Zrównoważona moda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zrównoważona moda, inaczej moda ekologiczna – część rozwijającej się filozofii designu i trendów zrównoważenia, a jej celem jest stworzenie systemu, który mógłby być bezgranicznie popierany w kategoriach environmentalizmu i odpowiedzialności społecznej.

Opis trendu[edytuj | edytuj kod]

Zrównoważona moda stanowi część szerszego trendu zrównoważonego designu, gdzie towar jest projektowany i wytwarzany z uwzględnieniem jego całkowitego możliwego wpływu na środowisko i społeczeństwo, w tym tzw. śladu węglowego. W maju 2007 roku magazyn Vogue uznał, że zrównoważona moda wydaje się nie być trendem krótkoterminowym, ale takim który może przetrwać wiele sezonów[1]. Do tej pory environmentalizm w modzie przejawiał się poprzez przekazywanie części dochodów ze sprzedaży produktu na cele charytatywne, teraz natomiast projektanci mody ponownie wdrażają eko-świadome metody u źródła, poprzez stosowanie przyjaznych środowisku materiałów i odpowiedzialnych społecznie metod produkcji.

Według Earth Pledge, organizacji non-profit zaangażowanej w promocję i wspieranie zrównoważonego rozwoju: "Co najmniej 8 tysięcy chemikaliów jest używanych do przetworzenia surowców na tekstylia, a 25% pestycydów używanych na świecie wykorzystuje się do uprawy nieorganicznej bawełny. Powoduje to nieodwracalne szkody dla ludzi i środowiska, a przecież 2/3 śladu węglowego odzieży powstaje po zakupie"[2].

Materiały[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele czynników, które należy wziąć pod uwagę przy uwzględnianiu zrównoważenia materiału. Odnawialność i źródło włókna, proces, w jakim surowe włókno jest przetwarzane na tekstylia, warunki pracy ludzi przy wytwarzaniu tych materiałów oraz ich całkowity ślad węglowy.

Włókna naturalne[edytuj | edytuj kod]

Włókna naturalne to włókna organicznego pochodzenia, które nie bazują na ropie. Włókna naturalne można podzielić na dwie główne grupy, włókna celulozowe, czyli pochodzenia roślinnego oraz białkowe, czyli pochodzenia zwierzęcego.

Włókna celulozowe[edytuj | edytuj kod]

Bawełna jest jedną z najszerzej uprawianych roślin na świecie, a także jedną z wymagających najbardziej intensywnego użycia chemikaliów[3]. Przy konwencjonalnej uprawie bawełny używa się około 25% światowych insektycydów i ponad 10% światowych pestycydów[4]. Inne włókna celulozowe to m.in. juta, len, konopie, ramia, abaka, bambus, soja, włókna kukurydzy, banana czy ananasa.

Włókna białkowe[edytuj | edytuj kod]

Wełna, jedwab, angora, wełna wielbłądzia, alpaka, wełna z wigonia, kaszmir, moher.

Włókna wytwarzane[edytuj | edytuj kod]

Z naturalnych materiałów: lyocell (tencel), polilaktyd (PLA).

Włókna z recyklingu[edytuj | edytuj kod]

Włókna z recyklingu albo z odzysku powstają ze ścinków materiałów zbieranych od fabryk odzieży, które są ponownie przetwarzane na krótkie włókna używane do produkcji nowej przędzy[5]. Istnieje tylko kilka zakładów na świecie, które są zdolne do przetwarzania ścinków materiałów z mieszanki włókien bawełny z recyklingu i dodają do nich dla wzmocnienia włókna z wtórnego zastosowania odpadów PET oraz włókna akrylowe dla poprawienia intensywności i natężenia koloru.

Projektanci[edytuj | edytuj kod]

Projektanci twierdzą, że próbują raczej inkorporować te zrównoważone praktyki do aktualnych trendów, a nie tworzyć "ubrania hippisowskie"[1]. Z powodu kosztów związanych z minimalizowaniem szkód związanych z uprawą, przetwarzaniem i przewozem produktów, moda zrównoważona jest zazwyczaj droższa od odzieży produkowanej w sposób konwencjonalny[1].

Celebryci, modelki i projektanci tacy jak Stella McCartney, Rogan Gregory, Peter Ingwersen, Ali Hewson, Bono, czy Summer Rayne Oakes ostatnio przywiązują wagę do mody świadomej społecznie i przyjaznej środowisku. Portland Fashion Week, który od 2005 roku gości zrównoważonych projektantów i ich kreacje, do swoich wysiłków na rzecz stworzenia tygodnia mody, na którym prezentowane są w 100% projekty przyjazne ekologii, przyciągnął także międzynarodowe media[6]. Rosnąca liczba gwiazd Hollywood jest kojarzona ze zrównoważoną modą, m.in. Natalie Portman, Cameron Diaz, Alicia Silverstone, Adrian Grenier, Jennifer Aniston i Salma Hayek.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Chociaż wszystkie rodzaje bawełny mają duży ślad węglowy jeśli chodzi o ich uprawę i produkcję, bawełna organiczna uznawana jest za bardziej zrównoważony wybór materiału, z racji na zupełny brak toksycznych pestycydów i sztucznych nawozów. Wielu projektantów rozpoczęło eksperymentowanie z włóknem bambusowym, które podczas swojego cyklu życiowego pochłania gazy cieplarniane, rośnie szybko i obficie bez użycia pestycydów[7]. Mimo to, produkcja materiałów z bambusa może być szkodliwa dla środowiska, ponieważ przy tworzeniu miękkiej wiskozy z twardego bambusa stosowane są środki chemiczne[8]. Niektórzy uważają, że to konopie są najlepszych wyborem, jeśli chodzi o ekotkaniny, ze względu na łatwość uprawy, ale w niektórych państwach ich uprawa pozostaje nielegalna. Wszystkie te fakty powodują, że najbardziej zrównoważonym wyborem są tkaniny z recyklingu, z odzysku, z nadwyżek czy vintage, ponieważ nie wymagają uprawy i produkcji surowca. Niedawno pojawiła się nowa alternatywa dla mody zrównoważonej, wykorzystująca włókna syntetyczne w tzw. technologii AirDye, która eliminuje stosowanie wody w całym procesie farbowania i tworzenia nadruków. Podczas gdy krytycy dalej wytykają stosowanie chemikaliów w wytwarzaniu materiałów syntetycznych, ta metoda znacząco zmniejsza konsumpcję i zanieczyszczenie wody, podczas gdy bawełna (organiczna czy nie) wymaga stosowania ogromnych ilości wody podczas uprawy i procesu farbowania.

Krytycy zrównoważonej mody wskazują, że jest to trend dążący do uzyskania zgody społecznej dla drogich dóbr luksusowych. Inny z głównych nurtów krytyki w odniesieniu do niej wskazuje na zachęcanie konsumentów poprzez ciągłe zmiany mody do systematycznego pozbywania się ubrań z zeszłego sezonu w celu kupowania ubrań odpowiadającym ostatnim trendom.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Earth to Fashion. „Vogue”, s. 128-132, Maj 2007. ISSN 0042-8000 (ang.). 
  2. Future Fashion (ang.). earthpledge.org. [dostęp 2011-02-24].
  3. Who we are (ang.). sustainablecotton.org. [dostęp 2011-02-24].
  4. Organic cotton (ang.). organicexchange.org. [dostęp 2011-02-24].
  5. Comparative Study of the environmental impact of recycled cotton... (ang.). eco-gear.ca. [dostęp 2011-02-24].
  6. Portland Fashion Week moves Fashion forward to a Sustainable Future (ang.). cosmoworlds.com. [dostęp 2011-02-24].
  7. Ask Summer Rayne: Is Bamboo Fiber Sustainable? (ang.). planetgreen.discovery.com. [dostęp 2011-02-24].
  8. Shades of Green: Decoding Eco Fashion's Claims (ang.). online.wsj.com. [dostęp 2011-02-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]