Zgnilec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy choroby pszczół. Zobacz też: inne znaczenia hasła Zgnilec.
Czerw zaatakowany zgnilcem amerykańskim
Obszar zagrożony zgnilcem amerykańskim (Prusinowo)
Obszar zapowietrzony zgnilcem amerykańskim pszczół (Liszna)

Zgnilec złośliwy, zgnilec amerykański (Histolysis infectiosa perniciosa larvae apium, Pestis americana larvae apium) – zaraźliwa choroba bakteryjna czerwiu wywoływana przez laseczkę larwy (Paenibacillus larvae). Choruje nań i zamiera czerw zasklepiony.

Przetrwalniki bakterii odznaczają się bardzo wysoką opornością na działanie termiczne i chemiczne, a w normalnych warunkach przeżywają nawet do 40 lat. Szczególne nasilenie choroby przypada na drugą połowę lata, kiedy wysoka temperatura i częste przegrzewanie gniazda sprzyja rozkładającej się masie[1].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Zasklepy na zamarłym czerwiu stają się podziurkowane, ciemnieją i zapadają się oraz jest charakterystyczny zapach z ula. Masa zamarłego czerwiu jest brunatnożółta, daje się wyciągać w długie nitki i wydziela zapach kleju stolarskiego. Zwykle po 4 tygodniach od śmierci larwy na dnie lub na ścianie komórki plastra powstaje ciemny, zasuszony strupek, który jest łatwo widoczny po odpowiednim odwróceniu ramki[1]. Okres wylęgania się choroby w rodzinie wynosi 45 dni[2].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Jest to choroba zwalczana z urzędu[3]. Do leczenia zgnilca złośliwego dawnej stosowano syrop z dodatkiem sulfonamidów lub oksytetracyklinę. Syrop leczniczy podawano rodzinom pszczelim przez okres 5 dni. Leczenie musi być poprzedzone przesiedleniem chorej rodziny pszczelej do innego ula. Obecnie stosowanie sulfonamidów w leczeniu pszczół jest zabronione.

Metodami dopuszczonymi do stosowania jest podawanie olejków: cynamonowego, żywokostowego, tymiankowego, cytrynowego. Wszystkie te olejki silnie działają bakteriobójczo i bakteriostatycznie, ale najsilniejsze działanie ma olejek cynamonowy[2].

Choroba jest trudna do wyleczenia i powoduje duże straty w pasiekach. Jedyną radykalną metodą ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby jest likwidacja chorych, słabych rodzin przez spalenie wszystkiego oprócz ula. Porażona silna rodzina ma szansę być wyleczona[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Pszczele Zdrowie: Zgnilec amerykański (AFB). [dostęp 2013-07-29].
  2. a b c Pasieka Ambrozja L.B. Kowaliczek: Zgnilec Amerykański, ABF, American foulbrood. [dostęp 2013-07-29].
  3. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 września 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2020 r. poz. 1421).