Zeta Pegasi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zeta Pegasi
ζ Peg
Ilustracja
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Pegaz
Rektascensja 22h 41m 27,7s[1]
Deklinacja +10° 49′ 53″[1]
Paralaksa (π) 0,01596 ± 0,00019[2]
Odległość 204,4 ± 2,5 ly
62,66 ± 0,76 pc
Wielkość obserwowana 3,41[1]m
Ruch własny (RA) 77,22 ± 0,17[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −11,38 ± 0,15[1] mas/rok
Prędkość radialna 6,10 ± 0,30[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy B8 V
Masa 3,3–3,5 M[3]
Promień 4,0 R[3]
Metaliczność [Fe/H] 0,06 ± 0,04[2]
Wielkość absolutna –0,57[2]m
Jasność 227[3] L
Okres obrotu <14 d[3]
Prędkość obrotu 140[3] km/s
Wiek ~260 mln lat[3]
Temperatura 11 190[3] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 42 Peg
2MASS: J22412773+1049526
Bonner Durchmusterung: BD+10°4797
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 855
Boss General Catalogue: GC 31664
Katalog Henry’ego Drapera: HD 214923
Katalog Hipparcosa: HIP 112029
Katalog jasnych gwiazd: HR 8634
SAO Star Catalog: SAO 108103
Homam

Zeta Pegasi (ζ Peg, Homam) – gwiazda w gwiazdozbiorze Pegaza, odległa od Słońca o około 204 lata świetlne.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta wraz z niedaleką Ksi Pegasi (bliskość jest tylko pozorna) tradycyjnie nosiła nazwę Homam, która wywodzi się od arabskiego ‏سعد الهمام‎ saʿd al-humām, co oznacza „szczęśliwe gwiazdy bohatera” i przypuszczalnie odnosi się do Perseusza[3][4]. Współcześnie jest używana tylko w odniesieniu do pierwszej gwiazdy i Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Homam dla określenia Zeta Pegasi[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Homam to błękitna gwiazda należąca do typu widmowego B8, sklasyfikowana jako gwiazda ciągu głównego, lecz prawdopodobnie kończy ona już syntezę wodoru w hel w jądrze i jest w rzeczywistości podolbrzymem. Jej temperatura to 11 190 K, ma ona promień równy 4 R i masę od 3,3 do 3,5 masy Słońca. Jej metaliczność jest o około 40% niższa od słonecznej, nie emituje ona promieniowania rentgenowskiego. Jest to także wolno pulsująca gwiazda zmienna, która nieznacznie zmienia obserwowaną wielkość gwiazdową, o 0,00049m w okresie 22,95 h[3].

Zeta Pegasi ma czterech optycznych kompanów. Składnik B o obserwowanej wielkości gwiazdowej 11,6m jest odległy na niebie o 57,9 sekundy kątowej (pomiar z 2007 r.)[6], jego obserwowany ruch własny ukazuje, że nie jest on związany z jaśniejszą gwiazdą[3]. Składnik C o wielkości 12,09m, odległy o 175,8″ (pomiar z 2009)[6] w ciągu stulecia obserwacji tylko nieznacznie zmienił względne położenie, co wskazuje że może być związany grawitacyjnie z zetą Pegasi[3]. Jeśli faktycznie tak jest, to gwiazda jest pomarańczowym karłem typu K6[3] lub K5[7], oddalony od głównego składnika o 11 tysięcy jednostek astronomicznych i okrążający go w czasie 600 tysięcy lat; układ ten byłby wszakże słabo związany i mogłoby go łatwo rozerwać oddziaływanie innych gwiazd[3]. Pozostali towarzysze zety Pegasi to składnik D o wielkości 12,13m odległy o 146,9″[6][8] i składnik E o wielkości 13,4m, oddalony o 62,3″[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Zeta Pegasi w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c Anderson E., Francis C.: HIP 112029 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2017-05-14].
  3. a b c d e f g h i j k l m Jim Kaler: HOMAM (Zeta Pegasi) (ang.). W: STARS [on-line]. 2007-11-16. [dostęp 2017-05-14].
  4. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 327–328. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2017-05-14].
  6. a b c d Mason et al.: WDS J22415+1050A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  7. StKM 1-2035 w bazie SIMBAD (ang.)
  8. TYC 1155-411-1 w bazie SIMBAD (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Homam (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-05-14].