Zohran Mamdani

Zohran Mamdani

Zohran Mamdani (2025)
Pełne imię i nazwisko	Zohran Kwame Mamdani
Data i miejsce urodzenia	18 października 1991 Kampala, Uganda
112. Burmistrz Nowego Jorku
Okres	od 1 stycznia 2026
Przynależność polityczna	Partia Demokratyczna
Małżonek	Rama Duwaji
Poprzednik	Eric Adams
Członek New York State Assembly
Okres	od 1 stycznia 2021 do 31 grudnia 2025
Przynależność polityczna	Partia Demokratyczna
Poprzednik	Aravella Simotas

Zohran Kwame Mamdani (ur. 18 października 1991 w Kampali) – amerykański polityk, działacz społeczny i raper pochodzenia ugandyjsko-indyjskiego. W latach 2021–2025 członek New York State Assembly. Od 1 stycznia 2026 burmistrz Nowego Jorku.

Życiorys

Młodość

Urodził się w Ugandzie, w Kampali, w rodzinie emigrantów pochodzenia indyjskiego jako syn Miry Nair, reżyserki filmowej i Mahmooda Mamdaniego, nauczyciela akademickiego na Uniwersytecie Columbia. Oboje dziadków ze strony ojca urodziło się w indyjskiej diasporze w ówczesnej Tanganice w rodzinach pochodzenia gudźarackiego. Rodzina ze strony matki jest z kolei pochodzenia pendżabskiego. Po spędzeniu pierwszych 2 lat życia w Ugandzie, rodzina Zohrana Mamdaniego przeniosła się do Południowej Afryki i mieszkała Kapsztadzie. Gdy Mamdani miał 7 lat, jego rodzina ponownie zmieniła miejsce zamieszkania, tym razem opuszczając Afrykę i osiedlając się w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych. Ukończył studia afrykańskie (Africana Studies) na Bowdoin College w 2014. Po ukończeniu studiów był doradcą zajmującym się kwestią przejęć nieruchomości i pomocą osobom zagrożonym eksmisją. W 2018 otrzymał obywatelstwo USA. Pobocznie próbował swoich sił jako raper lokalnej sceny pod pseudonimami Young Cardamom i Mr. Cardamom.

Początki kariery politycznej

W 2020 został wybrany na reprezentanta do niższej izby legislatury stanu Nowy Jork z dystryktu obejmującego dzielnicę Astoria, będącą częścią Queens. Dwukrotnie uzyskał reelekcję.

W 2021 uczestniczył w 15-dniowym strajku głodowym nowojorskich taksówkarzy, domagających się umorzenia długów.

Burmistrz Nowego Jorku

W 2025 wystartował jako kandydat w prawyborach Partii Demokratycznej przed wyborami na burmistrza Nowego Jorku. W kilka miesięcy zanotował wzrost poparcia: od 1% w lutym do 32% w ostatnim sondażu przed prawyborami, co wskazywało go jako kandydata z drugim najwyższym poparciem po Andrew Cuomo. Ten sam sondaż przewidywał również zwycięstwo Mamdaniego nad Cuomo po przeliczeniu wszystkich głosów preferencyjnych. Jego kandydaturę poparli m.in. senator Bernie Sanders, członkini Izby Reprezentantów Alexandria Ocasio-Cortez, a także związek zawodowy United Auto Workers. 24 czerwca uzyskał 43,8% głosów pierwszego wyboru i ogłosił swoje zwycięstwo w prawyborach. Tym samym został kandydatem Partii Demokratycznej na burmistrza Nowego Jorku.

Po wpłynięciu 90% wyników wyborów przeprowadzonych 4 listopada Mamdani ogłosił się ich zwycięzcą. Porażkę uznali dwaj głowni konkurenci: Andrew Cuomo (startujący jako niezależny) oraz Curtis Sliwa (popierany przez Republikanów).

Poglądy

Deklaruje się jako demokratyczny socjalista. Oprócz Partii Demokratycznej, jest także członkiem Demokratycznych Socjalistów Ameryki.

W kampanii wyborczej na wybory gubernatora Nowego Jorku w 2025 roku, skupiał się na kwestiach ekonomicznych związanych z poziomem życia. Opowiada się m.in. za darmowym dostępem do opieki nad dziećmi, darmową komunikacją miejską, zamrożeniem cen najmu mieszkań oraz uruchomieniem sieci sklepów spożywczych przez miasto. Proponuje podniesienie podatków dla najbogatszych, w celu sfinansowania programów socjalnych, w tym podniesienie podatków korporacyjnych i nałożenie nowego podatku dochodowego na mieszkańców zarabiających ponad 1 milion dolarów amerykańskich rocznie. Popiera podniesienie godzinowej płacy minimalnej do poziomu 30 dolarów do 2030 roku. Proponuje ograniczenie finansowania policji w Nowym Jorku oraz utworzenie Departamentu Bezpieczeństwa Publicznego, który ma się zajmować zdrowiem psychicznym obywateli miasta, tzw. gender-affirming care oraz powstrzymaniem zamykania miejskich bibliotek.

Istotną częścią postulatów Mamdaniego jest walka z nowojorskim kryzysem mieszkalnictwa. Podczas kampanii w 2025 mówił, że chce wybudować w ciągu najbliższej dekady 200 tysięcy nowych, przystępnych cenowo mieszkań pod wynajem oraz podwoić wydatki na remonty budynków dla 400 tysięcy lokatorów mieszkań komunalnych w Nowym Jorku.

Jest aktywistą na rzecz Palestyny. Potępia rząd Izraela i ludobójstwo w Strefie Gazy. W 2023 przedstawił projekt ustawy zakładający likwidację zwolnienia podatkowego dla nowojorskich organizacji powiązanych z izraelskim osadnictwem. Część jego propalestyńskich wypowiedzi została skrytykowana jako antysemicka przez organizacje żydowskie m.in. United States Holocaust Memorial Museum oraz Ligę przeciw zniesławianiu. W odpowiedzi na krytykę, Mamdani podkreśla znaczenie powszechnych praw człowieka i potrzebę zwalczania wszelkich form nienawiści, w tym antysemityzmu i islamofobii. Mamdani podkreśla różnicę między antysyjonizmem a antysemityzmem. W swej kampanii na burmistrza zawarł postulat zwiększenia o 800% środków na program przeciwdziałania przestępstwom motywowanym nienawiścią. Uważa, że Izrael ma prawo do istnienia jako kraj z równością praw.

Podczas kampanii wyborczej obiecywał utrzymanie i wzmocnienie praw społeczności LGBT+, w tym utworzenie specjalnego biura zajmującego się wspieraniem tych osób. Twierdził, że Nowy Jork musi być schronieniem dla tej grupy.

Utożsamia się ze swymi afrykańskimi korzeniami, widząc w nich powód do dumy. Bliskie są mu wartości panafrykanizmu, reprezentowane m.in. przez pierwszego przywódcę niepodległej Ghany, Kwamego Nkrumaha, po którym otrzymał drugie imię.

Życie prywatne

Od 2025 żonaty z Ramą Duwaji, artystką syryjskiego pochodzenia. Jest muzułmaninem nurtu szyickiego. Mieszka w dzielnicy Astoria w nowojorskim Queens.

Jest kibicem angielskiego klubu piłkarskiego Arsenal, baseballowego klubu New York Mets i futbolowego New York Giants.