Zielona Góra (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zielona Góra
Dworzec Główny PKP
Dworzec Główny PKP
Państwo  Polska
Miejscowość Zielona Góra
Lokalizacja Centrum
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe
Data otwarcia 1871
Poprzednie nazwy Grünberg (Schlesien), Zielonagóra, Zielona Góra Główna (l. 40 XX w.)
Dane techniczne
Liczba peronów 4 (2 i 2 czołowe (1a i 3))
Liczba krawędzi
peronowych
5
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Zielonej Góry
Mapa lokalizacyjna Zielonej Góry
Zielona Góra
Zielona Góra
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Zielona Góra
Zielona Góra
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zielona Góra
Zielona Góra
Ziemia51°56′51″N 15°30′52″E/51,947500 15,514444
Portal Portal Transport szynowy

Zielona Góra – największa i najważniejsza węzłowa stacja kolejowa w Zielonej Górze oraz w województwie lubuskim, znajdująca się w centralnej części miasta, odprawiająca największą ilość pociągów PKP Intercity oraz Przewozów Regionalnych (w tym połączeń międzynarodowych) w tym regionie. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca wojewódzkiego[1].

Niekiedy obsługuje także połączenia regionalnego przewoźnika województwa dolnośląskiego, czyli Koleje Dolnośląskie, kursujące głównie do Wrocławia lub Jeleniej Góry.

Po II wojnie światowej stacja w 1946 roku funkcjonowała pod nazwą Zielonagóra, a w 1947 jako Zielona Góra Główna. Od grudnia 2018 roku planowane jest przywrócenie stacji nazwy Zielona Góra Główna[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia dworca głównego i kolei w mieście[edytuj | edytuj kod]

Stacja w Zielonej Górze powstała w 1871, a pierwszy pociąg zatrzymał się tu 1 października 1871 tegoż roku[3]. Zielona Góra (wówczas: Grünberg) była wtedy niewielkim miastem i do potrzeb takiego miasta dostosowana była też powierzchnia dworca. Po wojnie, z racji awansu na miasto wojewódzkie, nastąpił tu znaczny wzrost liczby mieszkańców. Budynek dziewiętnastowieczny został zatem w latach 60. XX w. zastąpiony nową halą. Wygospodarowano też dwa nowe perony, umieszczając je kilkadziesiąt metrów dalej w kierunku wschodnim. (Peron 4. przestał funkcjonować w latach 80.) Wzrastający ruch, zarówno kolejowy, jak i samochodowy spowodował konieczność wybudowania wiaduktu, którym poprowadzono ulice Sulechowską, dotychczas krzyżującą się z torami przy dworcu.

Nowy budynek dworcowy został przekazany do eksploatacji w 1902 roku. Był to budynek w całości wykonany z czerwonej cegły, co było wówczas charakterystyczne dla większości budynków kolejowych. Miał dwie kondygnacje i był nakryty dachem spadzistym o niewielkim nachyleniu, kryty papą, z charakterystycznymi okapami, co również było typowe dla obiektów tego rodzaju. Funkcjonalny układ budynku dzielił go na dwie strefy: parter był przeznaczony dla pasażerów, piętro zajmowały biura i pomieszczenia obsługi stacji. Na parterze były kasy biletowe i poczekalnia, a także trzy lokale gastronomiczne: dwie restauracje i kawiarnia. Budynek był podpiwniczony. Elewacja frontowa od strony placu była prawie symetryczna. Całkowitą równowagę układu zakłócała niższa część budynku od strony wschodniej. Budynek była ustawiony swoją osią podłużną równolegle do torów tj.do kierunku wschód–zachód. Bryła budynku składała się z czterech części: dwie wyższe ustawione szczytowo do kierunku osi i symetrycznie do części centralnej[3].

Część centralna, nieco niższa, była nakryta dachem, którego kalenica była równoległa do torów. Od strony placu posiadała elewację siedmioosiową, części boczne, wyższe, ustawione szczytowo posiadały w elewacji po trzy osie okienne. Najniższa, czwarta część po wschodniej stronie miała dwie osie.Budynek dworca był w całości wykonany z cegły. Elewacje posiadały bogaty detal wykonany z cegły i ceramiki. Okna parteru i drzwi były półkoliście zakończone z nadprożem podkreślonym ceramicznym gzymsem. Parapety również były wykonane z ceramicznych kształtek. Okna na piętrze zakończone były łukowato ukształtowanym nadprożem wykonanym z ceramiki. Pod ceramicznymi parapetami znajdowały się płyciny. Parter od piętra na elewacji oddzielał ozdobny fryz krzyżowy wykonany z cegieł, który biegł na około całego budynku. Pod okapem dachów części szczytowych istniał fryz schodkowy, który przechodził w lizeny narożnikowe, stanowiące jakby ramy poszczególnych części całego obiektu. Symetryczność elewacji frontowej podkreślały dodatkowo centralnie umieszczone schody,prowadzące do potrójnych drzwi wejściowych do głównego hallu dworca oraz umieszczony na środkowej osi,ponad oknami i piętra, zegar osłonięty niewielkim daszkiem. Od strony peronów budynek wyglądał podobnie. Całość wyglądała dostojnie: surowy, ale pieczołowicie wykonany detal podkreślał powagę kolei, jako najnowocześniejszego środka komunikacji w tamtym czasie. Przed dworcem znajdował się plac dla dorożek, a w późniejszym czasie był tam też przystanek dla tramwajów konnych[3].

Inne stacje kolejowe w Zielonej Górze[edytuj | edytuj kod]

Przed wojną istniał w Zielonej Górze drugi dworzec, należący do tzw. kolei szprotawskiej: Zielona Góra-Górne Miasto (Grünberg-Oberstadt), zlokalizowany w okolicach dzisiejszej ulicy Ogrodowej. Trasa kolei szprotawskiej nie została po wojnie uruchomiona (nie funkcjonowała już praktycznie od połowy lat 30. XX wieku), sam zaś budynek funkcjonuje obecnie jako kamienica mieszkalna.

Remont głównego dworca[edytuj | edytuj kod]

Dworzec z lat 60. XX w. został gruntownie wyremontowany i oddany ponownie do użytku 16 sierpnia 2012 roku. Remont przeprowadzono w trzech etapach. I etap zrealizowano w latach 2004-2006, który kosztował około 1,5 mln zł. II etap kosztujący ok. 3 mln zrealizowano w latach 2008-2009, a III etap za ok, 2,2 mln zł zrealizowano w latach 2011-2012. Łącznie remont dworca kosztował prawie 7 mln zł[4][5].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Dworzec[edytuj | edytuj kod]

Stacja Zielona Góra to największa i najważniejsza węzłowa stacja kolejowa w Zielonej Górze oraz w województwie lubuskim, znajdująca się w centralnej części miasta, odprawiająca największą ilość pociągów PKP Intercity oraz Przewozów Regionalnych (w tym połączeń międzynarodowych) w tym regionie.

Dworzec z lat 60. XX w. został gruntownie wyremontowany i oddany ponownie do użytku 16 sierpnia 2012. Remont przeprowadzono w trzech etapach. I etap zrealizowano w latach 2004-2006, który kosztował około 1,5 mln zł. II etap kosztujący ok. 3 mln zrealizowano w latach 2008-2009, a III etap za ok, 2,2 mln zł zrealizowano w latach 2011-2012. Łącznie remont dworca kosztował prawie 7 mln zł[4][5]. W rezultacie, nowy budynek dworca został oddany pod koniec 2012r. W ramach prac m.in. zainstalowano nowe oświetlenie i automatyczne drzwi wejściowe oraz umieszczono napis nad drzwiami o treści „DWORZEC KOLEJOWY”.

Budynek dworca znajduje się przy ulicy Dworcowej 32c, gdzie dojechać można wieloma liniami autobusowymi z różnych części miasta. Na stacji znajduje się sklep spożywczy, a także punkt gastronomiczny. Można także zaopatrzyć się w pożywienie oraz gorące napoje z automatów.

Modernizacja dworca i peronów (2015 - 2018)[edytuj | edytuj kod]

21 maja 2015 PKP PLK podpisały z firmą ZUE umowę na remont stacji, w ramach którego ma zostać wykonany remont kilku torów, 3 peronów, przejścia pod torami, pobliskiego wiaduktu i przejazdu kolejowego. Dodatkowo mają powstać windy osobowe oraz system dynamicznej informacji pasażerskiej[6][7].

Pod koniec roku 2016, zakończył się I etap przebudowy stacji Zielona Góra. Przebudowane zostały 3 perony, wybudowano także nowy peron - 1a. Przejście podziemne uległo modernizacji. Przy każdym z wyjść z przejścia podziemnego, zostały umieszczone windy dla niepełnosprawnych. Pojawił się system dynamicznej informacji pasażerskiej na peronach oraz w hali dworcowej.

Wraz z modernizacją dworca, zapowiedzi pociągów nie były już nagrywane przez człowieka, a przez syntezator mowy, co w znacznym stopniu poprawiło jakość informacji pasażerskiej na dworcu.

W roku 2017 rozpocznie się II etap modernizacji stacji Zielona Góra. Pojawią się wiaty peronowe, a przejście podziemne zostanie wydłużone do przychodni Aldemed.

W budynku dworca pojawił się elektroniczny rozkład jazdy pociągów, który, w dużym stopniu zastąpił papierowe tablice.

Na przełomie lipca i sierpnia 2018 roku rozpoczął się montaż wiat peronowych, które łączyć będą perony dworca głównego z powstającym Centrum Przesiadkowym przy ulicy Bema. Centrum Przesiadkowe będzie jednym z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Polsce.

Zakończenie prac planuje się na koniec 2018 roku.

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

System informacji pasażerskiej[edytuj | edytuj kod]

Stacja wyposażona jest w rozbudowany system informacji pasażerskiej, na którą składają się m.in. urządzenia nagłaśniające, wyświetlacze elektroniczne w technologii ciekłokrystalicznej (w tym tablice informacyjne z przyjazdami i odjazdami pociągów), zegary oraz tablice z rozkładem jazdy. Tablice elektroniczne mają chronologiczny układ wyświetlania przyjazdów i odjazdów pociągów. Na peronach przy tablicach odjazdów znajduje się zegar wskazówkowy.

W holu dworca znajduje się duża tablica informacyjna, pokazująca aktualny rozkład jazdy pociągów, a w hali, jak i na peronach stoją tzw. infokioski, także pokazujące rozkład jazdy pociągów i opóźnienia,

Ruch pociągów[edytuj | edytuj kod]

Na stacji rozpoczynają oraz kończą kursy pociągi Regio spółki Przewozy Regionalne, a także InterCity i Twoje Linie Kolejowe spółki PKP Intercity. Kursują one m.in. do Poznania, Warszawy, Gdyni, Wrocławia czy Krakowa.

Ponadto, przez stację przejeżdżają pociągi regionalne z Nowej Soli do Poznania, a także dalekobieżne, np. ze Szczecina do Przemyśla.

W związku z remontem linii kolejowej Poznań - Warszawa, zawieszony został pociąg Ekspres Intercity Lech, kursujący pomiędzy Zieloną Górą a Warszawą. Połączenie ma zostać wznowione po zakończeniu remontu linii kolejowej nr 3.

Dojazd komunikacją miejską[edytuj | edytuj kod]

Na dworzec główny można dojechać z każdej części miasta, za pomocą wielu linii autobusowych, kursujących przez dworzec:[8]

Linie dzienne:

0 » WROCŁAWSKA - BOTANICZNA
5 » BATOREGO - ZAWADZKIEGO "ZOŚKI"
6 » BRANIBORSKA - OBJAZDOWA
8 » OS.ŚLĄSKIE - ZAWADZKIEGO "ZOŚKI"
17 » CHYNÓW - OS. LEŚNE
19 » OS.ŚLĄSKIE - BATOREGO
20 » OS.ŚLĄSKIE - PRZYLEP DZIAŁKI
21 » JANY - WYCZÓŁKOWSKIEGO
23 » WYSPIAŃSKIEGO - ŁĘŻYCA
25 » NOWY KISIELIN - WYCZÓŁKOWSKIEGO
26 » PKP NOWY KISIELIN - NAFTOWA
30 » BATOREGO - DRZONKÓW (ŁUGOWO, BARCIKOWICE)
37 » LECHITÓW - OS. LEŚNE
44 » SULECHOWSKA CRS - OS. KWIATOWE
80 » WROCŁAWSKA - BOTANICZNA

Linie nocne:

N1 » OS.ŚLĄSKIE - ZAWADZKIEGO "ZOŚKI"
N2 » OS.ŚLĄSKIE - BATOREGO (ŁĘŻYCA)
N3 » OS.ŚLĄSKIE - BOTANICZNA (OCHLA)
N5 » OS.ŚLĄSKIE - PRZYLEP STRAŻACKA

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 549
  2. Kasper Fiszer, Zielona Góra: Zmienią się nazwy przystanków kolejowych, 16 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-22] (pol.).
  3. a b c Historia kolei w Zielonej Górze
  4. a b Dworzec w Zielonej Górze otwarty po remoncie za 7 mln złotych (pol.). biznes.onet.pl, 2012-08-16. [dostęp 2012-08-19].
  5. a b ja, PAP: Wydali 6,7 miliona na remont dworca w Zielonej Górze (pol.). wprost.pl, 2012-08-17. [dostęp 2012-08-19].
  6. ZUE z umową na stację Zielona Góra (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-06-11. [dostęp 2015-06-15].
  7. Roboty budowlane - 218862-2015 (pol.). ted.europa.eu, 2015-06-23. [dostęp 2015-07-17].
  8. Miejski Zakład Komunikacji w Zielonej Górze, Miejski Zakład Komunikacji w Zielonej Górze [dostęp 2018-08-15] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zielona Góra
Linia 273 Wrocław Główny-Szczecin Główny (153,858 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Stary Kisielin
odległość: 5,469 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 7,047 km
Linia 370 Zielona Góra-Żary (0,000 km)
BSicon KBHFaq.svg
odległość: 8,532 km
Linia Zielona Góra – Szprotawa (rozebrana)
BSicon KBHFaq.svg