Zgrupowanie nr 1 Okręgu Wilno Armii Krajowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zgrupowanie nr 1
Zgrupowanie Bojowe nr 1 „Wschód"
Historia
Państwo  Polskie Państwo Podziemne
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1944
Tradycje
Rodowód Inspektorat A
Dowódcy
Pierwszy mjr dypl. Antoni Olechnowicz „Pohorecki”
Działania zbrojne
Operacja Ostra Brama
Organizacja
Podległość Okręg Wilno Armii Krajowej
Insp wilno 1.png
Wilno ak a.png

Zgrupowanie nr 1 Okręgu Armii Krajowej Wilno – oddziały bojowe Wileńskiego Okręgu Armii Krajowej.

Jego żołnierze brali udział w działaniach zbrojnych Operacji Ostra Brama na terenie Wilna.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W końcu kwietnia 1944 na podstawie rozkazu organizacyjnego Komendy Okręgu „Wiano” utworzono na terenie inspektoratów A, BC i F Zgrupowania Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego. Dowódcą Zgrupowania nr 1 na terenie inspektoratu A został mjr dypl. Antoni Olechnowicz ps. „Pohorecki”[1].

W myśl rozkazu operacyjnego nr 1 wydanego w dniu 26 czerwca przez Komendanta Okręgu, Zgrupowanie AK nr 1 przekształciło się w Zgrupowanie Bojowe nr 1 „Wschód". Z jego „starego” składu pozostała 3 Brygada i OO 1. Jej nowy skład uzupełniony został 8. i 13 Brygadą ze Zgrupowania AK nr 3 oraz III/77 pp i V/77 pp z Okręgu Nowogródzkiego.

Po południu 7 lipca, dowódca zgrupowania wydał rozkaz rozwiązania oddziałów i przejścia do konspiracji. Wykonała go początkowo 8 Brygada oraz, w późniejszym czasie także 7 Brygada i OP „Gozdawy”. Komendant Okręgu „Wilk” uznał rozkaz za nieuzasadniony, a mjr „Pohorecki” został pozbawiony funkcji dowódcy. Nowym dowódcą zgrupowania został mjr Aleksander Wasilewski „Olesiński”. Pomiędzy 7 a 17 lipca nastąpił powrót do pierwotnego składu Zgrupowania AK. Do 3 Brygady i OO 1 dołączyła reaktywowana 7 Brygada (wraz z wchłoniętym oddziałem „Gozdawy”) oraz nowo powstała w lipcu 2 Brygada i OR 1. 18 lipca wszystkie oddziały zgrupowania zostały rozbrojone przez sowietów[2].

Działania w operacji „Ostra Brama”[edytuj | edytuj kod]

Na początku lipca w skład zgrupowania wchodziły następujące bygady: 3, 5, 7 i nowopowstała 2 Brygada[3]. Brygada „Szczerbca” przebywała w Onżadowie, 5 Brygada „Łupaszki” odpoczywała w okolicach jezior Sużańskich, a jej trzeci szwadron stacjonował w Mejrańcach. 7 Brygada „Wilhelma” przebywała w okolicach Puszczy Rudnickiej[4].

Jeszcze 26 czerwca mjr dypl. Teodor Cetys „Sław” i ppłk Zygmunt Blumski „Strychański” przedstawili do zatwierdzenia ppłk. „Wilkowi” plan akcji na Wilno. Rozkaz operacyjny nr 1 „Ostra Brama” zawierał ogólne wytyczne walki o miasto i wycinkowe rozkazy dla oddziałów partyzanckich. Planowano między innymi utworzenie Zgrupowania Bojowego nr 1 „Wschód” pod dowództwem mjr. A. Olechnowicza „Pohoreckiego”. Składać się ono miało z 3, 8 i 13 brygad oraz III/77 pp[a]) i V batalionu kpt. „Sztremera”[5].

Skład i obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo[6]:

  • dowódca – mjr dypl. Antoni Olechnowicz ps. „Pohorecki”
  • szef sztabu – kpt. Aleksander Wasilewski ps. „Olesiński”
  • adiutant – ppor. „Jerzy”
  • oficer operacyjny – por. Jan Urbanowicz ps. „Ryszard”
  • oficer informacyjny – ppor. Wacław Walicki ps. „Poręba”
  • kwatermistrz – por. Wacław Sawicz ps. „Emil”
  • oficer łączności – kpt. Kornel Lewandowski ps. „Tokarczyk”
  • lekarz – dr Teresa Filipowicz-Iwanowska ps. „Teresa”

Oddziały[6]:

Skład Zgrupowania Bojowego nr 1 „Wschód"[7]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Uderzeniowy Batalion Kadrowy pod dowództwem ppor. Bolesława Piaseckiego „Sablewskiego”[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]