Zieleniec (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zieleniec
Osiedle Torunia
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Toruń
Dzielnica Bydgoskie Przedmieście
Data założenia XIX wiek
Wysokość 38 m n.p.m.
Nr kierunkowy (+48) 056
Kod pocztowy 87-100
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Zieleniec
Zieleniec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zieleniec
Zieleniec
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Zieleniec
Zieleniec
Ziemia53°00′46″N 18°34′03″E/53,012736 18,567558
Portal Portal Polska

Osiedle Zieleniec – jedno z prawobrzeżnych osiedli Torunia. Jest częścią dzielnicy Bydgoskie Przedmieście.

Pochodzenie nazwy osiedla[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi od dużej ilości terenów zielonych, okolicznych parków oraz dużego Parku Miejskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejsze ślady bytności człowieka na tym obszarze sięgają neolitu. W średniowieczu część dzisiejszego osiedla położoną najbliżej Wisły zamieszkiwali rybacy i flisacy, na terenie przedmieścia była także wydobywana glina służąca za surowiec toruńskim cegielniom. W tamtym okresie osiedle miało charakter podmiejskich rezydencji oraz rozległych ogrodów bogatszej części mieszkańców.

W XIX wieku osiedle stało się placem intensywnej zabudowy, dla przeżywającego duży rozkwit Torunia, któremu brakowało terenów pod inwestycje w ciasnej zabudowie średniowiecznej Starówki. W roku 1817 powstał zamysł stworzenia rozległego Parku Miejskiego, który z racji tego, iż swym zasięgiem obejmował tereny użytkowane wcześniej przez cegielnię, nazwany został "Parkiem Cegielnia" ("Ziegelei-Park"). Jest to jeden z najstarszych parków w Polsce o charakterze otwartym (udostępnionym publicznie).

W roku 1884 na zachodnim skraju osiedla powstały koszary ułanów. Na przełom XIX i XX w. przypada gwałtowny rozwój budownictwa mieszkaniowego.

16 maja 1891 r. osiedle zostało połączone linią tramwajową z centrum Torunia.

Zawsze należała do dzielnicy elit oraz do wojskowych. W okresie PRL zabrano kamienice prawowitym właścicielom i przydzielono je osobom przypadkowym. Spowodowało to spore zaniedbania w utrzymaniu infrastruktury. Obecnie trwa proces sprzedaży prywatnym właścicielom, dzielnica odzyskuje dawny blask.

Charakter osiedla[edytuj | edytuj kod]

Brama "Parku Cegielnia" w Toruniu

Dzielnica ładna, nadal trochę zaniedbana. W części są tu zabytkowe budynki wielorodzinne XIX-wieczne oraz rezydencje jednorodzinne, często o charakterze zabudowy szachulcowej (tzw. mur pruski). Budynki piękne, zabytkowe i reprezentacyjne. Po wojnie zabrano je prawowitym właścicielom i poprzez zarząd ADM oddano w użytkowanie rodzinom bezdomnym, przez co niestety ich część uległa zniszczeniu i nie była modernizowana, niejednokrotnie nawet przez cały PRL. Państwowa własność i brak należytego nadzoru właścicielskiego przez prawie 50 lat stały się głównym źródłem zaniedbań. Obecnie trwa żmudny proces wykupu, reprywatyzowania i modernizowania kamienic.

Zabudowa zabytkowa jest częściowo uzupełniana nowymi plombami, kamienicami lub budynkami wielorodzinnymi, zazwyczaj o niższej zabudowie (2-3-piętrowe).

Południową część osiedla stanowi najstarszy publiczny Park Miejski w Polsce, założony w 1817 roku (niektóre źródła: 1822). Piękny, zabytkowy, z liczną architekturą parkowo-ogrodową (fontanny, ławeczki, staw z łabędziami, tor saneczkowy, tereny rekreacyjne nad Wisłą (zobacz: Błonia). Rarytasem jest świeżo odrestaurowana ławka Schillera, na cześć wielkiego niemieckiego pisarza epoki romantyzmu.

Od zachodu znajduje się piękna zabytkowa hala wystawowa, zaprojektowana przez słynnego architekta K. Ulatowskiego w stylu mauretańskim i wybudowana w 1928 roku. Obecnie mieści zmodernizowane Centrum Targowe PARK Targi Toruńskie. Wystawowe ogrody w stylu francuskim, zniszczone w okresie PRL, są obecnie odrestaurowywane, a zieleń – odtwarzana.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Osiedle posiada szkoły, przedszkola, liczne placówki handlowe. Bardzo dobra infrastruktura rekreacyjna (elegancki Park Miejski w stylu angielskim). Dwa kościoły, jedna stacja benzynowa. Kilkanaście mniejszych placówek handlowych. Na zachodnim skraju osiedla budowane są trzy duże placówki handlowe z galeriami handlowymi:

Komunikacja:

Na terenie osiedla znajduje się także Miejskie schronisko dla zwierząt, Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, stadnina koni oraz Caritas Toruń Diecezji Toruńskiej

Warunki do zamieszkania[edytuj | edytuj kod]

Budynki wielorodzinne bardzo poszukiwane na rynku wtórnym, z racji obecności dwóch uczelni wyższych.

Osiedle atrakcyjne. Zabudowa głównie wielorodzinna. We wschodniej części osiedla znajdują się niewielkie budynki mieszkalne jednorodzinne. Na północ od osiedla mieści się jeden z najsłynniejszych klubów i scen muzycznych w kraju Klub Studencki Od Nowa.

Maszkaron – ozdoba kamienicy przy ul. Bydgoskiej

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Park Miejski – jeden z najstarszych parków miejskich (założony w 1817) i najstarszy o charakterze publicznym na obszarze Polski. Obejmuje 25 ha (z czego 0,5 ha to układ wodny), znajdująca się tu niegdyś restauracja Gustava Behrenda (4000 miejsc, muszla koncertowa) uchodziła za największe miejsce wycieczkowe w prowincji zachodniopruskiej. Wśród elementów architektury parkowej znajduje się:
    • odrestaurowana ławka Schillera, upamiętniająca niemieckiego pisarza epoki romantyzmu
    • staw z łabędziami
    • rzadkie założenia parkowe o bogatej florystyce i charakterze parków angielskich
    • elementy małej architektury, rzeźby
    • tor saneczkowy
  • kompleksy koszar (ul. Asnyka, Mickiewicza oraz Sienkiewicza)
  • budynki mieszkalne (głównie kamienice czynszowe) zbudowane w technice szachulcowej
  • szachulcowy budynek (ul. Bydgoska 26), w którym od roku 1921 działał pensjonat "Zofijówka" – mieszkali tu m.in.: Stanisław Przybyszewski, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Juliusz Osterwa
  • Dawna Hala Wystawowa "Central Park", projektu K. Ulatowskiego, rozbudowana w 2006
  • wielu budowli w stylu modernistycznym

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]