Przejdź do zawartości

Zimna wojna (film 2018)

To jest dobry artykuł
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zimna wojna
Ilustracja
Logo filmu
Gatunek

melodramat[1]

Rok produkcji

2018

Data premiery

10 maja 2018

Kraj produkcji

Polska
Francja
Wielka Brytania

Język

polski
francuski

Czas trwania

89 minut

Reżyseria

Paweł Pawlikowski

Scenariusz

Paweł Pawlikowski
Janusz Głowacki
Piotr Borkowski

Główne role

Joanna Kulig
Tomasz Kot
Agata Kulesza
Borys Szyc

Zdjęcia

Łukasz Żal

Scenografia

Katarzyna Sobańska
Marcel Sławiński

Kostiumy

Aleksandra Staszko

Montaż

Jarosław Kamiński

Produkcja

Ewa Puszczyńska
Piotr Dzięcioł
Tanja Seghatchian

Wytwórnia

Opus Film
Apocalypso Film
MK Production

Dystrybucja

Kino Świat

Budżet

22 mln zł

Przychody brutto

20,5 mln $[2]

Strona internetowa

Zimna wojna – polsko-francusko-brytyjski melodramat filmowy z 2018 roku w reżyserii Pawła Pawlikowskiego, zrealizowany według scenariusza napisanego wspólnie z Januszem Głowackim i Piotrem Borkowskim. Bohaterami są pianista i dyrektor muzyczny Wiktor (Tomasz Kot) oraz wokalistka zespołu muzyki ludowej Zula (Joanna Kulig), których burzliwy romans rozgrywa się na przestrzeni kilkunastu lat – od stalinowskiej Polski po paryską bohemę lat sześćdziesiątych. Fabuła, luźno inspirowana losami rodziców reżysera, ukazuje miłość uwikłaną w realia zimnowojennego podziału Europy. Za monochromatyczne zdjęcia odpowiadał Łukasz Żal, a warstwę muzyczną – łączącą polską muzykę ludową z jazzem – opracował Marcin Masecki.

Film miał premierę 10 maja 2018 roku w Konkursie Głównym 71. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes, gdzie Pawlikowski otrzymał nagrodę dla najlepszego reżysera. Zimna wojna zdobyła pięć Europejskich Nagród Filmowych, Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz siedem Polskich Nagród Filmowych, a także trzy nominacje do Oscara i cztery do nagród BAFTA. Do marca 2020 roku film obejrzały ponad 2 miliony widzów, a jego dochód przekroczył 20,5 miliona dolarów.

Krytyka przyjęła Zimną wojnę z dużym uznaniem, wyróżniając zdjęcia Żala, lekkość narracji i duet aktorski, porównywany do ekranowych par na miarę Humphreya Bogarta i Ingrid Bergman. Głosy sceptyczne wskazywały na emocjonalny chłód wynikający z nadmiernego estetyzmu. W wymiarze naukowym film analizowano jako przykład strategii udostępniania wschodniej kultury zachodniej publiczności oraz studium napięcia między zimnowojenną polityką a indywidualnymi losami. Dla Joanny Kulig Zimna wojna stała się przełomem międzynarodowym, otwierając jej drogę do anglojęzycznych produkcji.

Fabuła

[edytuj | edytuj kod]

W Polsce po II wojnie światowej Wiktor i Irena przeprowadzają przesłuchania do sponsorowanego przez państwo zespołu muzyki ludowej. Uwagę Wiktora natychmiast przykuwa Zula, ambitna i urzekająca dziewczyna, która udaje chłopskie pochodzenie i jest na zwolnieniu warunkowym, odkąd zaatakowała maltretującego ją ojca. Wiktor i Zula szybko zakochują się w sobie, a po przedstawieniu dochodzi między nimi do zbliżenia. Później Wiktor i Irena pod presją biurokratów muszą włączyć do swoich przedstawień prokomunistyczną i prostalinowską propagandę, co umożliwiłoby zespołowi podróże po bloku wschodnim. Zarówno Wiktor, jak i Irena są przeciwni zmianom, ale kierowany karierą oportunista Kaczmarek zgadza się na nie, a urażona Irena odchodzi. Kaczmarek interesuje się też Zulą i naciska na nią, by szpiegowała Wiktora, ale Zula odmawia mu podania jakichkolwiek obciążających informacji. Kiedy zespół odwiedza Berlin Wschodni, Wiktor planuje ucieczkę na Zachód z Zulą, a oni sami utwierdzają się we wzajemnej miłości. Zula nie pojawia się jednak na randce z Wiktorem, więc ten sam przekracza granicę[3].

Po latach Zula spotyka się z Wiktorem w Paryżu, gdzie pracuje on w klubie jazzowym. Mimo że oboje mają innych partnerów, ich wzajemny pociąg jest oczywisty. Kiedy Wiktor pyta Zulę, dlaczego nie pojawiła się, by wraz z nim przekroczyć granicę, ta mówi, że nie miała do niego zaufania. Rok później Wiktor bierze udział w jednym z występów zespołu w Jugosławii, gdzie Zula dostrzega go na widowni i jest wstrząśnięta. Dwa lata później Wiktor pracuje w Paryżu jako kompozytor muzyki filmowej i tam Zula spotyka się z nim ponownie; wyszła za mąż za innego mężczyznę, by zdobyć wizę i być z Wiktorem. Wiktor próbuje umożliwić Zuli karierę solistki, przedstawiając ją swojemu przyjacielowi, producentowi filmowemu Michelowi. Tymczasem Zula staje się zazdrosna o dawne kochanki Wiktora, a ponieważ praca nad jej płytą odbija się na ich związku, zaczyna mocno pić i wywoływać publiczne skandale. Mimo że kontrakt płytowy zostaje podpisany, Zula pozostaje sfrustrowana i nieszczęśliwa. Ujawnia, że miała romans z Michelem i obraża Wiktora, co powoduje, że ten ją uderza. Później Zula znika, a kiedy Wiktor konfrontuje się z Michelem, ten ujawnia, że wróciła ona do Polski[3].

Wbrew radzie polskiego ambasadora w Paryżu Wiktor wraca do Polski. Zula spotyka się z nim w obozie pracy, gdzie okazuje się, że został skazany na „hojną” karę 15 lat ciężkiej pracy pod zarzutem wielokrotnego przekraczania granic i szpiegostwa; jego ręka została złamana w wyniku tortur, co zakończyło jego muzyczną karierę. Zula obiecuje, że go uwolni. Po latach uwolniony Wiktor spotyka się z Kaczmarkiem w klubie, w którym występuje Zula, obecnie ledwo funkcjonująca alkoholiczka. Zula zaaranżowała wcześniejsze uwolnienie Wiktora, zgadzając się na małżeństwo z Kaczmarkiem, z którym ma teraz syna. Wiktor i Zula uciekają razem do łazienki, gdzie ona błaga Wiktora, by ją uratował. Oboje jadą autobusem do opuszczonego kościoła widzianego na początku filmu, gdzie przygotowują się do wspólnego samobójstwa. Po zażyciu pigułek para obserwuje krajobraz. Zula sugeruje, aby razem obejrzeli go „z drugiej strony”; oboje wstają i znikają z pola widzenia, gdy pola pszenicy kołyszą się na wietrze[3].

Obsada

[edytuj | edytuj kod]
Joanna Kulig, odtwórczyni roli Zuli

Źródło: Filmpolski.pl[4]

Produkcja

[edytuj | edytuj kod]

Reżyserem Zimnej wojny był Paweł Pawlikowski, który po sukcesie Idy (2013) zamierzał nakręcić historię o podłożu osobistym. Historię zaprezentowaną w filmie Pawlikowski oparł na losach swoich rodziców: „Rodzice byli nietypową parą. Ich związek i życiowe zakręty – rozstania, powroty, wyjazd za granicę... Wszystko to głęboko we mnie tkwiło. Ich skomplikowana miłość jest dla mnie jak gdyby matką wszystkich historii miłosnych”[5]. Owa ciągła migracja rodziców wpłynęła również na postrzeganie Polski przez Pawlikowskiego: „Mieszkałem w różnych krajach [...]. Ale stale wracałem do Warszawy. Na Wigilię, na Wielkanoc. Polska nigdy nie przestała we mnie budzić emocji”[5]. Opowiadając losy pojedynczych osób, Pawlikowski miał na celu dotarcie do esencji polskości, nie uciekając jednak w martyrologię:

Filmy historyczne, które kiedyś promowali komuniści, a teraz [2019] nasz rząd, sprowadzają się zazwyczaj do jakiejś uproszczonej „narracji”, w której bohaterowie są pionkami bez życia, ilustracją pewnej tezy, pustym miejscem. Tego się nie da oglądać. Ja wolę psychologicznie prawdziwe, uniwersalne opowieści o ludziach, żyjących w świecie naznaczonym przez historię. W takich filmach historia ożywa, nabiera barw, prawdy[5].

Przy pisaniu scenariusza Pawlikowski korzystał z pomocy Janusza Głowackiego, który zmarł w 2017 roku. Głowacki zdaniem reżysera Idy „miał coś z mojego ojca. Uosabiał to, co w Polsce cenię i lubię: polot, poczucie absurdu, duch przekory, sprzeciw wobec głupoty”[5]. Zimna wojna została na etapie projektu oceniona przez ekspertów Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej jako bardzo dobra i decyzją dyrektor Magdaleny Sroki dofinansowana kwotą 3 milionów złotych[6], a w trakcie postprodukcji nowe kierownictwo Radosława Śmigulskiego podwyższyło ową kwotę o 1 milion złotych na potrzeby prezentacji filmu przed Festiwalem Filmowym w Cannes[5].

Główną rolę męską otrzymał Tomasz Kot, gdyż Pawlikowski był pod wrażeniem odegranej przez aktora roli Zbigniewa Religi w filmie Bogowie (2014) Łukasza Palkowskiego[7]. Z odtwórczynią roli Zuli, Joanną Kulig, Kot współpracował jeszcze podczas prac zdjęciowych nad filmem Disco polo (2015) Macieja Bochniaka[7]. Kulig była zaznajomiona z metodami pracy Pawlikowskiego, gdyż uczestniczyła w zdjęciach zarówno do Kobiety z piątej dzielnicy (2011), jak i Idy[8]. Kulig opisywała w następujący sposób metodę twórczą reżysera: „Żeby ustawić perfekcyjnie kadr, nadać odpowiednie światło wydobywające muzykalność i emocje, każe powtarzać sceny 15, 20 razy. Czasami więcej”[8]. Oboje aktorów przygotowywało się do swych ról w inny sposób. Podczas gdy Kulig pobierała lekcje śpiewu w Zespole Pieśni i Tańca „Mazowsze”, Kot uczył się dyrygowania pod okiem Marcina Maseckiego[9].

Autorem zdjęć do Zimnej wojny był Łukasz Żal, który przedtem współpracował z Pawlikowskim przy kręceniu filmu Ida. Podobnie jak w przypadku poprzedniego filmu reżysera, Żal nakręcił obraz w odcieniach szarości. Początkowo rozważał wraz z Pawlikowskim zrobienie Zimnej wojny w kolorze, jednak obaj zdali sobie sprawę, że „czerń i biel dodadzą filmowi uroku. To działa znacznie lepiej niż wyprane kolory, przywodzące na myśl stare radzieckie kino. Zresztą Polska w latach 50. i 60. była szara, chcieliśmy z tego czerpać”[10].

Okres zdjęciowy rozpoczął się w listopadzie 2016 roku. Zdjęcia do filmu kręcono między innymi w pałacu rodziny Małachowskich w Białaczowie koło Opoczna (siedziba zespołu „Mazurek”), przy ulicy Romualda Traugutta w Łodzi (ulica w Paryżu), w willi Leona Allarta przy ul. Wróblewskiego 38 w Łodzi (klatka schodowa), w Grand Hotelu w Łodzi (klub l’Eclipse, Cafe Select)[11], na terenie ośrodka wypoczynkowego Buk w Rudach Raciborskich (muszla koncertowa)[12], w ruinach świątyni z 1806 roku w Kniaziach[13] i Nowosiedlinach[4]. Łącznie proces kręcenia Zimnej wojny trwał 66 dni zdjęciowych[7]. Budżet filmu wyniósł około 22 milionów złotych[14] (4,3 miliona euro)[15].

Ścieżka dźwiękowa

[edytuj | edytuj kod]
Marcin Masecki (2019)

Większość utworów do Zimnej wojny powstała dzięki aranżacji Marcina Maseckiego. Razem z Pawłem Pawlikowskim Masecki opracował cały zamysł warstwy dźwiękowej do filmu, w którym muzyka jest komentarzem do opowieści o miłości Zuli i Wiktora. Całej ścieżki dźwiękowej nie można jednak przypisać Maseckiemu, ponieważ w filmie zawarta została znaczna część utworów granych przez wiejskich muzykantów i opartych na oryginalnych opracowaniach muzyki ludowej[16].

Odbiór

[edytuj | edytuj kod]

Premiera i dochód

[edytuj | edytuj kod]

Premiera filmu odbyła się podczas 71. MFF w Cannes 10 maja 2018 roku, gdzie film trafił do konkursu głównego[17]. W Polsce film pojawił się w kinach 8 czerwca 2018 roku[18]. Według serwisu Box Office Mojo Zimna wojna do marca 2020 roku przyniosła dochód w wysokości ponad 20,5 miliona dolarów, z czego 4,5 miliona dolarów to szacowany dochód w Polsce[2]. Szacunkowo liczba osób, które obejrzały Zimną wojnę w kinach do marca 2020 roku, wynosiła ponad 2 miliony, co zapewniło dystrybutorom zwrot poniesionych nakładów[19].

Odbiór krytyczny

[edytuj | edytuj kod]
Przedstawiciele ekipy filmowej Zimnej wojny na Festiwalu Filmowym w Cannes (2018), od lewej: Tanya Seghatchian, Borys Szyc, Joanna Kulig, Paweł Pawlikowski, Ewa Puszczyńska, Tomasz Kot, Łukasz Żal

Zimna wojna została bardzo dobrze przyjęta zarówno przez rodzimych, jak i zagranicznych krytyków. Agnieszka Tambor z „Postscriptum Polonistycznego” pisała, iż „Zimna wojna to [...] nie tylko opowieść miłosna, ale także zapis trudnego fragmentu dziejów Europy. To właśnie ta historia i sposób jej opowiedzenia wydaje się największą siłą reżysera”[20]. Zdaniem Michała Walkiewicza z portalu Filmweb siła Zimnej wojny wynika z umowności świata przedstawionego: „realizm nie wydaje się dla Pawlikowskiego najwyższą cnotą, a jego wyobraźnię wypełnia przede wszystkim kino. Zamiast skupiać uwagę na środowiskowym detalu, buduje swój film ze skrawków wyobrażeń na temat epoki, sarkastycznych skrótów, popkulturowych odniesień, filmowych powidoków”[21]. Jakub Popielecki w recenzji dla „Przekroju” podkreślał lekkość formy, która przezwycięża ograniczenia melodramatu dzięki ścisłemu związkowi z muzyką: „Narracja płynie niczym piosenka, a same zmiany muzycznego stylu mówią nieraz więcej niż dialogi”[22]. Także Janusz Wróblewski z tygodnika „Polityka” podkreślał, iż film Pawlikowskiego stanowi „dzieło poetyckie, a zarazem uniwersalne, lekkie i sprawiające wrażenie oczywistego, jednocześnie szalenie uduchowione, głębokie, nasycone miłością znajdującą swoje spełnienie dopiero w akcie samounicestwienia”[23].

Pojawiały się również głosy bardziej sceptyczne wobec filmu Pawlikowskiego. Michał Piepiórka z „Czasu Kultury” wyraził opinię, iż „krystaliczna czystość narracji, prostota obrazu, minimalizm warstwy fabularnej, które odpowiadają za wytworzenie wspomnianych napięć semiotycznych, wyeliminowały z tej historii emocje”, w efekcie czego „tragiczna historia miłosna nie porusza i nie wciąga tak, jak powinna”[24]. Również Iwona Kurz w recenzji dla „Dwutygodnika” stwierdziła, że „wystudiowane, czasem przekoncypowane, te obrazy pozostają w efekcie wychłodzone. Nie wierzę choćby w namiętność, którą reżyser podporządkowuje obrazom nocnego Paryża jako miasta miłości”[25]. Krytycy wszak wyrażali przede wszystkim podziw dla ścieżki dźwiękowej oraz warstwy wizualnej. Agata Łysakowska-Trzoss z portalu Histmag.org stwierdziła, iż odpowiedzialny za zdjęcia Łukasz Żal „używa kamery jak pióra, kreśląc nią prawdziwe listy miłosne”[26], a sposób przeniesienia na język filmu polskiej muzyki ludowej jest „niesamowity [...]. Liczy się tylko jedno: dwa serduszka, cztery oczy…”[26]

Również za granicą Zimna wojna była powszechnie doceniana. Peter Bradshaw z brytyjskiego „The Guardiana” zwrócił uwagę na „krystalicznie czyste, czarno-białe zdjęcia”, które wydobywają z filmu „chwile intymnej powagi i senne, oniryczne chwile popisów scenicznych”[27]. Rachel Donadio z „The Atlantic” zwróciła uwagę, iż „w wizerunkach i twarzach wiejskiej Polski uwidaczniają się echa twórczości Romana Vishniaca, a zadymione, atrakcyjne ujęcia z Paryża przypominają te wykonane przez Roberta Doisneau”[28]. Stephanie Zacharek z magazynu „Time” opisała film Pawlikowskiego jako „starannie dopracowaną sagę o romantycznych mękach, przepychu, zakazanych przejściach granicznych oraz kolejnych zdradach”[29]. W amerykańskim „Variety” pojawiła się opinia, iż „wybrana z uczuciem ścieżka dźwiękowa, sięgająca od mrocznych, hipnotyzujących ludowych ciekawostek, przez ostre akcenty bluesowe, aż po kulminacyjny, eteryczny rytm Bacha w interpretacji Glenna Goulda, jest być może najbardziej nieocenionym wkładem w film stworzony z niemal upiorną, wszechobecną precyzją”[30]. Zdaniem Manohli Dargis z „The New York Timesa” dzieło Pawlikowskiego to „jeden z tych sentymentalnych romansów, które nadają cierpieniu styl wysoki”[31]. Duet Kot – Kulig porównywany był do kreacji Humphreya Bogarta i Ingrid Bergman tudzież Omara Sharifa i Julie Christie[32]; niekiedy Kota obwieszczano „polskim Gregorym Peckiem” lub „polskim Jamesem Bondem”[33].

Także w prasie francuskiej przeważały pochlebne recenzje: Anne Diatkine z „Libération” porównywała film Pawlikowskiego do arcydzieł francuskiego czarnego realizmu poetyckiego[34], a w „Téléramie” doznania z filmu odczytywano jako „jednocześnie intensywne i nieco nierealne, jak odległe fragmenty snu lub przeszłości, z których chciałoby się zachować jedynie istotne, bolesne i szczęśliwe wspomnienia”[35]. Z dystansem potraktował natomiast Zimną wojnę Ariel Schweitzer z konserwatywnego „Cahiers du cinéma”, uznając film Pawlikowskiego za „zabytkowe kino”, które „kładzie nacisk na staranne odtworzenie atmosfery tego okresu bardziej niż na analizę polityczną”[35].

Analizy naukowe

[edytuj | edytuj kod]

Agnieszka Morstin w swojej analizie Zimnej wojny stwierdziła, że w ekspozycji swego filmu „Pawlikowski sprawnie operuje stereotypem zacofania cywilizacyjnego jako ugruntowanym w wyobraźni zachodniego widza emblematem polskości. Przewrotnie wygrywa ten stereotyp, obnażając jego powierzchowność i protekcjonalne postrzeganie naszego kręgu kulturowego, prezentując obrazy polskiej wsi powojennej, której nędza idzie w parze z lokalną tradycją muzyczną urzekającą surowym pięknem”[36]. Morstin porównała nawet grę Joanny Kulig w Zimnej wojnie do roli Zbigniewa Cybulskiego w Popiele i diamencie (1958) Andrzeja Wajdy, jako że Kulig „kreuje postać współczesną w kostiumie historycznym”, a jednocześnie jest „reprezentantką swojego pokolenia” – podobnie jak Cybulski[37]. Porównując jednak film Pawlikowskiego z Podwójnym życiem Weroniki (1991) Krzysztofa Kieślowskiego – i zauważając spore podobieństwa między nimi – Morstin wywnioskowała, że oba filmy szybko zaczynają być przewidywalne i popadają w ów nieustannie wygrywany stereotyp: „Polskie nieokrzesanie i charakterystyczna słowiańska ociężałość należycie kontrastuje tu z francuską finezją”[38].

Zdaniem Ewy Mazierskiej, która lokuje film Pawlikowskiego wśród „postkomunistycznych filmów muzycznych”, Zimna wojna w obrębie tego nurtu skuteczniej rezonowała wśród zachodniej publiczności aniżeli inne wschodnioeuropejskie filmy: Bigbeatowe lato (1993) Jana Hřebejka, Made in Hungaria (2009) Gergely'ego Fonyó oraz Córki dancingu (2015) Agnieszki Smoczyńskiej.

O ile Bigbeatowe lato i Made in Hungaria głoszą wyższość zachodniej muzyki nad tą produkowaną na Wschodzie, Córki dancingu stawiają zachodnie i polskie przeboje na równi, o tyle Zimna wojna zadaje pytanie, jakie warunki muszą spełnić polskie (a szerzej: wschodnioeuropejskie) piosenki i ich wykonawcy, aby odnieść sukces na Zachodzie. Z takim właśnie pytaniem Pawlikowski sam się zmierzył, kręcąc filmy w Wielkiej Brytanii i Francji[39.1].

Według Mazierskiej sukces Zimnej wojny sugerował wschodnioeuropejskim reżyserom, że jeśli „chcą zaznaczyć swoją obecność na Zachodzie, nie ma większego sensu robić tego poprzez odgrzewanie zachodniej sztuki; muszą pracować nad tym, by uczynić własną sztukę i kulturę przyswajalnymi dla zagranicznej publiczności”[39.2].

Zdaniem rumuńskiej kulturoznawczyni Laury Ilei Zimna wojna Pawlikowskiego jest demonstracją iluzoryczności podziałów politycznych okresu zimnej wojny. Ilea przypomniała, że oznaką przekroczenia granic żelaznej kurtyny – podkreśloną u Pawlikowskiego – jest muzyka jazzowa, która eksplodowała w Polsce po zmierzchu stalinizmu[40.1]. Film Pawlikowskiego ukazuje napięcia pomiędzy globalnym porządkiem politycznym a lokalnymi procesami, które są poza oficjalną kontrolą[40.2].

Nagrody i nominacje

[edytuj | edytuj kod]

Zimna wojna była wielokrotnie nagradzana zarówno na polskich, jak i zagranicznych festiwalach. Na Festiwalu Filmowym w Cannes Paweł Pawlikowski został uhonorowany nagrodą za reżyserię[41]. Film był trzykrotnie nominowany do nagród Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej (Oscarów) oraz czterokrotnie do Nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej, nie został jednak ostatecznie nagrodzony na żadnej z ceremonii rozdania tych nagród[4]. Film otrzymał również pięć statuetek podczas rozdania Europejskich Nagród Filmowych, zdobył też Złote Lwy oraz trzy inne wyróżnienia na 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni[42], a także siedem Polskich Nagród Filmowych[4].

Brytyjski dziennik „The Guardian” umieścił Zimną wojnę na 7. miejscu na liście 50 najlepszych filmów dystrybuowanych w Wielkiej Brytanii w 2018 roku[43]. Benedict Cumberbatch w plebiscycie dla magazynu „Time Out” uznał dzieło Pawlikowskiego za najlepszy film dekady (2010–2019)[44].

Rok Organizator Nagroda Odbiorca Wynik[4]
2018 Festiwal Filmowy w Cannes Nagroda dla najlepszego reżysera Paweł Pawlikowski wygrana
Złota Palma nominacja
Lubuskie Lato Filmowe Złote Grono wygrana
Festiwal Polskich Filmów Fabularnych Złote Lwy wygrana
Nagroda za dźwięk Maciej Pawłowski
Mirosław Makowski		 wygrana
Nagroda za montaż Jarosław Kamiński wygrana
Złoty Kangur Paweł Pawlikowski wygrana
Flanders International Film Festival Grand Prix wygrana
Europejska Nagroda Filmowa Najlepszy film wygrana
Najlepszy reżyser wygrana
Najlepszy scenariusz wygrana
Nagroda za montaż Jarosław Kamiński wygrana
Najlepsza aktorka Joanna Kulig wygrana
Aktor europejski Tomasz Kot nominacja
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sztokholmie Nagroda FIPRESCI Paweł Pawlikowski wygrana
Camerimage Srebrna Żaba Łukasz Żal wygrana
Festiwal Filmu Polskiego w Ameryce Złote Zęby Paweł Pawlikowski wygrana
Nagroda Krytyków Chicagowskich wygrana
Festiwal Młodego Kina Wschodnioeuropejskiego w Cottbus Nagroda Publiczności wygrana
National Board of Review of Motion Pictures Najlepszy film obcojęzyczny wygrana
Tygodnik „Polityka” Paszport „Polityki” w kategorii Film Joanna Kulig wygrana
Critics’ Choice Awards Najlepszy film nieanglojęzyczny Paweł Pawlikowski nominacja
Hiszpańska Akademia Filmowa Goya dla filmu europejskiego wygrana
2019 Amerykańskie Stowarzyszenie Operatorów Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Operatorów Łukasz Żal wygrana
Brytyjska Akademia Sztuki Filmowej Najlepszy reżyser Paweł Pawlikowski nominacja
Najlepszy scenariusz oryginalny Paweł Pawlikowski
Janusz Głowacki		 nominacja
Najlepszy film nieanglojęzyczny Paweł Pawlikowski nominacja
Najlepsze zdjęcia Łukasz Żal nominacja
Koło Piśmiennictwa Filmowego SFP Złota Taśma dla filmu polskiego Paweł Pawlikowski wygrana
London Critics’ Circle Film Awards Nagroda dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego wygrana
Nagroda za osiągnięcia techniczne Łukasz Żal wygrana
Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego Paweł Pawlikowski nominacja
Oscar za najlepszą reżyserię nominacja
Oscar za najlepsze zdjęcia Łukasz Żal nominacja
Francuska Akademia Sztuki Filmowej Cezar dla najlepszego filmu zagranicznego Paweł Pawlikowski nominacja
Polskie Nagrody Filmowe Orzeł dla najlepszego filmu wygrana
Orzeł za najlepszą reżyserię wygrana
Orzeł za najlepszy scenariusz Paweł Pawlikowski
Janusz Głowacki		 wygrana
Orzeł za najlepsze zdjęcia Łukasz Żal wygrana
Orzeł za najlepszy dźwięk Maciej Pawłowski
Mirosław Makowski		 wygrana
Orzeł za najlepszy montaż Jarosław Kamiński wygrana
Orzeł za najlepszą główną rolę kobiecą Joanna Kulig wygrana
Orzeł za najlepszą scenografię Katarzyna Sobańska
Marcel Sławiński		 nominacja
Orzeł za najlepsze kostiumy Aleksandra Staszko nominacja
Orzeł za najlepszą główną rolę męską Tomasz Kot nominacja
Orzeł za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą Agata Kulesza nominacja
Orzeł za najlepszą drugoplanową rolę męską Borys Szyc nominacja
Empik Bestseller Empiku w kategorii: Film polski Paweł Pawlikowski wygrana
Stowarzyszenie Autorów Zdjęć Filmowych Nagroda za zdjęcia do filmu fabularnego Łukasz Żal wygrana
Tarnowska Nagroda Filmowa Grand Prix Paweł Pawlikowski wygrana
Nagroda Publiczności wygrana
Europejska Nagroda Filmowa Nagroda Publiczności wygrana

Znaczenie

[edytuj | edytuj kod]

Zimna wojna okazała się przełomowym utworem w karierze Joanny Kulig jako odtwórczyni głównej roli. Mimo że Kulig brała wcześniej udział w koprodukcjach międzynarodowych, takich jak Sponsoring (2011) Małgorzaty Szumowskiej oraz Ida Pawlikowskiego, dopiero Zimna wojna uczyniła z niej międzynarodową gwiazdę[45]. Uwagę poświęciły jej amerykańskie media, a ona sama mogła przyjechać na miesiąc do Kalifornii oraz poznać między innymi Brada Pitta, Timotheé Chalameta, Quincy Jonesa i Lady Gagę[45]. Kulig później grała między innymi w serialu The Eddy (2019) Damiena Chazelle’a oraz we włoskiej Isoli (2025) Nory Jaenicke[46].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Cold War (2018) [online], Allmovie [dostęp 2020-04-05] (ang.).
  2. 1 2 Cold War [online], Box Office Mojo [dostęp 2020-04-05].
  3. 1 2 3 Paweł Pawlikowski, Zimna wojna [DVD], Warszawa: Kino Świat, 2018.
  4. 1 2 3 4 5 Zimna wojna w bazie filmpolski.pl
  5. 1 2 3 4 5 Barbara Hollender, Paweł Pawlikowski: Jeśli „Zimna wojna” spodobała się Nuriemu, rzeczywiście musi być spoko [online], Rzeczpospolita, 22 stycznia 2019 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  6. ↑ Priorytet 3 Filmy fabularne - Sesja 2/2016 [online], Polski Instytut Sztuki Filmowej [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  7. 1 2 3 Mariola Wiktor, Tomasz Kot o „Zimnej wojnie”: Wielka miłość przegrywa z historią [online], Dziennik, 7 czerwca 2018 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  8. 1 2 Janusz Wróblewski, Joanna Kulig: Skupiam się na tym, co przede mną [online], Polityka, 29 stycznia 2019 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  9. ↑ Artur Zaborski, Tomasz Kot: W „Zimnej wojnie” daliśmy z siebie wszystko [online], Vogue Polska, 13 maja 2018 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  10. ↑ Katarzyna Kojzar, Z Koszalina na czerwony dywan. Czarno-białe spojrzenie Łukasza Żala zachwyca Hollywood [online], Onet Kultura, 20 lutego 2019 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  11. ↑ Dariusz Pawłowski, Łódzka premiera filmu „Zimna wojna” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego [online], Dziennik Łódzki, 4 czerwca 2018 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  12. ↑ Arkadiusz Biernat, Z Rud Raciborskich do Cannes. Tak kręcono „Zimną wojnę” w Buku, „Dziennik Zachodni” [dostęp 2018-09-24] (pol.).
  13. ↑ Małgorzata Domagała, Zapomniana cerkiew na Roztoczu. Właśnie tam kręcono „Zimną wojnę”. Kniazie czekają na Oscara, „Tygodnik Zamojski”, 9 lutego 2019 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  14. ↑ Karol Sakosik, Amazon kupił prawa do filmu „Zimna wojna” Pawła Pawlikowskiego [online], Gazeta Wyborcza, 23 sierpnia 2017 [dostęp 2020-04-05].
  15. ↑ Paweł Pązik, „Zimna wojna” walczy o Oscary [online], Press.pl, 25 stycznia 2019 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  16. ↑ Natalia Nowecka, Muzyka do filmu „Zimna Wojna”: pełen soundtrack, piosenki, autorzy [online], Antyradio, 24 kwietnia 2019 [dostęp 2020-04-05] (pol.).
  17. ↑ Fionnuala Halligan, 'Cold War': Cannes Review [online], Screen, 10 maja 2018 [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  18. ↑ Martyna Olasz, Premiera „Zimnej wojny” Pawła Pawlikowskiego [online], Dzieje.pl, 28 maja 2018 [dostęp 2020-04-06] (pol.).
  19. ↑ Zimna Wojna (Cold War) (2018) [online], JPBox-Office [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-04-06].
  20. ↑ Tambor 2019 ↓, s. 280.
  21. ↑ Michał Walkiewicz, Zakazane piosenki [online], Filmweb, 11 maja 2018 [dostęp 2020-04-04] (pol.).
  22. ↑ Jakub Popielecki, Ciepło, zimno [online], Kwartalnik Przekrój, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-04-04] (pol.).
  23. ↑ Janusz Wróblewski, „Zimna wojna” na wyżynach sztuki filmowej [online], Polityka, 5 czerwca 2018 [dostęp 2020-04-04] (pol.).
  24. ↑ Michał Piepiórka, Prosta historia o miłości [online], czaskultury.pl [dostęp 2020-04-04] (pol.).
  25. ↑ Iwona Kurz, Wychłodzone obrazy, „Dwutygodnik” (239), czerwiec 2018 [dostęp 2020-04-04] (pol.).
  26. 1 2 Agata Łysakowska-Trzoss, „Zimna wojna” – reż. Paweł Pawlikowski – recenzja i ocena filmu [online], Histmag.org, 8 czerwca 2018 [dostęp 2020-04-04] (pol.).
  27. ↑ Peter Bradshaw, Cold War review – wounded love and state-sponsored fear in 1940s Poland, „The Guardian”, 11 maja 2018, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  28. ↑ Rachel Donadio, Cold War Meditates on Exile, Nationalism, and Love [online], The Atlantic, 20 grudnia 2018 [dostęp 2020-04-25] (ang.).
  29. ↑ Stephanie Zacharek, Cannes Review: Cold War Is a Terrific Romantic Drama That Burns Clean [online], Time, 11 maja 2018 [dostęp 2020-04-25] (ang.).
  30. ↑ Guy Lodge, Film Review: ‘Cold War’ [online], Variety, 10 maja 2018 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  31. ↑ Manohla Dargis, ‘Cold War’ Review: Love Without Borders, „The New York Times”, 20 grudnia 2018, ISSN 0362-4331 [dostęp 2020-04-25] (ang.).
  32. ↑ The Ten Best Films of 2018 [online], RogerEbert.com, 11 grudnia 2018 [dostęp 2020-04-25] (ang.).
  33. ↑ Tomasz Kot [online], Culture.pl [dostęp 2020-04-25] (ang.).
  34. ↑ Anne Diatkine, «Cold War», l’effroi de la passion [online], Libération.fr, 23 października 2018 [dostęp 2020-04-04] (fr.).
  35. 1 2 Cold War: Les critiques presse. AlloCine [dostęp 2020-04-04].
  36. ↑ Morstin 2018 ↓, s. 86.
  37. ↑ Morstin 2018 ↓, s. 88.
  38. ↑ Morstin 2018 ↓, s. 89.
  39. Ewa Mazierska, From self-colonisation to conquest in Eastern European postcommunist musicals, „Studies in European Cinema”, 20 (3), 2023, s. 306–323, DOI: 10.1080/17411548.2022.2031806, ISSN 1741-1548 [dostęp 2026-05-16] (ang.).
    1. ↑ s. 319
    2. ↑ s. 321
  40. Laura T. Ilea, Les guerres froides : Le film Cold War de Pawel Pawlikowski (2018), „Caietele Echinox” (38), 2020, s. 87–93, ISSN 1582-960X [dostęp 2026-05-16] (fr.).
    1. ↑ s. 90–91
    2. ↑ s. 93
  41. ↑ Mateusz Demski: Złota Palma Cannes 2018 dla Pawła Pawlikowskiego za „Zimną wojnę”. „Nagrodę dedykuję Januszowi Głowackiemu”. Dziennik Zachodni, 21 maja 2018. [dostęp 2018-09-23].
  42. ↑ Laureaci 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych - Festiwal Polskich Filmów Fabularnych [online], 22 września 2018 [dostęp 2024-05-10] (pol.).
  43. ↑ Andrew Pulver, The 50 best films of 2018 in the UK: No 7 – Cold War, „The Guardian”, 13 grudnia 2018, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-04-09] (ang.).
  44. ↑ Joanna Chojnacka, Polska produkcja wybrana przez Benedicta Cumberbatcha najlepszym filmem dekady [online], Antyradio, 19 grudnia 2019 [dostęp 2020-04-09] (pol.).
  45. 1 2 Associated Press, A Star-Making Role For Joanna Kulig In ‘Cold War’ [online], post-journal.com, 15 stycznia 2019 [dostęp 2026-05-16] (ang.).
  46. ↑ Marcjanna Maryszewska, Maria Elas, Joanna Kulig – nowa zagraniczna produkcja może odwrócić bieg jej kariery [online], Viva!, 15 listopada 2025 [dostęp 2026-05-16].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Agnieszka Morstin, Kieślowski versus Pawlikowski. „Podwójne życie Weroniki” i „Zimna wojna” jako opowieści o świecie dwudzielnym, „Kwartalnik Filmowy” (103), 2018, s. 79–90 [dostęp 2020-04-04].
  • Agnieszka Tambor, Półka filmowa 2018, „Postscriptum Polonistyczne” (23), 2019, s. 279–288, DOI: 10.31261/PS_P.2019.23.19 [dostęp 2020-04-04].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zimna_wojna_(film_2018)&oldid=79787019”