Zoran Đinđić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zoran Ðinđić
Зоран Ђинђић
Zoran Djindjic Cropped.jpg
Data i miejsce urodzenia 1 sierpnia 1952
Bosanski Šamac
Data i miejsce śmierci 12 marca 2003
Belgrad
Premier Serbii
Okres od 25 stycznia 2001
do 12 marca 2003
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Poprzednik Milomir Minić
Następca Nebojša Čović (p.o.)
Zoran Djindjic signature.svg

Zoran Ðinđić, cyr. Зоран Ђинђић (ur. 1 sierpnia 1952 w Bosanskim Šamacu, zm. 12 marca 2003 w Belgradzie[1]) – serbski polityk, filozof i nauczyciel akademicki, współzałożyciel i od 1994 do 2003 lider Partii Demokratycznej (DS), w 1997 burmistrz Belgradu, w latach 2001–2003 premier Serbii. Zamordowany na skutek zamachu.

Życiorys[edytuj]

Ukończył szkołę średnią w Belgradzie, a następnie filozofię na Uniwersytecie w Belgradzie. Brał udział w antykomunistycznych protestach studenckich, za co został tymczasowo aresztowany, a w 1974 skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności. Został zwolniony po kilku miesiącach wraz z innymi studentami na skutek nacisków międzynarodowych. W 1977 umożliwiono mu wyjazd do Niemiec Zachodnich, gdzie w 1979 doktoryzował się z filozofii na Universität Konstanz[1][2]. Pracował w Niemczech w różnych instytutach badawczych i na uniwersytetach, zajmował się również tłumaczeniami[2]. Powrócił do Jugosławii w 1989, otrzymując posadę profesora filozofii na Uniwersytecie w Nowym Sadzie[1].

11 grudnia 1989 znalazł się w gronie 13 intelektualistów, którzy powołali Partię Demokratyczną, nawiązującą do przedwojennego ugrupowania[2]. Po jej formalnym zarejestrowaniu Zoran Đinđić w 1990 objął funkcję przewodniczącego komitetu wykonawczego. W trzech pierwszych wielopartyjnych wyborach w pierwszej połowie lat 90. uzyskiwał mandat deputowanego[1]. W 1994 zastąpił Dragoljuba Mićunovicia na stanowisku przewodniczącego Partii Demokratycznej[3].

Stał się wówczas jednym z głównym opozycjonistów wobec rządów postkomunistów Slobodana Miloševicia. W 1996 kierowana przez niego DS w koalicji z Demokratyczną Partią Serbii (DSS) Vojislava Koštunicy i innymi opozycyjnymi formacjami zwyciężyła w wyborach lokalnych w kilku większych miastach Serbii. Władza odmawiała uznania wyników wyborów, co doprowadziło do masowych skutecznych protestów. Zoran Đinđić w lutym 1997 objął urząd burmistrza Belgradu. W tym samym roku jego DS i DSS zbojkotowały wybory parlamentarne. Doszło jednocześnie do sporów w opozycji, dotychczasowy sojusznik Serbski Ruch Odnowy wsparł we wrześniu 1997 odwołanie Zorana Đinđicia z urzędu burmistrza[1].

W 1999 podczas konfliktu w Kosowie i natowskich nalotów zignorował powołanie do wojska, wyjechał do Czarnogóry, motywując to otrzymywanymi pogróżkami[2]. W 2000 współtworzył Demokratyczną Opozycję Serbii, w której Partia Demokratyczna stała się jednym z dwóch głównych ugrupowań. Wspierany przez DOS Vojislav Koštunica w wyborach na urząd prezydenta Jugosławii w tym samym roku pokonał Slobodana Miloševicia. Zoran Đinđić stał się jednym z liderów masowych protestów w całym kraju, gdy kontrolowana przez władze komisja wyborcza odmówiła uznania tych wyników. W konsekwencji doszło do obalenia Slobodana Miloševicia, a następnie zwycięstwa DOS w wyborach parlamentarnych z 23 grudnia 2000[1][2]. Zoran Đinđić powrócił wówczas do parlamentu[1], a 25 stycznia 2001 stanął na czele wielopartyjnego rządu[3].

W trakcie jego urzędowania doszło do przekształcenia Federalnej Republiki Jugosławii w federację Serbii i Czarnogóry. W 2001 doprowadził do wydania Slobodana Miloševicia Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu dla byłej Jugosławii[2]. Dochodziło jednocześnie do konfliktów politycznych z Vojislavem Koštunicą, na skutek których DSS została wykluczona z DOS[2].

Zginął 12 marca 2003 w Belgradzie w zamachu. Został zastrzelony przez snajpera Zvezdana Jovanovicia, wywodzącego się z jednostek specjalnych. Zamach zorganizowali przedstawiciele służb specjalnych Jedinica za specijalne operacije i przestępczego klanu z Zemunu[1].

Był żonaty z Ružicą Đinđić, miał dwoje dzieci[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g h Zoran Đinđić (serb.). istinomer.rs. [dostęp 2017-04-09].
  2. a b c d e f g h Zoran Djindjic (serb.). cidob.org. [dostęp 2017-04-09].
  3. a b Leaders of Serbia (ang.). zarate.eu. [dostęp 2017-04-09].