Zrosłogłowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zrosłogłowe
Holocephali[1]
Okres istnienia: dewon późny–dziś
Chimera pospolita (Chimaera monstrosa)
Chimera pospolita (Chimaera monstrosa)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada chrzęstnoszkieletowe
Podgromada zrosłogłowe
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Chimera”. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Zrosłogłowe[2], chimery[3] (Holocephali) – podgromada ryb chrzęstnoszkieletowych obejmująca blisko 40 współcześnie żyjących gatunków zamieszkujących głębokie i chłodne wody morskie, oraz wiele taksonów kopalnych. Nazwa chimery jest odnoszona do współcześnie żyjących Holocephali, w odniesieniu do wymarłych gatunków z rodzin innych niż chimerowate nie powinna być stosowana. W zapisie kopalnym zrosłogłowe znane są z warstw górnego dewonu[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Chłodne wody oceaniczne, poniżej 80 m p.p.m.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Trwałe i nieruchome połączenie szczęki górnej z puszką mózgową (czaszka typu autostylicznego[5]), kość podniebienno-kwadratowa zrośnięta z czaszką. Taka budowa umożliwia powiększanie jamy gębowej i gardzieli, zwiększa ruchliwość szczęk – ułatwia to pobieranie pokarmu.

Cztery szczeliny skrzelowe przykryte fałdem skórnym, z zewnątrz widoczny jest jeden otwór skrzelowy z każdej strony głowy. Brak steku. Samce mają pterygopodia[2].

Zęby są pozbawione szkliwa i zlane w płytki żujące (płytki zębowe). Długi nitkowaty ogon zakończony jest płetwą – epicerkalną, dyficerkalną lub biczowatego kształtu[4].

Największe gatunki osiągają długość maksymalnie do 1,5 m.

Zrosłogłowe osiedlają się przy dnie zbiornika wodnego. Odżywiają się fauną denną.

Callorhinchus callorynchus – okaz z Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do zrosłogłowych zaliczany jest jeden rząd gatunków współcześnie żyjących:

oraz wiele gatunków wymarłych, klasyfikowanych w kilku rodzinach. Ich pozycja taksonomiczna jest dyskutowana.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Holocephali, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  3. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  4. a b Ryby kopalne. red. Michał Ginter. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012. ISBN 978-83-235-0973-8.
  5. Zygmunt Grodziński: Anatomia i embriologia ryb. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1981, s. 127.
  6. Uproszczony układ systematyczny ryb [w:] Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  • Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ​ISBN 978-83-01-15140-9​ (seria).