Ziemikowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ziemikowate
Cydnidae[1]
G. J. Billberg, 1820
Przedstawiciel rodzaju Legnotus
Przedstawiciel rodzaju Legnotus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd pluskwiaki
Podrząd pluskwiaki różnoskrzydłe
Infrarząd Pentatomomorpha
Nadrodzina tarczówki
Rodzina ziemikowate

Ziemikowate (Cydnidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych i nadrodziny tarczówek (Pentatomoidea).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Pluskwiaki przeważnie koloru brązowego lub czarnego. Trudne do identyfikacji w obrębie rodziny[2]. Tarczka trójkątna, stopy trójczłonowe, czułki cztero- lub pięcioczłonowe. Głowa i brzegi ciała często zaopatrzone w szczecinki i włoski. Odnóża o goleniach uzbrojonych w mocne kolce, których długość przekracza połowę szerokości goleni[3]. Przednia i tylna para może być zmodyfikowana w odnóża grzebne[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Znaczna część gatunków większość życia spędza pod ziemią (nawet do kilku metrów) - stąd ich nazwa - lub między korzeniami roślin[2]. Sehrinae najczęściej większość życia spędzają na nadziemnych częściach roślin lub powierzchni ziemi[3]. Przedstawicieli rodzaju Sehirus znajdowano na gatunkach jasnotowatych, ogórecznikowatych i roślin z nimi spokrewnionych[5]. Niektóre Garsauriinae żyją pod korą drzew, a Amnestinae spotyka się w mrowiskach i guanie nietoperzy[3]

Żywią się sokami liści i pędów, nasionami, i in. Przypuszcza się, że niektóre gatunki mogą być mycetofagami[2].

Niewiele wiadomo o biologii rozrodu. Sehirus bicolor na przykład składa jaja w płytkich (na 2 cm) zagłębieniach w ziemi. Pakiet ok. 100 jaj jest chroniony przez samicę. U co najmniej jednego gatunku stwierdzono strydulację podczas okresu rozrodczego[5].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Nimfy Canthophorus melanopterus

Większość nie ma znaczenia ekonomicznego. Dotychczas ok. 20[2] do 30[3] gatunków rodziny zostało uznanych za szkodników roślin uprawnych, głównie w krajach tropikalnych. W Polsce mogą stanowić zagrożenie dla upraw jedynie w trakcie masowego pojawu, którego dotychczas (stan na 1997) nie stwierdzono[2].

Rozprzestrzenienie[edytuj | edytuj kod]

Takson kosmopolityczny. Na świecie opisano ok. 700 gatunków, zgrupowanych w sześciu podrodzinach i ok. 90 rodzajach[3], z czego w Polsce stwierdzono 13[2], w tym Canthophorus dubius, czy Siedliszek dwubarwny (Tritomegas bicolor)..

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Lis (red., 2012) dzieli Cydnidae na sześć podrodzin[3]:

Niektórzy autorzy (Schuh i Slater, 1995) zaliczają tu również podrodziny Thyreocorinae Amyot & Audinet-Serville, 1843, czy Corimelaeninae Uhler, 1871[5] klasyfikowane w randze własnej rodziny Thyreocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843.

Przypisy

  1. Cydnidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Jerzy A. Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 12: Plataspidae, Thyreocoridae, Cydnidae. Toruń: Oficyna Wydawnicza Turpress, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1997. ISBN 83-86781-42-4.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Jerzy A. Lis, Barbara Lis, Dariusz J. Ziaja: Heteroptera Poloniae 2: Pentatomoidea 1: Acanthosmatidae, Cydnidae, Plataspidae, Scutelleridae, Thyreocoridae. Bytom: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Plik", 2012.
  4. W. E. China, N. C. E. Miller. Check-List and Keys to the Families and Subfamilies of the Hemiptera-Heteroptera. „Bulletin of the Britidh Museum Entomology”. 8 (1), 1959. Londyn. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Randall T. Schuh, James Alexander Slater: True bugs of the world (Hemiptera:Heteroptera): classification and natural history. Cornell University Press, 1995. ISBN 0-8014-2066-0. (ang.)