Związek Wolnych Polaków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Związek Wolnych Polaków (Związek Braci Wolnych Polaków, Związek Wolnych Lechitów) – tajna organizacja patriotyczna, działająca w latach 1819-1823 w Królestwie Polskim, zrzeszająca studentów i absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Organizacja powstała w listopadzie 1819 w Warszawie, jej założycielami i przywódcami byli Tadeusz Krępowiecki, Wiktor Heltman oraz Ludwik Piątkiewicz. Wśród członków znajdowali się także Seweryn Goszczyński, Maurycy Mochnacki, Stanisław Jachowicz, Józef Kozłowski i Ksawery Bronikowski. Związek Wolnych Polaków liczył ok. 40 członków[1].

Związek Wolnych Polaków miał na celu pełne zjednoczenie ziem polskich i niepodległość państwa[2], propagując jednocześnie zasady liberalizmu[3]. Działacze organizacji prowadzili cotygodniowe dyskusje na tematy polityczne i społeczne, szerzyli hasła niepodległościowe, nawoływali do walki z zaborcą rosyjskim, opracowywali referaty i odczyty.

Tworzono koła wśród gimnazjalistów Warszawy, Kielc, Litwy oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim[4].

Od 1 stycznia 1821 wydawano legalne czasopismo Dekada Polska, zajmujące się zagadnieniami ruchów wolnościowych, patriotycznych oraz poprawą sytuacji chłopów[5]. Do 1821 wydawano również pismo Orzeł Biały, a także głoszącą społeczny liberalizm Gazetę Codzienną.

Po aresztowaniu Wiktora Heltmana i Ludwika Piątkiewicza w 1821 działalność organizacji znacznie osłabła. W 1823 Związek Wolnych Polaków został rozwiązany[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. K. Groniowski, J. Skowronek, Historia Polski 1795-1914, wyd. 3 popr. i uzup., Warszawa 1987, s. 50.
  2. S. Kieniewicz, Historia Polski 1795-1918, wyd. 9, Warszawa 1997, s. 81.
  3. K. Groniowski, J. Skowronek, Historia Polski 1795-1914, wyd. 3 popr. i uzup., Warszawa 1987, s. 50.
  4. S. Kieniewicz, Historia Polski 1795-1918, wyd. 9, Warszawa 1997, s. 81.
  5. K. Groniowski, J. Skowronek, Historia Polski 1795-1914, wyd. 3 popr. i uzup., Warszawa 1987, s. 50.
  6. K. Groniowski, J. Skowronek, Historia Polski 1795-1914, wyd. 3 popr. i uzup., Warszawa 1987, s. 50.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Kukiel, Dzieje Polski porozbiorowe (1795-1921), Londyn 1993, s. 177.