Zichron Ja'akow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zichron Ja'akow
זכרון יעקב
Odrestaurowana ulica HaMeyasdim w Zichron Ja'akow
Odrestaurowana ulica HaMeyasdim w Zichron Ja'akow
Herb
Herb Zichron Ja'akow
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Hajfy
Burmistrz Eli Abutbul
Powierzchnia 32,1 km²
Wysokość 190 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

18 400
573 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Kod pocztowy 30900
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Zichron Ja'akow
Zichron Ja'akow
Ziemia 32°34′15″N 34°57′06″E/32,570833 34,951667Na mapach: 32°34′15″N 34°57′06″E/32,570833 34,951667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Zichron Ja'akow (hebr. זכרון יעקב; pol. Pomnik Jakuba) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Hajfy, w Izraelu.

Leży na południowym krańcu masywu górskiego Karmel, w otoczeniu miasteczek Binyamina-Giv'at Ada, Dżisr a-Zarka i Fureidis, moszawów Beit Hanania, Dor, Bat Szlomo, Amikam i Avi'el, kibuców Maagan Michael i Ma'ayan Tzvi, oraz wioski Meir Shfeya. Na północny wschód od miasteczka znajduje się baza szkoleniowa Sił Obronnych Izraela.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada została założona w grudniu 1882 przez grupę 100 żydowskich imigrantów z Rumunii. Byli oni członkami syjonistycznego ruchu Chowewej Syjon[1]. Rozwój osady był utrudniony z powodu skalistej, nieurodzajnej ziemi oraz wybuchu choroby malarii, która zmusiła wielu pionierów do wyjazdu.

Synagoga Ochel Ja'akow w Zichron Ja'akow
Winiarnia Carmel-Mizrahi Winery w Zichron Ja'akow

W 1883 opiekę nad osadą objął baron Edmond James de Rothschild. Stworzył on plan rozbudowy osady i rozwoju gospodarki rolnej. Była to pierwsza żydowska kolonia rolnicza, która powstała w Palestynie dzięki środkom barona. Nazwano ją na cześć ojca barona[2].

Baron Rothschild uległ inspiracji francuską architekturą i wykorzystał plany architektów G. Kertesza i S. Groaga[3], którzy zaplanowali nową osadę wzdłuż głównej drogi. Przy drodze znajdowały się wszystkie domy, na których zapleczu utworzono wewnętrzne dziedzińce oraz wybudowano tylne budynki gospodarcze. Domy były przykryte dachówką i posiadały malowane drewniane okna. Każdy rolnik otrzymywał stałą pensję, wypłacaną przez urzędnika Barona, Eliasza Shaida. W 1886 wybudowano synagogę Ohel Ya'akov[1].

Po kilku gospodarczych niepowodzeniach, Baron Rothschild sfinansował w 1885 założenie pierwszej wytwórni win w Palestynie. Była to Carmel-Mizrahi Winery, przy której powstała fabryka butelek. Była to bardzo udana inwestycja finansowa, która umożliwiła osadzie dalszy rozwój ekonomiczny, nawet pomimo przejściowych trudności, gdy w 1892 część winorośli zginęła od szkodnika filoksera winiec[1].

Zichron Ja'akow stało się słynne podczas I wojny światowej, kiedy to Sarah Aaronsohn (1890-1917) razem ze swoimi braćmi założyła siatkę szpiegowską Nili (hebr. ניל"י). Zbierała ona informacje o pozycjach wojsk tureckich i przekazywała je agentom brytyjskim. We wrześniu 1917 Turcy złapali jednego z gołębi pocztowych z informacjami, które umożliwiły rozbicie siatki Nili. W październiku okrążono Zichron Ja'akow, aresztowano członków siatki i po torturach rozstrzelano[4].

W latach 30. i 40. osada stopniowo ewoluowała w kierunku miejscowości wypoczynkowo-rekreacyjnej. Jej populacja wzrosła na początku lat 50., kiedy do Izraela napłynęła masowa imigracja Żydów z całego świata. W 1954 w Zichron Ja'akow pochowano szczątki Barona Edmonda James de Rothschilda (1845-1934).

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w osadzie żyło 18,4 tys. mieszkańców[5].

Populacja osady pod względem wieku (dane z 2006):

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-4 9,2%
5-9 11,1%
10-14 10,5%
15-19 9,3%
20-29 11,2%
30-44 20,2%
45-59 17,9%
ponad 60 10,6%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Miasteczko posiada liczne osiedla mieszkaniowe: Neve Sharet, Neve Remez, Halomot Zikaron, Ramat Tsvi, Mul Ha-Yekev, Ahuzat Nili, Neve Ha-Baron, Ya'akov, Neve Shalev i Giv'at Eden.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W miasteczku znajdują się szkoły Hahoresh, Ya'abEts, Nili i Renanim, oraz szkoła religijna Talmud Tora Mipi Olalim.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Beyt ha-Totchan w mieście Zichron Ja'akow
Carmel-Mizrahi Winery w Zichron Ja'akow
Podwórze Wildera w Zichron Ja'akow

W centrum Zichron Ja'akow jest Muzeum Pierwszej Aliji. W dawnym domu rodziny Aaronsohnów urządzono muzeum pamięci siatki szpiegowskiej Nili z czasów I wojny światowej. Bardzo szczególnym muzeum jest Muzeum Beyt ha-Totchan (pol. Dom artylerzysty), poświęcone artylerii Sił Obronnych Izraela. Muzeum to jest też pomnikiem upamiętniającym artylerzystów poległych w konfliktach zbrojnych.

Działa tutaj także teatr Kashtonic.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Są tutaj liczne obiekty sportowe, w tym kompleks basenów pływackich, boisko do piłki nożnej i korty tenisowe.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Miasteczko słynie ze znanej winiarni Carmel-Mizrahi Winery, która do chwili obecnej produkuje liczne wina.

Znajduje się tutaj także zakład Beth-El Zikhron Yaaqov Industries Ltd., który jest czołowym producentem wyposażenia dla wojskowych pojazdów opancerzonych służących w licznych armiach Europy, Bliskiego Wschodu i Dalekiego Wschodu[6].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Na południowych peryferiach Zichron Ja'akow znajdują się Wzgórza Dobroczyńcy (hebr. Ramat Hanadiv), na których Baron Edmond de Rothschild wyraził pragnienie by zostać pochowanym. Z tego powodu w 1954 jego szczątki i jego żony Ady zostały przewiezione z Francji do Izraela na pokładzie izraelskiego okrętu wojennego, a następnie złożone w Mauzoleum Rothschilda. Przy wejściu jest bujny park z mapą wyrytą na kamieniu, na której zaznaczono wszystkie osady założone w Izraelu przez Edmonda de Rothschilda[7].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż zachodniej granicy miasteczka przebiega droga ekspresowa nr 4 ISR-HW4Red.png (Erez-Rosh HaNikra), na którą można wjechać wjazdem przy kibucu Ma'ayan Tzvi. Przez wschodnią część miasteczka przebiega droga nr 652 ISR-HW652.png, którą jadąc na południe można dojechać do miasteczka Binyamina-Giv'at Ada, lub jadąc na północ dojeżdża się do drogi ekspresowej nr 70 ISR-HW70.png (Zichron Ja'akow-Hanita). Jadąc drogą ekspresową nr 70 na zachód dojeżdża się do drogi ekspresowej nr 4, a następnie do autostrady nr 2 ISR-HWB2.png (Tel Awiw-Hajfa).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Zichron Ya'acov (ang.). W: Gems In Israel [on-line]. [dostęp 26 stycznia 2009].
  2. Zichron Yaakov (ang.). W: Love of the Land [on-line]. [dostęp 26 stycznia 2009].
  3. Encounters- Restoration of Historic Zichron Ya-akov Project (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. [dostęp 27 stycznia 2009].
  4. NILI Spy Ring (ang.). W: Jewish Virtual Library [on-line]. [dostęp 26 stycznia 2009].
  5. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 28 kwietnia 2008].
  6. Beth-El Zikhron Yaaqov Industries Ltd. (ang.). W: Aerospace & Homeland Security [on-line]. [dostęp 27 stycznia 2009].
  7. Rothschild Mausoleum Description (ang.). W: Planet Ware [on-line]. [dostęp 27 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]