Zmiana językowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zmiana językowa – nowy element powstały na gruncie danego systemu językowego, zmiana w jego wewnętrznej strukturze[1]. Zmiany powstają w wyniku zakorzenienia innowacji, ukształtowanych albo wskutek ewolucji reguł językowych, albo też jako efekt celowego działania użytkowników języka[2].

Zmiany językowe mogą się dokonywać na wszystkich płaszczyznach systemu, a innowacje obserwowane na pojedynczej płaszczyźnie mogą powodować zauważalne przeobrażenia na pozostałych poziomach języka. Zmiany w płaszczyźnie dźwiękowej przejawiają się w postaci innowacji fonetycznych (takich jak redukcje, asymilacja, dysymilacja), w płaszczyźnie morfologicznej – w postaci zmian w systemie fleksyjnym i słowotwórczym, kształtujących się na skutek wyrównań analogicznych lub innowacji fonetycznych[1].

Zmiany językowe mogą być umotywowane czynnikami wewnętrznymi (np. ekonomią) bądź zewnętrznymi (np. wpływem innych języków lub modą)[1].

Zmiany językowe są zjawiskiem naturalnym i typowym dla języków żywych, w tym ich form literackich. Zachodni językoznawcy, stosujący podejście opisowe, odstępują przeważnie od określania ich jako dobrych lub złych[3][4]. John Lyons zaznacza, że każde ewentualne kryterium, którego używa się do ewaluacji zmian językowych, powinno być oparte na świadomości różnorakich zastosowań, jakie dany język znajduje w posługującym się nim społeczeństwie[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Polański 1999 ↓, s. 693.
  2. Markowski 2010 ↓, s. 1581–1582.
  3. Joan Bybee, Language Change, Cambridge University Press, 2015, s. 10-11, ISBN 978-1-107-02016-0 (ang.).
  4. Lyle Campbell, Historical Linguistics: An Introduction, MIT Press, 2004, s. 3-4, ISBN 978-0-262-53267-9 (ang.).
  5. John Lyons, Introduction to Theoretical Linguistics, Cambridge University Press, 1968, s. 42-44, ISBN 978-0-521-09510-5 (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]