Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Restoracjonizm
   └ Badacze Pisma Świętego
Prądy teologiczne millenaryzm, antytrynitaryzm
Strona internetowa

Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego – międzynarodowy ruch religijny działający w Polsce od roku 1928[2]. Ruch wywodzi się od Badaczy Pisma Świętego. Wolni Badacze Pisma Świętego tworzą niezależne i autonomiczne zbory, a ich nazwa nawiązuje do braku nadzoru nad zborami ze strony Towarzystwa Strażnica. Nazwa została nadana by odróżnić Wolnych Badaczy Pisma Świętego od innych Badaczy Pisma Świętego, z którymi łączą ich korzenie historyczne. W 2016 roku Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego liczyło w Polsce 1789 członków, w tym 201 usługujących, skupionych w 58 zborach[1].

Historia[edytuj]

Zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego powstały na skutek podziałów w ruchu Badaczy Pisma Świętego, które nastąpiły po śmierci Charlesa T. Russella. Po śmierci pierwszego prezesa Towarzystwa Strażnica, która nastąpiła 31 października 1916 roku walne zgromadzenie akcjonariuszy 6 stycznia 1917 roku powołało Josepha F. Rutherforda na stanowisko swojego prezesa.

Wybór ten nie spotkał się z uznaniem wszystkich członków zarządu. 5 stycznia 1918 roku na dorocznym walnym zebraniu odbyły się wybory zarządu Towarzystwa Strażnica, które potwierdziły zwierzchnictwo J.F. Rutherforda nad Towarzystwem. Jednocześnie nikt z jego oponentów nie został wybrany przez członków Towarzystwa do zarządu. Dlatego też wieczorem tego samego dnia grupa około 50–60 niezadowolonych działaczy spotkała się na nieformalnym zebraniu w jednym z salonów hotelu Fort Pitt w Pittsburghu. Spotkanie to przeciągnęło się również na dzień kolejny. Opozycjoniści 6 stycznia 1918 roku wyłonili spośród siebie siedmioosobowy komitet. Postanowił on utworzyć korporację o nazwie Pastoralny Instytut Biblijny (Pastoral Bible Institute). Doprowadziło to tworzenia zborów Wolnych Badaczy Pisma Świętego, stojących w opozycji do Towarzystwa Strażnica.

Historia w Polsce[edytuj]

W latach 1919–1920 Hipolit Oleszyński (1857–1930), współpracownik Pastoralnego Instytutu Biblijnego, wydawał w Chicago w języku polskim opozycyjne względem Towarzystwa Strażnica czasopismo „Strażnica”. Z powodu braku środków finansowych po dwóch latach nastąpiła przerwa w wydawaniu tego czasopisma. Ponieważ czasopismo to podważało stanowisko Towarzystwa Strażnica zarówno w kwestiach doktrynalnych, jak i organizacyjnych miało wpływ na podziały w zborach Badaczy Pisma Świętego w Polsce, które zaznaczyły się na początku lat 20. XX wieku. Pierwszą próbą utworzenia w Polsce zboru Wolnych Badaczy Pisma Świętego była około roku 1920 warszawska grupa Wincentego Kina (zm. 10 maja 1922), który Badaczem Pisma Świętego został w Stanach Zjednoczonych za pośrednictwem Hipolita Oleszyńskiego, a do Polski powrócił po roku 1907. Do podziałów przyczyniła się też wizyta w Polsce w latach 1922–1923 Hipolita Oleszyńskiego i Antoniego Sokołowskiego (zm. 1941), wpływowych współpracowników PBI. W marcu 1924 Oleszyński wznowił w Chicago wydawanie swojego czasopisma, które w maju 1925 roku ze względów prawnych był zmuszony przemianować na „Straż” (nazwa „Strażnica” należała prawnie do Strażnicy – Towarzystwa Biblijnego i Traktatowego)[3]. W roku 1925 Sokołowski ponownie odwiedzał zbory w Polsce. Wszystkie te działania utwierdzały rysujące się w Polsce podziały w zborach[4].

Ostatecznie zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego zaczął organizować August Stahn (1888–1945), który na polecenie Oleszyńskiego przyjechał do Polski w roku 1927. Doprowadził on do ostatecznego podziału w zborach wśród Badaczy Pisma Świętego w Polsce około 1928 roku[5][6]. W lipcu 1928 roku Stahn uczestniczył w konwencji zorganizowanej przez Świecki Ruch Misyjny „Epifania” we Lwowie próbując pozyskać członków tego ruchu dla organizowanych przez siebie zborów[7]. 19 i 20 maja 1929 roku odbyła się w Warszawie pierwsza niezależna konwencja Wolnych Badaczy Pisma Świętego w której uczestniczyło 180 osób[8]. W dniach 30 października i 1 listopada 1932 roku w Krakowie zorganizowano pierwszą Konwencję Generalną, w której uczestniczyło około 500 osób z całej Polski[9]. W 1929 roku Wolni Badacze Pisma Świętego złożyli wniosek o rejestrację w całym kraju jednak został on odrzucony[10].

Po II wojnie światowej, w maju 1945 roku zaczęto ponownie organizować konwencje. W roku 1946 zorganizowano 22 konwencje. Od 20 do 22 lipca 1946 roku w miejscowości Chrzanów-Kąty odbyła się pierwsza powojenna Konwencja Generalna, w której uczestniczyło około 2000 osób[11].

W roku 1949 jedna z konwencji Zrzeszenia odbyła się w dniach 25 i 26 czerwca w Zemborzycach pod Lublinem. Uczestniczyło w niej około 250–300 osób głównie z województwa lubelskiego. W nocy z 25 na 26 czerwca bliżej niezidentyfikowana kilkuosobowa grupa zbrojna inspirowana fanatyzmem religijnym podczas ostrzału z broni maszynowej śpiących w stodole uczestników konwencji w Zemborzycach zabiła 3 osoby, a 11 raniła (w tym jedną ciężko)[a]. Sprawcy tej zbrodni pozostali nierozpoznani[b][12]. Pogrzeb ofiar napadu zbiegł się w czasie z t.zw. „Cudem lubelskim” gdy na obrazie Matki Boskiej Płaczącej w Archikatedrze w Lublinie rzekomo miały pojawić się łzy co przyczyniło się do słownego znieważania i czynnego atakowania uczestników pogrzebu[13].

Na przełomie lat 1950–1951 pielgrzym Zrzeszenia Henryk Grudzień (syn Mikołaja Grudnia) przez ponad pół roku był więziony w piwnicach UB na Zamku Lubelskim. Został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa[14]. W 1951 roku Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego liczyło 3169 członków[15].

Rejestracja wyznania w Polsce nastąpiła w roku 1960[16]. Legalne funkcjonowanie grup powstałych w wyniku podziałów w ruchu Badaczy Pisma Świętego miało na celu osłabianie aktywnych i szybko rozwijających się w Polsce Świadków Jehowy, a także było obliczone na przejęcie części członków tego wyznania[17]. 19 stycznia 1990 Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego zostało wpisane do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych MSWiA w dziale A, pod numerem 2[18].

Charakterystyka ruchu[edytuj]

Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego to niezależna społeczność chrześcijan badających Pismo Święte. Społeczność tę tworzą zbory, które są samodzielne i niezależne pod względem organizacyjnym, doktrynalnym i gospodarczym, łączy je jedynie miłość do Chrystusa[19]. Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego zajmuje się działalnością ewangelizacyjną. Środki materialne potrzebne do prowadzenia swojej działalności zrzeszenie pozyskuje z dobrowolnych składek swoich członków. Członkowie spotykają się na coniedzielnych zebraniach w zborach będących najmniejszymi autonomicznymi jednostkami organizacyjnymi zrzeszenia. Podczas wspólnych spotkań zajmują się głównie studiowaniem Biblii (poprzez zadawanie pytań, w formie dyskusji) oraz słuchaniem wykładów na tematy biblijne.

Zbory ustalają własny porządek spotkań oraz są odpowiedzialne za wybór osób sprawujących porządek i usługę spośród członków własnego zboru (starsi zborowi i diakoni). Zrzeszenie w Polsce prowadzi Dom Pomocy Społecznej Betania w Miechowie[20]. Najwyższą władzą Zrzeszenia Wolnych Badaczy Pisma Świętego jest Walne Zgromadzenie Członków Zrzeszenia, które jest zwoływane co najmniej raz na pięć lat. W czasie pomiędzy Walnymi Zgromadzeniami są zwoływane Zjazdy Braci Starszych, Diakonów i Przedstawicieli Zborów. Organem wykonawczym i koordynującym działalność zborów jest Zarząd Zrzeszenia, natomiast na zewnątrz zrzeszenie jest reprezentowane przez Prezydium Zarządu[16]. Przewodniczącym Zarządu Zrzeszenia Wolnych Badaczy Pisma Świętego jest Waldemar Szymański[2].

Działalność wydawnicza[edytuj]

Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego posiada też własne wydawnictwo o nazwie „Na Straży[21], zajmujące się publikacją materiałów religijnych. Wydaje trzy czasopisma ukazujące się jako dwumiesięczniki: „Na Straży” o nakładzie 1000 egz., „Wędrówka” (przeznaczone dla młodzieży) – 500 egz. oraz „The Herald” (tłumaczenie czasopisma Pastoralnego Instytutu Biblijnego) – 500 egz. Wydawane są także książki i broszury o treści religijnej[16].

Publikacje wydane przez Wolnych Badaczy Pisma Świętego:

  • „Biblia gdańska w systemie Stronga”: NT 1997, ST 2004
  • „Cienie Przybytku 'Lepszych Ofiar'” (wznowienie publikacji wydanej przez Badaczy Pisma Świętego), 1949;
  • „Pytania i odpowiedzi biblijne” (broszura);
  • „Komentarze do Biblii” 1980, Kraków;
  • „Niebiańska Manna, Czyli Rozmyślania na każdy dzień roku dla domowników wiary” (wznowienie publikacji wydanej przez Badaczy Pisma Świętego), 1995,Kraków;
  • Wykłady Pisma Świętego” (wznowienia publikacji wydanych przez Badaczy Pisma Świętego);
  • „Pieśni Wieczorne”, 2003, Kraków;
  • Czasopisma: „Na Straży[21], „Wędrówka”[21], „The Herald[21], „Straż[21].

Podstawy wiary[edytuj]

  • jest jeden Bóg Wiekuisty, Stworzyciel wszechrzeczy – odrzucają Trójcę, przyznają, że Jezus ma naturę boską, ale nie jest równy JHWH, opierając to twierdzenie m.in. na Liście do Filipian 2:6 i Ewangelii Jana 14:28[22][23];
  • Jezus Chrystus podczas swojego pobytu na ziemi był doskonałym człowiekiem (tak jak Adam)[23];
  • Jezus Chrystus jest Synem Boga Ojca, złożył swoje życie jako okup za Adama, a w nim za cały rodzaj ludzki[22];
  • uważają, że Duch Święty nie jest osobą, lecz Mocą Bożą[22];
  • chrzest przyjmowany przez dorosłych (samodzielność decyzji) – rozumiany jest jako odwrócenie się od grzechu i przystąpienie do ofiary Chrystusa[22][23];
  • osobisty kontakt z Bogiem jest podstawą Zbawienia – brak kasty kleru, obrzędów mistycznych[22];
  • dusza jest śmiertelna, każda dusza umiera – nie ma piekła jako miejsca „wiecznych mąk” i czyśćca – patrz Księga Ezechiela 18:4, 20[22];
  • odrzucenie kultu Maryjnego, świętych, papieży itp. jako niezgodnego z nauką biblijną[22];
  • powszechne „ogólne” zmartwychwstanie ludzkości w świecie poddanym restytucji (przywróceniu do pierwotnego doskonałego stanu)[22][23];
  • w wybór Kościoła, w liczbie 144 000 osób powołanych, wypróbowanych na ziemi, czyli Oblubienicy Chrystusowej, osiągającej naturę Boską (nieśmiertelność);
  • wierzą, że restytucja ludzkości będzie odbywała się po zmartwychwstaniu wszystkich ludzi w okresie zwanym Tysiącleciem (Wiekiem Tysiąclecia)[22].

Statystyki[edytuj]

Liczba członków ruchu w Polsce[edytuj]

Dane na podstawie rocznika statystycznego GUS[c][24][25][26]

  • liczba członków ruchu (liczby nad słupkami na wykresie),
  • liczba usługujących w zborach (ciemniejszym odcieniem, liczby na słupkach wykresu).

Wartości opisów na wykresie podano w jednościach:

Uwagi

  1. Zabici to: jeden z filarów Zrzeszenia Mikołaj Grudzień (lat 52), Józefa Litkowicz (lat 44) i Łucja Mucha (lat 65).
  2. Według dziennego biuletynu MBP napadu z inspiracji kleru dokonała działająca w okolicy 7-osobowa grupa WiNu („Biuletyn dzienny Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego nr 145 [305]”, Warszawa 28.06.1949 r.). O licznych napadach zbrojnych band działających z pobudek religijnych na tych terenach trwających w latach 1944–1947 informował też lubelski zbór ŚRME oraz przede wszystkim Świadkowie Jehowy, którzy w złożonym 18 lutego 1948 roku przez Wilhelma Scheidera w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie memorandum opisali akty przemocy zliczone w 1947 roku. Zawierały one opis około 800 napadów na domy Świadków Jehowy w celu próby nawracania ich na katolicyzm i dotknęły około 4000 osób, spośród których 60 osób zamordowano.
  3. GUS nie zbiera samodzielnie danych statystycznych na temat liczby członków wyznań religijnych w Polsce. Dane te są co roku dostarczane przez związki wyznaniowe w postaci dobrowolnej ankiety wyznaniowej.

Przypisy

  1. a b c d Dominik Rozkrut i in.: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2017. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, lipiec 2017, s. 116. ISSN 1640-3630.
  2. a b Kościoły i związki wyznaniowe wpisane do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych. mswia.gov.pl. [dostęp 2015-09-04].
  3. Pastoralny Instytut Biblijny: In Memoriam - na 80. rocznicę śmierci. wydawnictwostraz.org, 2010. [dostęp 2015-08-13].
  4. List z Polski. „Straż i Zwiastun Obecności Chrystusa”. V, s. 16, styczeń 1926. 
  5. 60 rocznica śmierci brata Stahna.
  6. Przegląd krytyki brata Stahna.
  7. Paul S.L. Johnson. Przegląd krytyki brata Stahna. „Teraźniejsza Prawda”. VIII/5 (42), s. 66, wrzesień 1929. LHMM. 
  8. Krzysztof Godlewski, Paweł Kozłowski: 100-lecie Zboru w Warszawie. zborwarszawa.pl. [dostęp 2014-11-08].
  9. Od powstania zboru do początku II wojny światowej. zborkrakow.pl, 2011. [dostęp 2015-08-15].
  10. Paweł Ciecieląg i in.: Wyznania religijne w Polsce 2012–2014. T. LXXVI. Warszawa: GUS, 2016, s. 132 (przypis). ISBN 978-83-7027-612-6.
  11. Henryk Kamiński. Historia zborów ziemi chrzanowskiej. „Na Straży”, 2003/4. Na Straży. 
  12. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 144, 145. ISBN 978-83-7842-124-5.
  13. Jakub Wącior. Zemborzyce. „Wędrówka”, 2008. Na Straży. 
  14. Alicja Szatyńska. Redaktor Henryk Grudzień. „Na Straży”, 2008/5. Na Straży. 
  15. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 143. ISBN 978-83-7842-124-5.
  16. a b c Janusz Witkowski, Halina Dmochowska i in. Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2014. , s. 193, 2014. Warszawa: GUS. ISSN 1506-0632. 
  17. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 145, 146. ISBN 978-83-7842-124-5.
  18. Rejestr kościołów i innych związków wyznaniowych MSW.
  19. Kilka słów o Zrzeszeniu Wolnych Badaczy Pisma Świętego w Polsce. nastrazy.pl. [dostęp 2008-04-17].
  20. Dom Pomocy Społecznej „Betania”. [dostęp 2008-04-18].
  21. a b c d e Stałe pozycje wydawnictwa Na Straży. nastrazy.pl. [dostęp 2008-04-17].
  22. a b c d e f g h i Zasady wiary. swidnik.zbor.prv.pl. [dostęp 2008-04-17].
  23. a b c d Wyznanie wiary. dabar.de. [dostęp 2008-04-17].
  24. Paweł Ciecieląg, dr Mikołaj Haponiuk, Olga Lewandowska, Małgorzata Krzysztofik: Wyznania religijne. Stowarzyszenia narodowościowe i etniczne w Polsce 2009-2011. Warszawa: GUS, 2013, s. 77. ISBN 978-83-7027-519-8.
  25. Mariusz Chmielewski, Grzegorz Gudaszewski, Andrzej Jakubowski: Wyznania religijne. Stowarzyszenia narodowościowe i etniczne w Polsce 2006-2008. Warszawa: GUS, 2010, s. 70.
  26. Dominik Rozkrut i in.: Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2016. T. LXXVI. Warszawa: GUS, 2016, s. 197.

Linki zewnętrzne[edytuj]