Zofia Solarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zofia Solarz
Chrzestna, Babula
Data i miejsce urodzenia 8 lutego 1902
Odessa
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 1988
Warszawa
Zawód nauczycielka, działaczka społeczna
Grób Ignacego i Zofii Solarz na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Zofia Solarz, ps. Chrzestna (ur. 8 lutego 1902 w Odessie jako Zofia Michałowska, zm. 22 stycznia 1988 w Warszawie) – pedagog, instruktor teatralny, organizatorka uniwersytetów ludowych, działaczka harcerstwa i ruchu ludowego. Żona Ignacego Solarza.

Wychowana w rodzinie ziemiańskiej. Kształciła się na prywatnej pensji w Warszawie, w gimnazjum w Zakopanem, ukończyła seminarium nauczycielskie w Lublinie, studiowała na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Od 1918 r. działała w harcerstwie, w 1920 wstąpiła na ochotnika do wojska. Zaangażowana przez Jadwigę Dziubińską do Szkoły Rolniczej w Gołotczyźnie, pracowała tam w latach 1922–1924 jako nauczycielka. Brała udział w tworzeniu pierwszego w Polsce uniwersytetu ludowego (Wiejski Uniwersytet Ludowy w Szycach, od 1930 Wiejski Uniwersytet Orkanowy), gdzie pracowała jako wykładowca do jego zamknięcia przez władze w 1931 r. W 1925 wyszła za Ignacego Solarza, dyrektora tej placówki. W latach 1931–1939 była wychowawcą i wykładowcą w Wiejskim Uniwersytecie Orkanowym w Gaci. Po aresztowaniu w 1940 męża, poszukiwana przez gestapo, wykładała na tajnych kursach i współpracowała z redakcjami czasopism konspiracyjnych ruchu ludowego. W okresie 1944–1945 organizatorka kursów dla przedszkolanek w Handzlówce, 1945–1948 kierowniczka Uniwersytetu Ludowego w Brusie, 1948–1949 pracowała w Związku Zawodowym Pracowników „Społem” jako instruktor artystyczny przy Zarządzie Głównym, 1949–1953 w Ministerstwie Kultury i Sztuki.

Działała w Towarzystwie Uniwersytetów Ludowych. Prowadziła amatorskie teatry wiejskie i robotnicze oraz Zespół Pieśni i Tańca „Podhale” w Białym Dunajcu.

Autorka opowiadań, wierszy i pieśni, w tym partyzanckich (m.in. hymnu Batalionów Chłopskich).

Od 1928 członek Związku Młodzieży Wiejskiej RP, od 1931 w Stronnictwie Ludowym, od 1949 w Zjednoczonym Stronnictwie Ludowym. Odznaczona odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Pochowana w alei zasłużonych na cmentarzu wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Hej, ode wsi... (śpiewnik), Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1953
  • Skalni ludzie (opowiadania), Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1955, wy. rozszerzone 1967
  • Sami tworzymy teatr, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1960
  • Mój pamiętnik, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1973
  • Do niebieskich pował (śpiewnik), Wydawnictwa Spółdzielcze, Warszawa 1986
  • Życie spełnione. Mój pamiętnik, Stowarzyszenie Promni, MHPRL, Warszawa 2013
  • Życie spełnione. Pisma społeczne i literackie, Stowarzyszenie Promni, Warszawa 2015

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego, Józef Dancygier (oprac.), Józef Abramczyk, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989, s. 367, ISBN 83-205-4045-3, OCLC 830080061.
  • Solarzowie „Chrzestni”. Dążenie do ideału, Biblioteka Ludowca, Wydział Organizacyjno-Informacyjny NKW PSL, Warszawa 1998, ​ISBN 83-87432-05-9
  • Andrzej A. Zięba: Zofia Solarzowa 1902-02-08 – 1988-01-22. W: iPSB (biogram został opublikowany w latach 2000-2001 w XL tomie PSB) [on-line]. Narodowy Instytut Audiowizualny.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]