Zmarzły Staw Gąsienicowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zmarzły Staw Gąsienicowy
Zmarzły Staw, u góry Zawratowa Turnia
Zmarzły Staw, u góry Zawratowa Turnia
Położenie
Państwo  Polska
Wysokość lustra 1788 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 0,28 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

77 m
50 m
Głębokość
• maksymalna

3,7 m
Objętość 6360 m³
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Zmarzły Staw Gąsienicowy
Zmarzły Staw Gąsienicowy
Ziemia49°13′28″N 20°01′22″E/49,224444 20,022778

Zmarzły Staw Gąsienicowy lub po prostu Zmarzły Staw[1], czasami nazywany także Zmarzłym Stawem pod Zawratem – niewielkie jeziorko położone na wysokości 1788 m n.p.m.[2] we wschodniej części Doliny Gąsienicowej, w kotle skalnym pod ścianą Małego Koziego Wierchu, u wylotu Dolinki Koziej w Tatrach Wysokich[3].

Zmarzły Staw
Zmarzły Staw ze szlaku na Zawrat, u góry Żółta Turnia

Powierzchnia jeziora wynosi 0,28 ha (długość 77 m, szerokość 50 m), głębokość 3,7 m[2]. Należy do grupy Gąsienicowych Stawów. W okresie zimowym jezioro zamarza do dna, lód i kra utrzymują się do późnego lata. Zamarznięte jest przez większą część roku, roztapia się zwykle w czerwcu-lipcu, a zamarza już we wrześniu-październiku[4]. Wody jeziorka spływają niewielkim potokiem do położonego niżej Czarnego Stawu.

O stawku tym Michał Bałucki w 1865 pisał: „Jest to może najdziksza ustroń w Tatrach – wszelkie życie tu ustało i zamarło”. Jeziorko było tematem obrazów Wojciecha Gersona i Stanisława Witkiewicza, pisali o nim poeci: Franciszek Henryk Nowicki i Felicjan Faleński. Powyżej Zmarzłego Stawu, w pobliżu szlaku na Kozią Przełęcz znajduje się niewielkie źródełko i kilka koleb. W 1880 r. Towarzystwo Tatrzańskie poszerzyło jedną z nich, tak by mogła pełnić rolę tymczasowego schronu dla turystów[5].

W okolicy stawu rośnie saussurea wielkogłowa, a na skalnych półkach Koziego Wierchu nad stawem kilka grup turzycy tęgiej – bardzo rzadkich roślin, w Polsce występujących tylko na niewielu stanowiskach[6].

 Osobny artykuł: Jeziora tatrzańskie.
Szlaki turystyczne
szlak turystyczny żółty – żółty z rozdroża szlaków powyżej Czarnego Stawu na Kozią Przełęcz. Czas przejścia: 1 h, ↓ 50 min[7]


Przypisy

  1. Oficjalna nazwa stawu według GUGiK to Zmarzły Staw, por. Wykaz nazw wód stojących. [dostęp 15 czerwca 2008].
  2. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
  4. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
  5. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  7. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.