez do podcięciem tradycyjnych źródeł utrzymania i często konieczności przeprowadzenia się do blokowisk Nowej Huty.

Nazwiska typowe dla Zesławic: Baran, Perlik, Bochenek (do XIX w.).

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Zesławic (przy drodze do Raciborowic) znajduje się odrestaurowany w 2006 roku zabytkowy krzyż drewniany mający nie mniej niż 130 lat (widnieje już na mapie z 1878 r.).

W Zesławicach spiętrzono rzekę Dłubnię, tworząc dwa zbiorniki retencyjne, będące rezerwuarem wody pitnej dla części osiedli nowohuckich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Krakowa, PWN 2000